Sanany ýlaǵan sıntetıkalyq esirtki

Polısııa qyzmetkerleriniń aıtýynsha, sıntetıkalyq esirtki túrleriniń kóbi kórshiles Reseıden kontrabandalyq jolmen ákelinedi. Qostanaı óńiri Reseı Federasııasynyń Qorǵan, Chelıabi, Oryn­bor oblystarmen shektesetini bel­gili. Bul úsh oblysty bólip jatqan mem­lekettik shekaranyń jalpy uzyn­dyǵy – 1 250 shaqyrym.

– О́tken jyly 49 esirtki kontrabandasy tirkeldi. Sonymen qatar osy kezeń ishinde zańsyz aınalymnan 200 kılodan astam esirtki túrleri tár­­kilendi. Onyń ishinde mefedron, pı­ro­valeron, amfetamın, metadon sııaq­ty sıntetıkalyq esirtki túrleri bar. 2021 jyly 1 kg sıntetıkalyq esirt­ki túrleri tárkilense, byltyr bul kórsetkish eki kılonyń ústine shyǵyp ketti. Bul másele búgin­de bárimizdi alańdatyp otyr, – deıdi oblystyq polı­sııa departamenti esirtkige qarsy is-qımyl basqarmasynyń qyzmetkeri, polısııa podpolkovnıgi Aıgúl Erádilova.

Sıntetıkalyq esirtki degendi mamandar hımııalyq jolmen jasalǵan, adamdy fızıkalyq jáne psıhıkalyq turǵydan táýeldi etip qoıatyn qasıetke ıe psıhobelsendi zat dep túsindiredi. Qaýipti hımııalyq qosyndy qupııa zerthanalarda astyrtyn jasalady ári arzan turady. Sıntetıkalyq esirtkini paıdalaný ıneni qajet etpeıtindikten, bul záhardyń dámin tatyp kórgen adam birden táýeldiliktiń tóte jolyna túsedi. Al buǵan qul bolǵan jannyń, qaıta azattyq alýy óte qıyn. Dárigerlerdiń aıtýyna qaraǵanda, hımııalyq preparattar ortalyq júıke júıesi jasýshalaryn joıqyn zaqymdap, oılaý júıesine keri áser etedi, este saqtaý qabiletin joıady. Uıqyǵa da orasan keri yqpal etedi. Mundaı esirtkige táýeldi adamdardyń kóbi bir aıdan asa ýaqyt boıy dárisiz uıyqtaı almaıtyn jaǵdaıǵa túsetin jaıttar da jıi kezdesedi.

– Bul ósimdik esirtkilerden de qaýipti. О́simdik esirtkisin paıdalanyp kórgenderdiń ishinde júre kele es jıyp, zııandy zattan birjola bas tartyp, durys jolǵa túskender bar. Al sıntetıkalyq esirtkini bir ret paıdalanǵan adam birden táýeldi bolyp qalady. Munyń dámin tatqan adamǵa alǵash joq jerden erekshe qaırat bitedi. Erekshe bir rahat, aldamshy sezimge bólenedi. Birte-birte gallıýsınasııa paıda bolyp, kózine neshe túrli qubyjyqtar elestep, ár sáti azapqa aınalady. Esirtkige táýeldi adamdarda jaqynyna, tipti týǵan anasyna degen janashyrlyq sezim bolmaıdy. Mysaly, byltyr Karbyshev kóshesinde turatyn jalǵyzbasty áıel jylap keldi. 30-ǵa kelip qalǵan jalǵyz uly sıntetıkalyq esirtkige táýeldi eken. Úıdegi zattyń bárin satyp bitiripti. Ýchaskelik polıseılerge talaı shaǵymdanǵan, alaıda olar kómektese almaǵan kórinedi. Anasy kúni boıy jumysta. Esirtkini qaıdan alatyny belgisiz, uly keıde tyrjalańash kóshege shyǵyp ketedi, keıde anasyna: «Úıde qubyjyq júr. Meni jutaıyn dep jatyr. Shkaftyń ishinde jasyryndym. Tez kelip qutqaryp almasań, terezeden sekirem» dep qońyraý shalady eken. Ana baıǵus bar jumysyn tastap, jalǵyz ulyn «qubyjyqtan» qutqaryp qalmaqqa úıine qaraı júgiredi. Anasyn da, kórshi-qolańdy da ábden áýre-sarsańǵa salǵan azamatty májbúrlep emdeý mekemesine ornalastyrdyq, – dedi polısııa podpolkovnıgi.

Búginde Qostanaıdaǵy narkologııalyq dıspanserde sıntetıkalyq esirtkige táýeldi onnan astam kámeletke tolmaǵan jasóspirim esepte tur. Esirtkige qul bolǵandardyń ishinde, tipti, kolledjder men JOO-nyń stýdenteri de kezdesedi. Keıingi jyldary esirt­ki bıznesine qarsy kúres basqarmasynyń mamandary oqý mekemelerine baryp, jas­tarmen kezdesýler ótkizý, esirtkiniń zııany jóninde túrli derekti fılmder kórsetý sııaq­ty qylmystyń aldyn alý sharalaryn jıi uıymdastyra bastaǵan.

– 2022 jyly 3 beınefılm túsirdik. Onyń biri búginde bas bostandyǵynan aıyrylǵan 21-22 jastaǵy jas jigit­terdiń taǵdyryn baıandaıdy. Bári kezinde esirtki taratýmen aınalysqan ózimizdiń qazaqtyń qara domalaq balalary. Qazir túzeý mekemelerinde jazalaryn ótep jatyr. 34 mınýttyq beınefılm keıipkerleri betperdesiz efırge shyǵyp, ókinishterin aıtyp, jibergen qatelikteri, jaza basqan sátteri týraly ashyq baıandap beredi. Mundaı aýyr fılmderden keıin jastarmen oı bólisip, esirtkiniń zardabymen zııany jóninde áńgime ótkizemiz, – dedi A.Erádilova.

Jasóspirimder ýly zattyń búrkeme jarnamasyn áleýmettik jelilerden ońaı tabady. Sondyqtan óńirde ınternet-dúkenderge qarsy kúres myqtap qolǵa alyna bastady. Máselen, taıaýda ǵana oblystyq polısııa departamenti men Qarjy monıtorıngi agenttiginiń qyzmetkerleri Qostanaı jáne Rýdnyı qalalarynda «Telegram» arnasy arqyly sıntetıkalyq esirtkilerdi saýdalaý­men aınalysqan ınternet dúkendi joıdy. Polısııa áýeli atalmysh ınternet dúken týraly aqparat jınap alǵan soń, onyń jumys isteý tásilin zerdelep, ákimshilerin anyqtaıdy. Odan keıin Qarjy monıtorıngi agenttigi qarjylyq barlaý bólimshesiniń mamandary jumysqa iske kirisip, qylmys­kerler júrgizgen qarjylyq operasııalardy baqylaýǵa alady. Mamandar qylmyskerler «drop» degen búrkenshik atpen tirkegen bank kartasyna túsken barlyq aqsha aýdarymdaryn zerdelep shyqqan. Nátıjesinde ınternet dúkenniń qyzmetin 500-den asa tutynýshy paıdalanǵany jáne vırtýaldy dúkenniń bógde adamdardyń tólem kartalary arqyly keminde 15 myń ret esirtki satqany anyqtaldy.

Joıylǵan ınternet-dúken arqyly sınte­tıkalyq esirtkilerdiń tek jańa túrleri satylǵan.

– Polıseıler arnaıy maqsattaǵy bólimshe qyzmetkerlerimen birge Qostanaı qalasyna kireberiste ishinde Rýdnyı qalasynyń 30 jastaǵy turǵyny mingen «Toyota Highlander» kóligin toq­tatty. Avtokólik pen kúdiktiniń tur­ǵylyqty mekenjaıyn tintý barysynda 1 kı­lodan astam mefedron, 3 mln teńge, 6 noýt­býk, 6 telefon, 5 bank kartasy jáne ártúrli operatorlardyń 5 SIM-kartasy tárkilendi, – deıdi oblystyq polısııa departamentiniń bastyǵy Erlan Omarbekov.

Kúdikti sıntetıkalyq esirtki zattaryn alyp-satýmen aınalysqan. Departament basshysynyń aıtýynsha, tárkilengen aıǵaqtar ınternet dúkenniń jumys isteý tásilin, ákimshilerden bastap esirtkini tutynýshyǵa jetkizetin adamdarǵa deıin anyqtaýǵa múmkin­dik beredi. Bul qylmystyq derekke qatysty Qylmystyq kodekstiń 297-babynyń 3-bólimi boıynsha sotqa deıingi tergeý bastaldy. Qazir kúdiktilerdiń sybaılastaryn anyqtaý maqsatynda tergeý amaldary júrip jatyr.

Qostanaı oblysy