2014 jylǵy 6 qańtar, Astana qalasy
Qan qyzmeti salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn densaýlyq saqtaý uıymdaryna arnalǵan akkredıtteý standarttaryn bekitý týraly
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksiniń 14-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn:
1. Osy buıryqqa qosymshaǵa sáıkes qan qyzmeti salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn densaýlyq saqtaý uıymdaryna arnalǵan akkredıtteý standarttary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń medısınalyq jáne farmasevtıkalyq qyzmetti baqylaý komıteti (L.M. Ahmetnııazova):
1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde tirkeýdi;
2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Internet-resýrsynda ornalastyrýdy qamtamasyz etsin.
3. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamenti (D.E. Asaıynova) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde tirkelgennen keıin onyń resmı jarııalanýyn qamtamasyz etsin.
4. Osy buıryqtyń oryndalýyn ózim baqylaımyn.
5. Osy buıryq alǵash resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstrdiń mindetin atqarýshy E. BAIJÚNISOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstri mindetin atqarýshynyń
2014 jylǵy 6 qańtardaǵy № 2 buıryǵyna qosymsha
Qan qyzmeti salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn densaýlyq
saqtaý uıymdaryna arnalǵan akkredıtteý standarttary
Bó-limi Stan-
dart, krıterıı № О́lshenetin krıterııler
«A» Bas-shy-
lyq 1 Qan ortalyǵynyń etıkalyq normalary
Qan ortalyǵynyń mindetteri, qundylyqtary jáne etıkalyq qaǵıdalary onyń qyzmetiniń salasy men baǵytyn, sondaı-aq sheshimderdi qabyldaý prosesin aıqyndaıdy
1.1 Qan ortalyǵynyń mıssııalaryn nemese maqsattaryn personalmen múddeli taraptardyń qatysýymen ákimshilik ázirleıdi, jáne uıymnyń qyzmetin josparlaý jáne baǵytyn anyqtaý úshin negizin qalyptastyrady.
1.2 Qan ortalyǵy sheshimder qabyldaýda jáne medısınalyq personaldyń minez-qulyq qaǵıdalaryn anyqtaýda basshylyqqa alatyn belgili qundylyqtar kesheni bar, sondaı-aq bıznes-prosessterge jáne donorlarǵa qyzmet kórsetýge qatysty etıkalyq máselelerdi qamtıtyn etıkalyq erejeler ázirlendi.
1.3 Personal etıka jáne deontologııa máseleleri, etıkalyq sheshim qabyldaý boıynsha árdaıym oqýdan ótip otyrady.
1.4 Qan ortalyǵy etıkalyq erejelerdiń buzylý faktilerin anyqtaý jáne olar boıynsha sharalar qabyldaý kezindegi qujattalǵan prosesterge súıenedi.
2 Basqarý
Qan ortalyǵynda onyń quqyqtyq mártebesine sáıkes tıimdi basqarý júzege asyrylady
2.1 Uıym basshylyǵynyń mindetterine mynalar jatady:
1) etıkalyq normalardy aıqyndaý jáne qaraý;
2) strategııalyq, jedel josparlardy, sondaı-aq medısınalyq qyzmetterdiń sapasyn qamtamasyz etý josparyn kelisý jáne bekitý;
3) bıýdjetti daıyndaý jáne qoıylǵan maqsattar men mindetterge qol jetkizý úshin tıisti resýrstarmen qamtamasyz etý;
4) strategııalyq jáne jedel josparlardyń nátıjelerine qol jetkizýdi jáne medısınalyq qyzmetterdiń sapasyn monıtorıngileý jáne baǵalaý;
5) qurylymdyq bólimshelerdiń basshylaryn taǵaıyndaý nemese bekitý, olardyń qyzmetiniń tıimdiligin baǵalaý.
2.2 Qan ortalyǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy qyzmetti retteıtin basqa da normatıvtik quqyqtyq aktilerge sáıkes jumys isteıdi jáne talap etiletin quqyq belgileý qujattary bar, onyń ishinde:
1) ádilet organdarynda memlekettik (eseptik) tirkeý (qaıta tirkeý) týraly anyqtama;
2) jarǵy (ereje).
2.3 Jarǵyda Qan ortalyǵynyń tıpi, sondaı-aq:
1) kórsetiletin qyzmetter, uıymnyń qyzmeti;
2) basqarýdy taǵaıyndaý men qaıtarý tártibi;
3) basshylyqtyń ókilettikteri men mindetteri týraly aqparat qamtylady.
2.4 Qan ortalyǵynyń basshylyǵy qyzmettiń:
1) memlekettik organdardyń jarlyqtaryn alý, qaraý jáne áreket etý;
2) qyzmetkerler úshin normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń ýaqtyly ózektendirý etý jáne qoldetimdiligin qamtamasyz etý;
3) olardy múddeli tulǵalarǵa jetkizý boıynsha belsendi is-qımyldaryn qabyldaý jolymen júzege asyrylýyn qamtamasyz etedi.
2.5 Qan ortalyǵy qoǵamǵa barlyq qol jetimdi ádistermen, onyń ishinde buqaralyq aqparat quraldaryn tarta otyryp, jurtshylyqty:
1) kórsetiletin qyzmetter jáne olardy alý talaptary;
2) halyq arasynda qan men onyń komponenteriniń erikti óteýsiz donorlyǵynyń qajettiligi; 3) donorlyqtyń qaýipsizdigi;
4) Qan ortalyqtaryn jaraqtandyrý deńgeıi;
5) Qan ortalyǵyndaǵy zerthanalyq zertteýlerdiń deńgeıi;
6) kórsetilgen qyzmetterdiń sapasy men qol jetkizgen nátıjeler týraly aqparattandyrady.
2.6 Qan ortalyǵy qan komponentterin jınaý, saqtaý jáne densaýlyq saqtaý uıymdary boıynsha taratýǵa jaýapty bólimderdi taǵaıyndaıdy.
3 Strategııalyq jáne jedel josparlaý
Qan ortalyǵy óz qyzmetterin halyqtyń qajettilikterin qanaǵattandyrý maqsatynda josparlaıdy jáne jospardy iske asyrý boıynsha naqty basshylyqty júzege asyrady
3.1 Basshylyqtyń personaldarmen birge ázirlegen strategııalyq damý josparynda Qan ortalyǵynyń qyzmetin júzege asyrýǵa arnalǵan uzaq merzimdi maqsattar, mindetter jáne strategııalar jazyldy.
3.2 Strategııalyq jospar:
1) Qan ortalyǵy qyzmet kórsetetin densaýlyq saqtaý uıymdarynyń qajettilikterine;
2) kórsetiletin qyzmetterdiń ındıkatorlaryna jáne basqa ólshenetin málimetterge;
3) úkimet strategııalaryna jáne densaýlyq saqtaý salasyndaǵy basymdyqtarǵa;
4) qoıylǵan maqsattar men mindetterge qol jetkizý boıynsha kútiletin nátıjelerge negizdelgen.
3.3 Keshendi jyldyq jospar ázirlengen jáne Qan ortalyǵynyń barlyq qurylymdyq bólimshelerimen kelisilgen:
1) strategııalyq josparǵa sáıkes;
2) tikeleı basymdyqtardy qarastyra otyryp;
3) barlyq qyzmetter boıynsha mindetter men is-sharalar josparyn qamtıdy;
4) josparlanǵan áreketterdi oryndaýdy qamtamsyz etý úshin kadrlyq, qarjylyq jáne fızıkalyq resýrstardy anyqtaıdy.
3.4 Qan ortalyǵy jáne onyń qurylymdyq bólimsheleri is-sharalardyń maqsattarymen jáne josparymen salystyra otyryp, jyldyq jospardy iske asyrýdaǵy qol jetkizilgen progresti únemi qaraıdy:
1) maqsattar men kútiletin nátıjelerge qol jetkizý deńgeıi;
2) josparlanǵan áreketterdi oryndaý;
3) belgilengen merzimderdi saqtaý;
4) iske asyrylmaǵan mindetter men problemalar;
5) odan ári is-qımyl jospary.
3.5 Jyldyq josparmen salystyrǵanda qol jetkizilgen nátıjelerdi taldaý týraly esep budan ári áreketterdi josparlaý úshin basshylyqqa usynylady.
3.6 Jyldyq josparǵa engizilgen josparlanǵan jaqsartýlarǵa qatysty sheshimder personalǵa habarlanyp, birge talqylanady jáne qajet bolǵan kezde tıisti syrtqy qyzmetterge tapsyrylady.
4 Jalpy basqarý
Qan ortalyǵynda basqarý jáne eseptilik qurylymy bar. Basqarýdy bilikti menedjerler júzege asyrady
4.1 Qan ortalyǵynyń basshysy mynalar úshin jaýapty bolyp tabylady jáne mynalarǵa esep beredi:
1) qaýipti basqarý, sapany arttyrý, densaýlyqty (eńbekti) qorǵaý jáne qaýipsizdikti qosa alǵandaǵy barlyq jedel máseleler;
2) joǵary turǵan memlekettik organdar aldynda klınıkalyq, basqarýshylyq jáne qarjylyq qyzmet;
3) baqylaýshy jáne ýákeletti organdardan alynǵan kez kelgen habarlamalarǵa dent qoıý.
4.2 Qan ortalyǵy basshysynyń tıisti bilimi, biliktiligi, eńbek ótili men jumys tájirıbesi bar.
4.3 Basshynyń laýazymdyq nusqaýlyǵynda onyń fýnksııalary, quqyqtary men mindetteri aıqyn kórsetilgen.
4.4 Uıym basshysy jumysynyń tıimdiligi medısınalyq uıymnyń qyzmetindegi jetistiktermen aıqyndalady, josparlanǵan is-sharalardy oryndaý jónindegi esep joǵary turǵan uıymǵa usynylady.
4.5 Qan ortalyǵynyń birinshi basshysynyń orynbasary bolady, ol:
1) qyzmetterdi kórsetýge jaýap beredi;
2) joǵary basshylyqtyń múshesi bolyp tabylady.
4.6 Bas dárigerdiń orynbasarynyń biliktiligi, bilimi, kásiptik daıarlyǵy jáne praktıkalyq tájirıbesi belgilengen.
4.7 Qan ortalyǵynyń birinshi basshysynyń orynbasary:
1) personaldyń klınıkalyq jáne tehnıkalyq biliktiligin baǵalaýǵa jaýapty;
2) shaǵymdardy, aýytqýshylyqtardy, sáıkessizdikter men jaǵymsyz jaǵdaılardy qaraýǵa qatysady;
3) jańa jabdyqtar men materıaldardy baǵalaýǵa qatysady;
4) klınıkalyq jáne tehnıkalyq personalǵa klınıkalyq jáne tehnıkalyq rásimder, aǵymdaǵy ozyq praktıka jáne mańyzdy zertteý jańalyqtary boıynsha konsýltasııalyq kómek kórsetýge jaýapty;
5) barlyq klınıkalyq jáne tehnıkalyq saıasattardy, prosester men rásimderdi bekitedi;
6) saıasattardy, prosester men rásimderdi qoldanýdaǵy erekshe jaǵdaılar týraly qorytyndy sheshimderdi qabyldaıdy.
4.8 Qan ortalyǵynyń birinshi basshysynyń orynbasary tıisti óndiristik praktıkaǵa jaýap beredi:
1) biliktilik jáne fýnksıonaldyq mindetterdi, saıasatty, prosester men rásimderdi saqtaý; 2) basqa densaýlyq saqtaý uıymdarynyń basshylarymen baılanys ornatý;
3) personaldyń bilim alýyna jáne kásiptik damýyna járdemdesý arqyly.
4.9 Árbir qurylymdyq bólimsheniń fýnksııalary men ókilettikteri árbir qyzmetkerdiń qatysýymen anyq belgilengen jáne qyzmetkerlerdiń nazaryna jetkizilgen.
4.10 Árbir bólimsheni bilimi, biliktiligi, eńbek ótili men jumys tájirıbesi bar basshy basqarady.
4.11 Uıymdastyrýshylyq qurylym:
1) qujat túrinde rásimdelgen jáne shema túrinde berilgen;
2) uıymnyń maqsattaryna, mindetteri men fýnksııalaryna sáıkes keledi;
3) personaldyń baǵynyshtylyǵy qurylymyn anyq kórsetedi;
4) qyzmetterdi josparlaý men kórsetýdi úılestirý prosesine járdemdesedi.
4.12 Qan ortalyǵynyń qurylymy únemi qaralyp otyrady jáne tıisti qurylymdarǵa jetkiziledi.
4.13 Qan ortalyǵy sabaqtastyqty qamtamasyz etý maqsatynda memlekettik basqarý organdaryna nemese basqa medısınalyq uıymdarǵa josparlary men strategııalaryn usyna otyryp, óz qyzmetin kelisedi.
5 Qaýipterdi basqarý jáne sapany arttyrý
Qan ortalyǵy bolýy yqtımal qaýipterdi barynsha tómendetedi, turaqty túrde olarǵa monıtorıng jáne baǵalaý júrgizedi, sondaı-aq kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrady.
5.1 Qan ortalyǵy úshin qaýipterdi basqarý jospary:
1) strategııalyq jáne jedel josparlardan alynǵan aqparatqa,
klınıkalyq kórsetkishterdi taldaý nátıjelerine;
donorlardyń jáne pasıentterdiń pikirlerin taldaýǵa (eger qoldanylsa), klınıkalyq ındıkatorlarǵa (eger qoldanylsa), jaǵymsyz oqıǵalarǵa, kadrlyq jáne resýrstyq qamtamasyz etýge jáne qorshaǵan ortanyń jaı-kúıin taldaý derekterine negizdelgen;
2) olardyń týyndaý múmkindigi jáne densaýlyqqa keltirilgen zııany men materıaldyq shyǵyny saldarlarynyń turǵysynan barlyq qaýipterdi anyqtaıdy, baǵalaıdy jáne basymdyqtary boıynsha ornalastyrady;
3) osyndaı qaýipterdi basqarý strategııasyn qamtıdy;
4) qolda bar jáne personal arasynda tanystyrý úshin taratylady.
5.2 Qan ortalyǵy óz qyzmetkerlerin mynadaı joldarmen qaýipterdi tómendetý erejelerine úıretedi:
1) qaýpi bar jaǵdaılardy anyqtaý, baǵalaý jáne olar týraly habarlaý;
2) áleýetti qaýpi bar jaǵdaılardy basqarý;
3) kólikti, jabdyqtar pen materıaldardy qaýipsiz paıdalaný.
5.3 Qaýipterdi basqarý josparyna onyń tıimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda mynadaı jolmen monıtorıngilenedi jáne qaıta qaralady:
1) qaýipterdi basqarý qaǵıdalary talaptarynyń naqty oryndalýyn baqylaý;
2) belgili qaýipterdi qaıta qaraý;
3) qaýipterdi basqarý josparyna jaqsartýlardy engizý jáne belgili bir qaýipterdi qaıta qaraý maqsatynda monıtorıng jáne qaıta qaraý prosesiniń nátıjelerin qoldaný.
5.4 Qan ortalyǵynda quramyna mynalar kiretin medısınalyq qyzmetter sapasyn arttyrýdyń úzdiksiz júıesi bar:
1) qan ortalyǵynyń barlyq bólimsheleriniń qatysýy;
2) joǵary qaýipi bar, aýqymdy, qymbat turatyn nemese problemaly prosesterdi, kórsetiletin qyzmet sapasyn baqylaý boıynsha qan ortalyǵynyń basymdyqtaryn anyqtaý jáne olardy pasıentterdiń talaptaryn eskere otyryp jańartý;
3) monıtorıng jáne aýdıt málimetterin jınaý, taldaý jáne baǵalaý;
4) basshylyq pen qyzmetkerlerdi aqparattandyrý;
5) múddeli taraptardy qoldanylǵan sharalar, sharalardyń tıimdiligi jáne nátıjeleri jóninde aqparattandyrý.
5.5 Jyl saıynǵy sapany arttyrý jospary:
1) qurylymdyq bólimshelerdiń basshylarymen birlesip ázirlenedi;
2) sapany arttyrý jónindegi is-sharalardy, áreket josparlaryn, olardyń maqsattary men qol jetkizý ádisterin tolyq belgileıdi;
3) aýdıt júrgizý, sapalyq kórsetkishter boıynsha málimetter jınaýdyń kestesin belgileıdi;
4) jaýapty tulǵalar men oryndaý merzimderin belgileıdi.
5.6 Sapany arttyrý josparyna mynalardyń monıtorıngi, eseptiligi jáne baǵalaý kiredi:
1) belgili ýaqyt aralyǵyndaǵy negizgi prosester nátıjeliliginiń basty ındıkatorlary;
2) donorlardyń/pasıentterdiń jáne múddeli taraptardyń kórsetilgen qyzmetterge qanaǵattanýy;
3) sapany arttyrý jónindegi is-sharalar.
5.7 Nátıjeliliktiń basty ındıkatorlary turaqty negizde ólshenedi, taldanady, monıtorıngilenedi jáne mynalardy qamtıdy:
1) ishki jáne syrtqy aýdıt júrgizý;
2) kadrlardyń qozǵalysy jáne turaqsyzdyǵy;
3) qol gıgıenasy boıynsha oqytý;
4) aqyly, óteýsiz donasııalar jáne týǵan-týysqandardyń erikti donasııalary;
5) rásimderdi durys oryndamaý jáne oryndamaýǵa baılanyst qatelikter;
6) donorlardyń medısınalyq qujattaryn júrgizýmen baılanysty qatelikter;
7) Qan ortalyǵyna basqa uıymdardan habarlanǵan pasıentke qatysty jaǵymsyz oqıǵalar;
8) aqaýly ónimderdiń óndirisi;
9) merziminiń ótýine baılanysty qabyldanbaǵan qan komponentteri.
5.8 Sapany baqylaý jónindegi ishki qyzmet:
1) sapany qamtamasyz etý sharalary boıynsha esepterdi qabyldaıdy;
2) jınalǵan málimetterdi taldaıdy jáne olardy baǵyttary boıynsha jikteıdi;
3) qurylymdyq bólimshelerdiń basshylary jáne uıym basshysy aldynda esep beredi.
5.9 Praktıkalyq qyzmettiń belgilengen qaǵıdalar men nusqaýlarǵa sáıkestigin baǵalaıtyn ishki aýdıtterdi:
1) ókiletti tulǵa nemese sarapshylar toby;
2) aýdıtterdi júrgizýdiń belgilengen kestelerine sáıkes júrgiziledi.
5.10 Ishki aýdıt nátıjeleri:
1) tıisti komıssııalardyń jumysynda, jınalystarda nemese konferensııalarda talqylanady;
2) prosesterdi jaqsartý úshin paıdalanylady;
3) sapany arttyrý baǵdarlamasyn oryndaý sheńberinde esepterge engiziledi.
5.11 Personal árbir qurylymdyq bólimshede óz laýazymdyq mindetterin oryndaý kezinde qujattalǵan saıasattar men rásimderdi saqtaıdy.
5.12 Basshylyq bekitken saıasattar men rásimder:1) qajet bolǵan kezde jańartylady jáne qaıta qaralady;2) personaldyń qatysýymen ázirlenedi; 3) jumys oryndarynda personalǵa qoljetimdi.
«B» Re-sýrs-
tar-
dy
bas-
qarý 6 Qarjyny basqarý
Qan ortalyǵynyń qarjylyq resýrstary maqsattarǵa qol jetkizý úshin basqarylady jáne baqylanady
6.1 Basshylyq jyl saıyn qarjylyq-sharýashylyq qyzmet josparyn (damý jospary) bekitedi:
1) Qan ortalyǵynyń basshylyǵy men qarjylyq-ekonomıkalyq blogy daıyndaǵan;
2) Qan ortalyǵy personalynyń qatysýymen;
3) boljamdy kirister men shyǵystar smetalaryna negizdelgen;
4) jyldyq jospardyń mindetteri men josparlanyp otyrǵan is-sharalary negizinde.
6.2 Qan ortalyǵy qarjylyq qyzmetiniń tártibi men rásimderi qujattandyrylady jáne mynalardy qamtıdy:
1) tólemderdi kórsetý jáne esepshotty tóleý shuǵyldyǵy;
2) býhgalterlik esep;
3) quraldardy satyp alý jáne jumsaý boıynsha ókilettikter, ókilettikterdi berý rásimi;
4) saqtandyrý;
5) aktıvterdi basqarý.
6.3 Býhgalterlik esep kirister men shyǵystardyń barlyq kózderi týraly naqty qarjylyq aqparatqa negizdelgen, sheshimder qabyldaý úshin ýaqtyly jáne naqty qarjylyq esepterdi qamtamasyz etedi.
6.4 Kiris, shyǵys jáne qyzmetterge jumsalatyn shyǵyndar únemi bıýdjetpen salystyryp baqylanyp otyrady, Qan ortalyǵynyń basshylyǵyna toqsan saıynǵy qarjylyq esepter túrinde tapsyrylyp otyrady.
6.5 Ishki qarjylyq baqylaý jáne aýdıt júıesi jumys isteıdi.
6.6 Syrtqy qarjylyq aýdıt normatıvti quqyqtyq aktige sáıkes júrgiziledi.
6.7 Esepter ýaqtyly toltyrylady jáne salyq organdary men memlekettik statıstıka organdaryna jiberiledi.
7 Aqparattyq basqarý
Qan ortalyǵy aqparattyq qajettilikteri men mindetterin sheshý maqsatynda óz aqparatyn júıeli túrde basqarady jáne qorǵaıdy.
7.1 Qan ortalyǵy:
1) qyzmet kórsetetin;
2) Qan ortalyǵyn basqaratyn;
3) Qan ortalyǵynyń qyzmetterin paıdalanatyn tulǵalardyń qajettilikterin qana-ǵattandyrý maqsatynda aqparattyq júıelerdi josparlaıdy, ázirleıdi jáne engizedi.
7.2 Uıymdar óz qyzmetin úılestirý úshin avtomattandyrylǵan aqparattyq júıelerdi qoldanady, olar: 1) donorlardy tartý, zerthanalyq testileý jáne qajet bolǵan jaǵdaıda komponentterdi shyǵarý sııaqty prosesterdiń arasyndaǵy ózara baılanystaryn qoldaýdy; 2) kórsetiletin qyzmetterge sáıkes keletin úılesimdi kompıýterler men qoldanbaly baǵdarlamalar paketteriniń bolýyn;
3) lısenzııalyq baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi;
4) aǵymdaǵy shyǵyndardy basqarýdy;
5) baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi testileý men paıdalaný úshin qajetti jańartýlar rásimin;
6) úzdiksiz tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi;
7) personaldy oqytýdy qamtamasyz etedi.
7.3 Qan ortalyǵy mynadaı joldarmen aqparattyń qupııalylyǵyn, qaýipsizdigi men tutastyǵyn qamtamasyz etedi:
1) personaldyń qupııa aqparatqa qoljetimdiligi úshin qorǵaý deńgeıin ornatý;
2) personaldy jeke nemese dara aqparatty jarııalamaýǵa jáne qupııalylyqty saqtaýǵa oqytý;
3) qupııa aqparatqa, onyń ishinde donorlardyń kartalaryna qoljetimdilikti shekteý.
7.4 Aqparatty qorǵaýdyń qujat túrinde resimdelgen rásimderin personal paıdalanady jáne olar mynalardy qamtıdy:
1) faıldardyń rezervtik kóshirmelerin qurý;
2) faıldardyń rezervtik kóshirmelerin qaýipsiz saqtaý;
3)tótenshe jaǵdaılar kezinde málimetterdi qalpyna keltirý.
7.5 Uıym personalynyń kásibı mindetterin oryndaý úshin senimdi Internet-resýrstarǵa qol jetimdiligi bar.
7.6 Personal gemotransfýzıologııa salasyndaǵy jetistikter men ozyq tehnologııalar týraly aqparatty mynadaı joldarmen ala alady:
1) jabdyqtardy paıdalaný nusqaýlyqtary, bıýlleten jáne zertteý nátıjeleri týraly aqparat arqyly;
2) kásibı konferensııalarǵa, semınarlar men oqý baǵdarlamalaryna qatysý arqyly.
7.7 Qan ortalyǵy QR zańnamasynanyń talaptaryna sáıkes keletin qujattardy basqarýdyń standartty prosesin paıdalanady jáne onyń quramyna mynalar kiredi:
1) saqtaý merzimderi kórsetilgen bekitilgen ister nomenklatýrasy;
2) barlyq bólimderdegi faıldar (papkalar) biryńǵaı nomenklatýraǵa jınaqtalady;
3) qujattar ister nomenklatýrasyna sáıkes papkalarda saqtalady.
7.8 Qujattardy basqarý júıesi jańartýǵa jáne personalǵa ýaqtyly jetkizýge múmkindik beredi:
1) saıasattar men rásimderdi;
2) standarttar men hattamalardy.
7.9 Uıymnyń qyzmetin retteıtin ishki qujattardy:
jaýapty tulǵa bekitedi jáne qol qoıady;
engizý kúni jáne qoldanys merzimi bolady;
qajettiligine qaraı jańartylady;
jaýapty tulǵalardyń ýaqtyly oryndaýyna baqylanady.
7.10 Donorlar týraly medısınalyq jazbalar:
joǵalýdan, joıylýdan, burmalanýdan jáne zańsyz qol jetimdilikten nemese paıdalanýdan qorǵalǵan;
tek ókiletti personalǵa ǵana qoljetimdi;
úı-jaıdan arnaıy ruqsatsyz shyǵarylmaýy tıis.
7.11 Medısınalyq qujattar muraǵatalady:
qujattardy muraǵattaý, muraǵatqa berý jáne muraǵattan alý jónindegi qujattandyrylǵan rásimge sáıkes;
jaýapty tulǵanyń basshylyǵymen;
muraǵat úı-jaıy bógde adamdardyń qol jetimdiligen qorǵalǵan jerde ornalasqan jáne sórelermen (shkaftarmen; jabdyqtalǵan);
donorlardyń kartalarynan úzindi kóshirmeler belgili bir tulǵalarǵa suratý boıynsha ǵana beriledi.
8 Adamı resýrstardy basqarý
Adamı resýrstardy tıimdi josparlaý jáne basqarý personaldyń eńbek ónimdiligin arttyrady jáne Qan ortalyǵynyń alǵa qoıǵan maqsattary men mindetterine qol jetkizýdiń quraly bolyp tabylady
8.1 Qan ortalyǵynda mynalardy anyqtaý úshin qujattalǵan prosess paıdalanylady:
qyzmetter men jumystardyń josparlanǵan kólemderin oryndaý úshin qajetti personaldyń jıyntyqtalý deńgeıin;
talap etiletin eńbek ótili men jumys tájirıbesin;
personal beıinderi men laýazymdarynyń anaǵurlym tıimdi jáne utymdy qurylymyn.
8.2 Qan ortalyǵy qyzmet kórsetý boıynsha qoıylǵan mindetterdi oryndaý maqsatynda bilikti shtatty taǵaıyndaý, irikteý, oqytý, baǵalaý, kótermeleý, saqtaý jáne tartý kiretin shtatty basqarý jónindegi saıasat pen rásimdi ázirleıdi jáne paıdalanady.
8.3 Mamandardyń qol jetimdiligi jáne personaldyń kásiptik daǵdylarynyń qurylymy:
árbir bólimsheniń fýnksııalaryna sáıkes keledi;
josparlaý kezinde jyl saıyn nemese qajettilik boıynsha qaıta qaralady.
8.4 Barlyq shtattyq laýazymdarǵa medısınalyq uıymnyń basshysy bekitken laýazymdyq nusqaýlyqtar ázirlengen. Laýazymdyq nusqaýlyqtar árbir qyzmetkerge qoljetimdi jáne olar mynalardy:
shtattyq laýazymmen aınalysýǵa qajetti biliktilik, daǵdylar, daıyndyq, jumys tájirıbesin;
fýnksıonaldyq mindetterdi;
eseptilikti;
qaıta qaraý merzimderin qamtıdy.
8.5 Árbir qyzmetkerde óz laýazymdyq nusqaýlyǵynyń qol qoıylǵan túpnusqasy bolady, onyń kóshimesi kadrlar bóliminde saqtalady.
8.6 Qan ortalyǵy klınıkalyq praktıkaǵa jiberilgen mamandy jumysqa taǵaıyndaý/qabyldaýǵa deıin:
onyń klınıkalyq bilimderi men daǵdylaryna baǵalaý júrgizedi;
usynylǵan alǵashqy qujattamaǵa (dıplomdar, sertıfıkattar) tekserý júrgizedi;
qyzmettik tizimin, eńbek ótilin jáne jumys tájirıbesin kórsete otyryp, jeke isti toltyrady.
8.7 Laýazymǵa taǵaıyndaý (qabyldaý):
qyzmetker men Qan ortalyǵy arasynda kelisimshartqa qol qoıýmen;
laýazymdyq nusqaýlyqta kórsetilgen talaptarǵa sáıkes;
birinshi basshy bekitken laýazymǵa irikteý men taǵaıyndaýdyń qujattalǵan prosesine sáıkes;
eńbek zańnamasyna sáıkes jáne jumysqa ornalasýdyń birdeı múmkindikterin qamtamasyz etýmen júrgiziledi.
8.8. Árbir qyzmetker Qan ortalyǵymen, onyń maqsattarymen jáne mindetterimen, sondaı-aq laýazymǵa ornalastyrýdyń qujattalǵan baǵdarlamasyna sáıkes óziniń laýazymdyq mindetterimen tanysý úshin nusqaýdan ótedi.
8.9 Qan ortalyǵynyń personaly mynalar arqyly sáıkestendiriledi:
arnaıy medısınalyq kıimdi;
tehnıkalyq qyzmetkerlerge arnalǵan arnaıy kıimderdi kııý;
tegi, aty, ákesiniń aty jáne atqaratyn laýazymy kórsetilgen beıdjderdi taǵý.
8.10 Qan ortalyǵynda mynalardy tekserý úshin jyl saıyn júrgiziletin mamndardyń jumys nátıjelerin baǵalaý rásimi bar:
laýazymdyq nusqaýlyqtarda kórsetilgen maqsattar men mindetterge sáıkestigi;
jetistikterdi jáne biliktilikti arttyrýdy talap etetinderdi anyqtaý;
rásimdi bólimshe qyzmetkeri men basshysy qujattandyrady jáne qol qoıady;
jeke iske tigiledi.
8.11 Qan ortalaǵynda barlyq klınıkalyq personaldyń qyzmetine monıtorıng júrgizý tetigi bar, ol mynalardy qamtıdy:
klınıkalyq personaldyń óz kásibı quzyretin saqtaý úshin jetkilikti úzdiksiz klınıkalyq praktıkasy bar ekenine monıtorıng júrgizý;
qosymsha tálimgerlik, oqytý nemese basqa da rásimder arqyly personaldyq biliktiligimen baılanysty problemalardy sheshý;
klınıkalyq personal óz ókilettikteri men quzireti sheńberinde klınıkalyq qyzmetpen aınalysatynyna monıtorıng júrgizý;
qyzmetkerlerdiń kásibı biliktiligi men quzyreti týraly málimetterdi únemi tekserý.
8.12 Bıýdjet jáne mamandardyń biliktiligin arttyrý boıynsha jyldyq jospar mynalardyń negizinde ázirlenedi:
qyzmetkerlerdi qosymsha daıarlaýǵa qajettilikterdi taldaý;
Qan ortalyǵynyń qyzmet kórsetýmen baılanysty qajettilikterin taldaý.
8.13 Qan ortalyǵynda úzdiksiz kásibı bilim berý saıasaty bar, ol mynalardy kózdeıdi:
mamndardyń biliktiligin únemi joǵarylatyp otyrý (bes jylda bir retten kem emes);
biliktilikti joǵarylatýǵa arnalǵan qarajat.
8.14 Oqytý týraly jazbalardy qosqanda, uıymnyń árbir qyzmetkeri týraly tolyq qujattalǵan aqparat bar, ol qupııaly bolyp esepteledi jáne bógde adamdardyń ruqsatsyz ashýynan qorǵalatyn orynda saqtalady.
8.15 Qan komponentterin jınaý, óndirý, saqtaý jáne taratýmen, sondaı-aq qujattardy tekserýmen baılanysty qyzmetti júzege asyratyn qyzmetkerlerdiń tizimi qurastyrylǵan jáne olardyń jumys isteý merziminde qoltańbalarymen, aty-jóniniń birinshi áripterimen jáne sáıkestendirý kodtary arqyly qoldaý kórsetiledi.
«C»
Qaýipsizdikti basqarý 9 Ǵımarattardyń qaýipsizdigi
Qan ortalyǵynyń qorshaǵan ortasy donorlar, personal jáne kelýshiler úshin qaýipsiz jáne qolaıly bolyp tabylady
9.1 Qan ortalyǵynyń ǵımarattary:
kúndelikti jumys pen tótenshe jaǵdaılarda qyzmet kórsetý kezinde bólimshelerdiń aýdany men ornalasýy talaptaryna saı keledi;
turaqty túrde jóndeledi; júk jetkizý jáne múmkindikteri shekteýli adamdardyń kelýi úshin yńǵaıly;
Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalarynda kózdelgen qurylys normalary men qaǵıdalarynyń talaptaryna sáıkes keledi;
Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalarynda kózdelgen sanıtarııalyq normalar men qaǵıdalardyń talaptaryna sáıkes keledi.
9.2 Qan ortalyǵynda resmı saıasat pen rásimderge sáıkes qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda mynadaı sharalar qoldanylady:
jeke nemese oqshaýlanǵan úı-jaıda jumys isteıtin personaldy;
kúndizgi jáne túngi ýaqytta jumys isteıtin personaldy zorlyq qaýpinen jáne múlikti joǵaltýdan;
dárilik zattardy ulraý men qol suǵýdan;
ǵımaratty, jabdyq pen múlikti búliný men joǵalýdan qorǵaý.
9.3 Qan ortalyǵynyń aýmaǵyna tolyq kólemde qyzmet kórsetiledi jáne kólik talaptaryna sáıkes keledi:
bos kólik joldary bar;
donorlar men kelýshilerdiń kóligi úshin arnaıy avtoturaq bólingen;
qajet bolǵan kezde Qan ortalyǵynyń kóligin jóndeýge arnalǵan tıisti oryn jáne jabdyqtalǵan garaj bar.
9.4 Qan ortalyǵynda sanıtarııalyq-gıgıenalyq normalar men qaǵıdalardyń talaptaryna jaýap beretin sý qubyry jáne káriz júıeleri jumys isteıdi.
pasıentterdiń bolý oryndarynda jáne basqa qyzmettik aımaqtarda qol jetimdi sýyq jáne ystyq sýdy úzdiksiz berý;
jumys istep turǵan kárizdik jáne drenajdyq júıe.
9.5 Qan ortalyǵyndaǵy jaǵdaı personal men donorlardyń qolaılylyǵy men qaýipsizdigine mynadaı joldarmen yqpal etedi:
aýany shyǵarý, terezelerdi ashý kómegimen - tabıǵı jáne/nemese sorý-shyǵarý arqyly jasandy jeldetý;
jyldyń sýyq mezgilderinde barlyq úı-jaılarda ortalyq nemese jergilikti jylý berýdiń tıimdi jumys istep turǵan júıesi;
pasıentter bolatyn oryndarda tabıǵı jaryq berý;
tabıǵı jaryq joq oryndarda laıyqty jasandy jaryq berý.
9.6 Donorlar men personaldyń gıgıenasyn saqtaý úshin jaǵdaılardy Qan ortalyǵy qamtamasyz etedi:
yńǵaıly oryndarda ornalasqan, túsinikti túrde belgilengen jáne qoljetimdi ájethanalar men gıgıenalyq bólmelerdiń jetkilikti sanyn;
barlyq ájethanalarda personalǵa arnalǵan jumys aımaqtarynda qol jýǵyshtarǵa, elektrkeptirgishterge nemese qaǵaz súlgilerge qol jetimdilikti;
qol jýǵyshtar joq jerde qoldy zararsyzdandyratyn quraldardy usynady.
10 Tótenshe jaǵdaılardy jáne órtke qarsy qaýipsizdikti basqarý
Qan ortalyǵy órttiń paıda bolý qaýpin barynsha tómendetedi jáne tótenshe jáne shekti oqıǵalarǵa daıyn
10.1 Qan ortalyǵy órt nemese basqa tótenshe oqıǵalar bolǵan kezdegi is-sharalardyń naqty josparyn ázirleıdi, ol mynalardy qamtıdy:
shuǵyl áreket etý sharalaryn basqarý jáne úılestirý úshin jaýapkershilik;
apattyq qyzmetter men personalǵa habar berý prosesi;
shuǵyl baılanys júıesi;
qajet bolǵan kezde adamdardy ǵımarattan evakýasııalaý rásimi.
10.2 Evakýasııa kezindegi baǵdar tabý rásimin qosqanda personal tótenshe jaǵdaı kezindegi áreket etý josparyna sáıkes jyl saıynǵy oqýdan ótedi jáne jylyna kem degende bir ret oqý dabyly boıynsha is-sharalarǵa qatysady.
10.3 Qan ortalyǵy tabıǵı apattar, jappaı jaraqattanýshylyq, aýrýlardyń paıda bolýy jáne áskerı agressııa sııaqty tótenshe jaǵdaılarǵa jedel áreket etýdi qamtamasyz etetin áreketter josparyn ázirleıdi jáne memlekettik qyzmettermen, qoǵamdyq qaýipsizdik qyzmetterimen, densaýlyq saqtaý qyzmetterimen jáne basqa da qyzmettermen kelisedi.
10.4 Qan ortalyǵy qandaı da bir servıs isten shyqqan kezde úzdiksiz jumys pen kommýnıkasıany qamtamasyz etýdi josparlaıdy jáne:
jabdyqtardyń isten shyǵýyna;
elektr qýaty men telefon jelisiniń isten shyǵýyna;
ortalyq qol jetimsiz bolǵan jaǵdaılarda;
kóliktiń jaramsyzdyǵyna;
ǵımarattaǵy apat nemese onyń jabylýyna áreket etý jónindegi oqý is-sharalaryn jyl saıyn ótkizedi.
10.5 Qıyn júıeler jáne tirshilikti qamtamasyz etetin júıeler rezervtik generatormen jáne úzdiksiz elektr qýatymen qorǵalǵan.
10.6 Qan ortalyǵy órt shyǵý qaýpin mynadaı joldarmen tómendetedi:
otqa tózimdi boıaý men jıhaz sııaqty otqa tózimdi qurylys materıaldaryn paıdalaný; ǵımarat ishindegi satylar jáne syrtqy órt satylary sııaqty qosalqy kóshirý joldarymen qamtamasyz etý;
tıisti oryndarda ornalasqan jáne tıisti túrde belgilengen órt sóndirý jabdyqtarymen (gıdranttar, órt shlangileri, órt sóndirgishter, avtomatty sýmen órt sóndirý júıeleri) qamtamasyz etý;
órt dabyly júıesin jáne habarlaý júıesin ornatý;
órttiń taralýyn shekteý úshin tehnıka jáne qurylǵylardy paıdalaný (órtke qarsy kedergiler, órtke qarsy qabyrǵalar, órt esikteri jáne apattyq ajyratqyshtar).
10.7 Tez janatyn zattar, gaz ballondary jáne basqa asa qaýipti materıaldar men hımııalyq zattar qaýipsizdik tehnıkasy jónindegi nusqaýlyqqa sáıkes saqtalady jáne paıdalanylady, mynalardy qamtıdy:
júıeli irikteý men tańbalaýdy;
úı-jaılardy jáne germetıkalyq oqshaýlaǵyshty qulyptap jabý;
gaz ballondaryn saqtaýǵa arnalǵan, ókiletti adamdardyń ǵana kirýine bolatyn qulyptaıtyn tetikteri bar konteınerler nemese qorshaýlar;
zııandy hımıkattardy jertóledegi qoımalarda eden deńgeıindegi mamandandyrylǵan oryndarda saqtaý.
11 Kólik quraldaryn, jabdyqtar men shyǵys materıaldaryn qaýipsiz paıdalaný
Qan ortalyǵy kólik quraldaryn, jabdyqtardy, shyǵys materıaldaryn qaýipsiz, tıimdi jáne utymdy paıdalanady
11.1 Qan ortalyǵy kólik quraldaryn, medısınalyq quraldar men jabdyqtardy satyp alýdy, jańartýdy jáne aýystyrýdy josparlaıdy:
Qan ortalyǵynyń qyzmet kórsetýi úshin;
tótenshe jaǵdaılar kezinde qolda bar rezervtiń kómegimen áreket etý úshin;
barlyq kólik quraldarynyń, jabdyqtar men aspaptardyń úzdiksiz jumys isteýin qamtamasyz etý úshin.
11.2 Quraldar men jabdyqtardy profılaktıkalyq tekserý baǵdarlamasy Qazaqstan Respýblıkasynda quqyqtyq talaptaryna sáıkes oryndalady jáne qujattalady jáne mynalardy kózdeıdi:
jabdyqtardy únemi testileý, tekserý jáne oǵan tehnıkalyq qyzmet kórsetý kestesin;
óndirýshiniń paıdalaný boıynsha nusqaýlyǵy negizindegi nusqaýlyqty jáne, tıisti elektr jabdyqtary jónindegi standarttardy, qaýipti zattarmen jumys isteý jónindegi standarttardy jáne qaýipsizdik standarttaryn; talaptarǵa sáıkes kalıbrleýdi oryndaý jáne standarttaý jáne metrologııa uıymdarynda ólsheý quraldaryn tekserý.
11.3 Qan ortalyǵy mynadaı joldarmen kólik quraldaryn tıisti jaǵdaıda kútip-ustaıdy:
óndirýshiniń usynymdaryna sáıkes kólik quraldarynyń tazalyǵy men jumys jaǵdaıyn qamtamasyz etý úshin servıstik qyzmet kórsetýden jáne profılaktıkalyq tekserýden ótkizý;
jaraqattar men qaıǵyly oqıǵalarǵa alyp kelýi múmkin aqaýlardy anyqtaý úshin kólik quraldaryn júıeli tekserýden ótkizý;
kólik quraldarynyń jaramsyzdyqtaryn anyqtaý jáne joıý.
11.4 Kólik quraldary men jabdyqtyń aqaýlary men jaramsyzdyqtary týraly habarlaý jáne olardy joıý júıesi bar, ol mynalardy qamtıdy:
aqaýlardy jáne jaramsyzdyqtardy tirkeý jýrnaly;
kólik quraldary men jabdyqty jóndeýge nemese aýystyrýǵa berý úshin personal qoldanatyn biryńǵaı blank;
aqaýlardy jáne jaramsyzdyqtardy tirkeý jýrnalyn únemi tekserý;
belgilengen krıterıılerge sáıkes jóndeýge kelmeıtin nemese tozǵan kólik quraldary men jabdyqtardy jaramsyz dep taný jáne shyǵynǵa jazý týraly sheshimder;
jóndeýge berilgen barlyq ótinimderge, oryndalǵan jumystarǵa, júzege asyrylǵan satyp alýlar men olardy oryndaý ýaqytyna monıtorıng júrgizý jáne qujattaý.
11.5 Materıaldardy jetkizetin jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetetin merdigerlermen jasalǵan jazbasha kelisimder, onyń ishinde kólik quraldaryn kútip-ustaý, medısınalyq jáne elektr jabdyǵyn profılaktıkalyq tekserip-qaraý jáne jabdyqty jóndeý boıynsha qyzmetter:
eki taraptyń mindetterin jáne qaýipsizdik pen sapa talaptaryn;
jetkizý merzimderi men qunyn kózdeıdi;
merdigerlerdiń mindetterin oryndaýyn monıtorıngileý úshin qoldanylady.
11.6 Qan ortalyǵy kólik quraldary men jabdyqtardy qaýipsiz jáne durys paıdalanýdy mynalardy qamtamasyz etý arqyly kózdeıdi:
jańa jáne burynnan bar kólik quraldarymen jáne jabdyqpen jumys isteıtin barlyq personal olardy qaýipsiz paıdalaný jáne kútip-ustaý boıynsha oqýdan ótedi;
dıagnostıkalyq jáne basqa medısınalyq jabdyqtyń qaýipsizdik tehnıkasy jónindegi qaǵıdalary men nusqaýlyqtary barlyq personal úshin qoljetimdi.
11.7 Materıaldarmen qamtamasyz etý júıesi qoldanylady, ol mynalardy kózdeıdi:
materıaldardyń qajettiligin baǵalaý;
materıaldyq quraldardyń qorlaryn jáne olardy kútip-uataýǵa jumsalatyn shyǵyndardy azaıtý kezinde qajettilikterdi qanaǵattandyratyn materıaldyq qural qorlarynyń ońtaıly kólemin belgileý;
qorlar qozǵalysyn esepke alý jáne qoıma qorlarynyń kólemin baqylaý;
qoldanys merzimi aıaqtalǵanǵa deıin qorlardy ýaqtyly aýystyrý;
qorlardy sórelerde, qurǵaq jáne qaýipsiz úı-jaılarda saqtaý.
11.8 Jýǵysh jáne zararsyzdandyrý zattarymen jáne bakterııaǵa qarsy qol gelimen qamtamasyz etý uıymdardyń sanıtarııalyq talaptardy tıimdi saqtaýy jáne aýrýlardyń profılaktıkasy úshin jetkilikti bolyp tabylady.
12 Densaýlyqqa qolaıly eńbek sharttary
Personal úshin qaýipsiz jáne salamatty eńbek etý jaǵdaılaryna múmkindik týǵyzatyn kásibı eńbek gıgıenasynyń baǵdarlamasy bar
12.1 Kásibı gıgıena máselelerin sheshý jáne qyzmetkerlerdiń densaýlyǵyn qamtamasyz etý boıynsha qujattalǵan prosesteri bar kásibı eńbek gıgıenasynyń baǵdarlamasy bar, ol mynalardy qamtıdy:
bıologııalyq skrınıng jáne V jáne S gepatıti tárizdi vırýstardan jáne qanmen janasýdan qorǵaý;
ınemen jaraqat alý jáne kózdi zaqymdaý profılaktıkasy;
aýrýdan nemese jaraqattan keıin personaldy jumysqa oraltý;
jumys oryndarynyń ergonomıkalyq jaılylyǵyn qamtamasyz etý;
personaldy jaraqattaný qaýpin azaıtýǵa úıretý.
12.2 Qan ortalyǵy personaldyń densaýlyǵyn saqtaý maqsatynda qarajat beredi jáne qyzmetterdi usynady, onyń ishinde :
alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý;
ınemen shanshyp alý jáne kózdi zaqymdaýdy qosqanda óndiristik jaraqatty jedel tekserý jáne emdeý;
stresti barynsha tómendetý jáne stresti basqarý maqsatynda jumys júktemesin jáne psıhologııalyq qoldaýdy monıtorınggileý.
12.3 Personal óz densaýlyǵy men qaýipsizdigi úshin jaýapkershilik boıynsha oqýdan ótedi, olar mynalardy qamtıdy:
densaýlyq pen jumys ornyndaǵy qaýipsizdikke qatysty saıasat pen rásimder;
jumys ornyndaǵy qaýipterdi anyqtaý jáne basqarý;
donorlarǵa, personalǵa nemese basqa tulǵalarǵa jumys ornynda nemese qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde zııan keltirgen nemese zııan keltirýi múmkin oqıǵalardy, apattar, qaıǵyly jaǵdaılardy nemese jaǵymsyz oqıǵalardy anyqtaý jáne olar týraly habarlaý.
12.4 Qan ortalyǵy jylyna keminde bir ret personaldyń eńbek jaǵdaılaryna qanaǵattanýyn baǵalaıdy, bul rette:
saýalnamanyń nemese júrgizilgen baǵalaý boıynsha aýdıttiń nátıjelerin personaldyń nazaryna jetkizedi;
anyqtalǵan problemalardy sheshý úshin alynǵan nátıjeler boıynsha sharalar qabyldaıdy.
12.5 Árbir bólim mynadaı maqsattarda júıeli prosesti paıdalanady:
naqty jáne áleýetti qaýipterdi únemi anyqtaý jáne qaýipterdi tirkeý jýrnalynda qujat túrinde esepke alý (jylyna keminde bir ret);
anyqtalǵan qaýipterdiń deńgeıi men saldaryn baǵalaý jáne olardy qaýip dárejesi boıynsha satylaý;
edáýir qaýip týǵyzatyn qaýipterdi baqylaý, joıý, oqshaýlaý nemese olardyń áserin barynsha tómendetý tetikterin engizý;
oqshaýlanǵan nemese barynsha azaıtylǵan, biraq belgilengen kestege sáıkesjoıylmaǵan eleýli qaýipterdi sholý.
12.6 Qaýipter týraly aqparatty qosa alǵanda, personaldyń densaýlyǵy men qaýipsizdiginiń ózekti máseleleri týraly aqparat kórinetin jerge ilingen jáne personal men shart negizinde jumys isteıtin qyzmetkerlerdiń nazaryna jetkizilgen.
12.7 Jumysy áleýetti qaýippen baılanysty personal qorǵaý quraldarymen qamtamasyz etilgen: tıisti qorǵaý kıimi jáne jabdyqtar, arnaıy kıim, aljapqysh, betperde, qolǵap, bas kıimder, qorǵaý kózildirikteri.
Qaqtyǵystar, qaıǵyly jaǵdaılar jáne jaǵymsyz oqıǵalar
12.8 Jumys ýaqytyndaǵy jazataıym jaǵdaılar men aýrýlardy qosa alǵandaǵy barlyq qaqtyǵystar, qaıǵyly oqıǵalar jáne qolaısyz jaǵdaılar:
barlyq bólimshelerde bar tıisti blankilerde belgilengen merzimde habarlanady;
jazataıym jaǵdaıda jazataıym oqıǵalardy tirkeý jýrnalynda tirkeledi;
qyzmetker qaýipti jaraqat alǵan kezde tıisti bılik organyna habarlanady;
taldaý maqsatynda ortalyqtandyrylady.
12.9 Barlyq habarlanǵan qaqtyǵystar, jazataıym jaǵdaılar men qaıǵyly oqıǵalar belgilengen rásimge sáıkes shuǵyl túrde tekseriledi.
12.10 Qaqtyǵystardy, jazataıym oqıǵalardy jáne qolaısyz jaǵdaılardy tekserý nátıjeleri:
oqıǵa sebepterin anyqtaý maqsatynda