Internet jelisiniń jedel damýy mobıldik júıelerdiń artýyna negiz bolyp, qoǵamdyq ómirge engeli qashan. Osyǵan baılanysty telekommýnıkasııa salasynyń álemdik trendtegi symsyz mobıldi jeliler aýqymy keńeıip, uıaly baılanystaǵy abonentter sany artyp keledi. Sonymen qazirgi tańdaǵy kúndelikti ómirdiń ajyramas bóligine aınalǵan uıaly baılanys is júzinde qajettiligi joǵary qural bolyp qalyptasyp, elimizde byltyr 25,1 mln abonent tirkelgen eken.
Bıyl aqpan aıynyń sońyna qaraı eldegi mobıldi ınternet jyldamdyǵy bir jylda 19,5 paıyzǵa artyp, 23,46 Mbıt/s quraǵan. Elimiz álemniń 233 eli arasynda mobıldi ınterneti eń arzan 20 eldiń qatarynda bolsa, ınternetke qoljetimdilik ındeksi boıynsha baǵasy eń tómen 10 eldiń arasyndaǵy 9-shy orynǵa turaqtady. Búgingi kúni eldegi mobıldi ınternetpen qamtý 96 paıyzdy qurap otyr.
Bul aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda 3,3% artqan kórinedi. Bizdegi mobıldi ınternet dúnıejúzilik jelige shyǵýdyń negizgi kózi ekendigin eskersek, ınternetke qosylǵan uıaly baılanys abonentteriniń sany bir jylda 3,1% ósip, 17,4 mln quraǵan. Elimizde turǵyndar men shetten kelýshiler úshin «Kcell» (Kcell jáne Activ saýda belgileri), «Mobaıl Telekom-Servıs» (Tele2 jáne Altel saýda belgileri) jáne «Kar-Tel» (Beeline saýda belgisi) operatory naryqtyq básekege qabilettiligin tanytyp otyr. Al osy salanyń sarapshy mamandary álem boıynsha uıaly baılanys operatorlarynyń shoǵyrlanýy naryqtaǵy qatysýshylar sanynyń ulǵaıǵandyǵyn, al oıynshylar qatary qysqarý úrdisinde ekendigin aıtady.
Bıyl aqpan aıynda shvedtik Ericsson telekommýnıkasııalyq kompanııasynyń bas dırektory eýropalyq sala qurylymynyń turaqsyzdyǵynan básekege qabilettilikti arttyrý úshin bir arnaǵa toǵysýǵa shaqyrǵan. «Eýropadaǵy basty másele, tutynýshylardyń jelilerdi qurýǵa múmkindikteriniń joqtyǵy jáne bul uzaqmerzimdi perspektıvada Eýropanyń básekege qabilettiligine nuqsan keltirýi múmkin», degen edi CNBC-ge bergen suhbatynda. Ol bul jaǵdaıdan shyǵýdyń negizgi joly operatorlardy biriktirý kerektigin alǵa tartady. Derekterge qaraǵanda, AQSh-ta Verizon, T-Mobile jáne AT&T. Cricket Wireless jáne Mint Mobile (Ryan Reynolds) uıaly baılanystyń úsh operatory qamtamasyz etilgen.
Bizdiń sarapshylar «Eýropada jaǵdaı basqasha, kóptegen elde Vodafone sııaqty iri halyqaralyq brendterden basqa, tek óz shekaralarynda jumys isteıtin keminde úsh nemese tórt telekommýnıkasııalyq qyzmet provaıderi bar. Nátıjesinde, Eýropada júzdegen uıaly baılanys operatorlarymen atalǵan salalyq qurylym turaqsyz ári aýqymdy damýǵa daıyn emes. Dál osy máseleni oıynshylardyń birigýi men ulǵaıýy arqyly sheshýge týra keledi. Jalpy, bul úrdis qazirdiń ózinde álemde beleń alyp, shyndyǵynda uıaly baılanys operatorlarynyń sany az naryqta turaqty ári básekege qabiletti», dep sanaıdy.
Bıyl aqpan aıynyń sońyna qaraı eldegi mobıldi ınternet jyldamdyǵy bir jylda 19,5 paıyzǵa artyp, 23,46 Mbıt/s quraǵan. Elimiz álemniń 233 eli arasynda mobıldi ınterneti eń arzan 20 eldiń qatarynda bolsa, ınternetke qoljetimdilik ındeksi boıynsha baǵasy eń tómen 10 eldiń arasyndaǵy 9-shy orynǵa turaqtady.
Búgingi kúni eldegi mobıldi ınternetpen qamtý 96 paıyzdy qurap otyr. Bul ásirese, osydan úsh jyl buryn halyqty áýre-sarsańǵa salǵan pandemııa kezinde sabaq pen jumys oflaınnan onlaınǵa aýysqan tusta ınternetke qajettilik ájeptáýir sezildi. Sonymen naryqtaǵy sıpattamaǵa pikir bildirgen sarapshylar jer kólemi neǵurlym úlken bolsa, olardy ınternetpen qamtamasyz etý soǵurlym qymbatqa túsetindigin, bul óz kezeginde paıdalanýshylar úshin ınternettiń joǵary túpkilikti qunyna áser etetindigin, alys qashyqtyqqa ınternet jyldamdyǵynyń jáne tutynylatyn trafıktiń artýyna baılanysty abonentter úshin tómengi baǵamen baılanystyrady. Keıingi kezde eldegi ınternettiń birkelki taralmaýy belgili jaısyzdyq týdyryp, tipti halyq tyǵyz ornalasqan qalalardyń ózinde bir qosylyp, bir óshkendikten turǵyndarǵa keri áserin tıgizip tur. Tipti 7 modeldik sıfrlyq fabrıkalar sanatyna engizilgen alys shetelde suranysqa ıe ónimderdi óndiretin iri kásiporyndardyń keıbireýinde joǵary jyldamdyqty ınternet qosylmaǵan degen aqparat ta joq emes.
Byltyr Ulttyq statıstıka bıýrosy «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý aıasynda 100 adamǵa tirkelgen ınternet arqyly abonentter tyǵyzdyǵy jóninde saraptama júrgizip, nátıjesinde eldegi árbir 100 adamnyń 15-i turaqty tirkelgen ınternetti paıdalanatyndyǵyn anyqtaǵan. Osydan birneshe jyl buryn elimizdiń telekommýnıkasııa naryǵyda «Qazaqtelekomnan» basqa ASTEL, Nursat, KazTransCom, Transtelekom, TNS Plus, SA Telcom, 2Day Telecom jáne KATELKO sekildi kompanııalar jumys istep, 2016 jylǵa deıin «Altel», «Mobaıl Telekom-Ser-vıs», «Ksell» jáne «Kar-Tel» bolǵan. Naryqtaǵy básekelestikti arttyrýda ótken jyly Memleket basshysy 2022-2026 jyldarǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń básekelestikti qorǵaý jáne damytý Konsepsııasyn bekitti.
Osy oraıda, taıaýda Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttiginiń «Ekonomıkanyń túrli salalarynda básekelestikti qamtamasyz etý úshin qabyldanyp jatqan sharalar» taqyrybynda ótken baspasóz konferensııasynda agent tóraǵasynyń birinshi orynbasary Rýstam Ahmetov qazirgi tańdaǵy qoǵam men halyqty tolǵandyryp júrgen ózekti máseleniń biri uıaly baılanys salasyna toqtaldy. Uıaly baılanys naryǵynda 2 sýbektiniń biri 62%-dyq úlespen «Qazaqtelekom» AQ toby («Kcell» AQ, «Mobaıl Telekom – Servıs» JShS) jáne 38%-dyq úleste «Kar-Tel» JShS bar ekendigin atap, «Qazaqtelekom» AQ-daǵy jıilikterdi ıelený boıynsha 82%, «Kar-Tel» JShS-18% quraıtyndyǵyn aıtty.
«Naryqtaǵy shoǵyrlaný (CR-2), memlekettiń qatysý úlesiniń basymdylyǵy men erkin radıojıiliktiń joqtyǵy, RJS jáne telekommýnıkasııalyq ınfraqurylymǵa qol jetkizilýde», dep túsindirdi R.Ahmetov telekommýnıkasııa salasyndaǵy básekelestikti damytýdyń Jol kartasyn tanystyrý barysynda.
Ol sonymen qatar basymdyq spektrlik resýrstardan basqa, «Qazaqtelekom» AQ tabıǵı monopolııalar salasyna jatatyn respýblıkanyń búkil aýmaǵy boıynsha jerasty kabeldik káriziniń 80%-dan astamyna ıe ekendigin, memleket qatysatyn operatordyń naryqty monopolııalaýy baılanys operatorlary arasyndaǵy klıent úshin básekelestiktiń tómendeýine ákelip, nátıjesinde abonentter baǵasynyń ózgerýine, tutynýshylarǵa talap etilmegen qyzmetterdi júkteýge, abonentterge qyzmet kórsetý servısiniń nasharlaýyna, sondaı-aq baılanys jáne ınternet qyzmetteriniń sapasyna shaǵymdar artyp, búginde memlekettik resýrstyń qoldanystaǵy uıaly baılanys operatorlary arasynda tolyǵymen bólingendigin jetkizdi. Sonymen qatar jańa kompanııalar uıaly baılanys naryǵyna ene almaıtyndyǵy, osyndaı máselelerdi sheshý úshin telekommýnıkasııa salasyndaǵy Jol kartasy bekitilgendigin aıtty.