О́tken aptada OPEK+ kútpegen jerden munaı óndirisin táýligine 1,66 mln barrelge qysqartý týraly sheshim qabyldady. Bul iske alǵashqylardyń biri bolyp bilek sybana kirisken Saýd Arabııasy óndiristi táýligine 500 myń barrelge qysqartatynyn málimdedi. Onyń izin ala bul bastamaǵa Irak (211 myń barrel), Kýveıt (128 myń barrel), BAÁ (144 myń barrel), Aljır (48 myń barrel) ún qosty. Reseı naýryzdan maýsymǵa deıin jarııalaǵan qysqartýdyń jyl sońyna deıin jalǵasatynyn (500 myń barrel) málimdedi. OPEK+ bastamasyna sáıkes Qazaqstan da mamyr aıynan bastap óndiristi táýligine 78 myń barrelge deıin azaıtady.
Energetıka mınıstrliginiń túsindirýinshe, bul qysqartý 2022 jylǵy 5 qazandaǵy OPEK+ 33-shi mınıstrlik kezdesýinde qabyldanǵan óndiristi qysqartýǵa qosymsha aldyn alý sharasy. «2023 jyldyń mamyr aıynan bastap OPEK+ basqa qatysýshy elderimen birge óndirýdi táýligine 78 myń barrelge qysqartýdy júzege asyrady», delingen mınıstrlik taratqan aqparatta.
Alaıda osy qysqartý týraly jańalyq munaı naryǵyna táýir áserin tıgizgen sııaqty. Birazdan beri quldyrap turǵan «qara altyn» baǵasy 7 paıyzǵa kóterilip, qazir barreline 85 dollardan asyp tur. Naryqta usynystyń azaıýy baǵanyń kóterilýine jol ashty.
Rystad Energy sarapshylary aldaǵy jazda Brent baǵasy barreline 110 dollarǵa deıin ósýi jáne jyl sońyna deıin sol mejesinde qalýy múmkin dep boljaıdy. UBS te sondaı kózqarasta, al Goldman Sachs munaı baǵasyn shamamen 95 dollar tóńireginde aıaldaıdy dep pikir bildiripti.
Saýd Arabııasynyń Energetıka mınıstrligi Naryqtaǵy munaı kólemin kenetten qysqartýdy «munaı naryǵynyń turaqtylyǵyn saqtaý úshin jasalǵan saqtyq sharasy retinde qajet», dep túsindirgen. Al AQSh bolsa ınflıasııamen kúresý jáne energııa tasymaldaýshylar baǵasyn tómendetý úshin óndiristi arttyraıyq deýmen kele jatyr. Munaı naryǵy boıynsha táýelsiz sarapshy Natan Paıperdiń aıtýynsha, óndirýshiler osyndaı qadamǵa barý arqyly orta merzimdi perspektıvada baǵany barreline 80 dollar deńgeıinde ustap turýǵa umtylatyn sekildi.
Energetıka eks-mınıstri Bolat Aqsholaqovtyń aıtýynsha, ár memlekettegi shekteý kólemi ártúrli. Bizdegi shekteý – 5 paıyzdyń mańaıynda.
«Qazaqstannyń óz ishindegi kólemniń tómendeýi baǵaǵa áser etpeıdi. 4,7 paıyzǵa tómendetý – negizinen, bizdiń ken oryndaryn paıdalanýdaǵy tehnıkalyq qateler shegindegi qysqartý. Bizdiń ken oryndarynyń tehnıkalyq qateligi 10-nan 20 paıyzǵa deıin, bul jobalyq qujatqa engizýdi qajet etpeıdi. Sondyqtan 4-5 paıyz shamamen tehnologııalyq deńgeıdiń qateligi bolyp sanalady», deıdi mınıstr.
Ekonomıst Ákimjan Arýpovtyń sózinshe, taýar azaıǵan kezde ǵana satýshy óz taýaryn qymbatqa ótkize alady. Sondyqtan OPEK+ bul rette geosaıası, geoekonomıkalyq ahýaldy, óte joǵary deńgeıdegi qubylýdy eskerip, osyndaı sheshim qabyldap otyr.
Qazaqstan munaı servıstik kompanııalar odaǵynyń málimdeýinshe, munaı baǵasynyń ósýi ınflıasııanyń odan ári qaraı óristeýine jol ashady. «Qazir kópshilik joǵary ınflıasııadan zardap shegip otyr. Bul – tótenshe ahýal. Bizdiń jıǵan-tergen qarajatymyz kóz aldymyzda qumǵa sińgen sýdaı joǵalyp bara jatyr. Sondyqtan túpkilikti sebepterdi túsiný mańyzdy. OPEK+ jáne Reseıdiń munaı óndirisin qysqartýy – sol sebepterdiń biri. Qysqartqannan keıin baǵa ósip jatyr. Eger baǵa ósse onda basqa baǵalar da óse bastaıdy. Bul jerde áńgime tek benzın týraly emes, munaıdy paıdalana otyryp óndiriletin ózge de taýarlarǵa qatysty. Al olar óte kóp – parfıýmerııa, kámpıt, aspırın, t.b. AQSh, Japonııa jáne EO kóp munaı ımporttaıtyndyqtan, olardyń kóbirek tóleýine týra keledi. Sondaı-aq munaı óndirisiniń qysqarýy munaı ındýstrııasynda jumys oryndarynyń qysqarýyna da alyp keledi. Ásirese, munaı óńdeý salasyna teris effektisin beredi», dep málimdeme jasady odaq.