Jaz shyqsa boldy, alańqaıdaǵy balalardyń oıyn-kúlkisi jańǵyra túsedi. Qazir shúkir, bala úshin kerektiniń bári bar. Ásirese qala ishinde san alýan attraksıon kózdiń jaýyn alyp, qol bulǵap ózine shaqyrady. Janynan ótip bara jatyp ondaı keremetke balanyń kóz tastamaýy, moıyn burmaýy múmkin emes. Baladan aıaıtyn ne bar dep, oǵan da otyrǵyzasyz. Biraq eldegi attraksıondardyń kóbinde qaýipsizdik talaptary kóńil kónshitpeıdi.
Jaz da bastaldy. Al bizdegi attraksıondar balalardy qabyldaýǵa qanshalyqty saqadaı-saı?
Jaqynda Shymkenttegi attraksıon parkteriniń birinde alyp átkenshek 30 metr bıiktikte qozǵalyssyz qalǵan. Alyp qurylǵyny mamandar 20 mınýt ishinde jóndep, iske qosypty. Oqys oqıǵadan eshkim zardap shekpegen. Biraq sol aralyqtaǵy ata-analardyń ýaıymyn aıtyp jetkizý qıyn, árıne. Bul jaǵdaı saıabaqtardyń tehnıkalyq qadaǵalaý máselesine qatysty kúmándi qoıýlata túseri sózsiz.
Mundaı oıyn-saýyq oryndaryn paıdalanýǵa berýdiń tártibi boıynsha, attraksıonnyń tehnıkalyq ahýaly aı saıyn tekserilip turýǵa tıis. Alaıda ondaı tekseris júzege asa bermeıdi. Tipti elimizdegi kóptegen oıyn-saýyq saıabaǵy zańsyz jumys istep jatqan bolýy ábden múmkin. Jaqynda bul másele Parlamentte de kóterildi. Senator Nurııa Nııazovanyń aıtýynsha, balalar oınaıtyn nysandardyń qaýipsizdik jaǵdaıy zań júzinde rettelýi kerek.
Zańger qaýymnyń aıtýy boıynsha, bizde tehnıkalyq talaptarǵa sáıkestikti baqylaý ákimdikterge júktelgen. Iаǵnı ákimdik tekseris júrgizip, ornatý, ornatpaýǵa qatysty sheshimdi qabyldaıdy. Bul rette gúlzar nemese saıabaq basshylyǵy emes, jergilikti atqarýshy organnyń quzyreti joǵary. Demek attraksıon túrinde ornatylyp jatqan nysandardyń barlyǵyna qatysty jaýapkershilik eń birinshi kezekte memlekettik mekemeniń moınynda degen sóz.
Attraksıondy paıdalaný, oǵan qatysty qajetti talaptardy saqtaý – úlken jaýapkershilik. Ony sol deńgeıinde ustap, kez kelgen táýekelge daıar otyrǵan saıabaqtar da bar. Sonyń biri de biregeıi – Astana ortalyq saıabaǵy. Atalǵan demalys saıabaǵynda qurylǵylarǵa turaqty tekserý júrgizetin úlken komanda jumys isteıdi. Ondaǵy eń jańa attraksıonǵa – eki jyl bolsa, eń eskisi – ıtalııa attraksıonyna toǵyz jyl bolypty. Mamandardyń sózine mán bersek, eger durys paıdalanylsa, tehnıkalyq tekseris udaıy júrgizilse, onda qurylǵyny 20 jylǵa deıin qoldanýǵa bolady. Al attraksıondardy maýsymdyq paıda ákelýshi qural dep sanasa, onda eki jylǵa jetkizbeı tozdyryp jiberý op-ońaı.
Tozdyrmas úshin joǵaryda aıtqanymyzdaı, kásibı komanda jumys isteýi kerek. Álbette kásibı komanda kásibı mamandardan quralady. Oıyn-saýyq saıabaǵyn kútip ustaý úshin ondaǵan attraksıon túrleriniń jumysy, olardyń kúrt kontınenttik klımatta paıdalaný sıpattamalary, qyzmet etý merzimi, elektrmen jabdyqtaý týraly bilim qajet. Sondyqtan jaqsy mehanıkke degen suranys artady. Olarsyz kez kelgen oıyn-saýyq saıabaǵynyń ıesi áleýetti qylmyskerge aınalmaq.
Mamandardyń aıtýynsha, saıabaqtyń shtattyq qyzmetkerlerinen bólek, qaýipsizdikti qadaǵalaýǵa ruqsaty bar uıym da tekserýi qajet. Mysaly, astanalyq saıabaq jyl saıyn konstrýksııalardy bastan-aıaq tekserip shyǵatyn kompanııamen kelisimshartqa otyrady. Ol kompanııa metaldyń sapasy men jaǵdaıyn, bekitilýin, bekitilý tásilin, elektr symdarynyń tartylýyn túgel qadaǵalap, baqylaıdy. Eger saıabaq basshylyǵy adam ómiriniń qaýipsizdigin alǵa shyǵarsa, onda mundaı uıymdar men mehanıkterge jumsalatyn shyǵyndardan bas tartpaýǵa tıis.
Aıtpaqshy, bıyl elimizde 1 qańtardan bastap táýekel dárejesin baǵalaý krıterııleri men tehnıkalyq retteý salasyndaǵy baqylaý paraqtary kúshine endi. Oǵan sáıkes, attraksıondar men balalar alańdary óndiris jáne ornatý kezeńinde ǵana emes, paıdalanýǵa berý kezeńinde de tekseristen ótkiziledi. Bul jańa bastama attraksıondardaǵy shala-áreketterdiń sanyn azaıtady degen senim bar.