Astana qalasynyń turǵyndar sany, tabıǵı ósimi jyl saıyn artyp keledi. Elimizdiń bas qalasy qazaq dalasynyń qaq tórine kóshirilgeli bergi shırek ǵasyr ishinde Elorda halqy tórt esege jýyq ósken. 1999 jylǵy sanaq nátıjesi boıynsha Aqmola halqynyń sany 318 000 adamdy ǵana qurasa, 2016 jyldyń 5 shildesinde, Astana kúni qarsańynda qalanyń mıllıonynshy turǵyny dúnıege keldi. Al 2022 jyldyń 1 qazanynda, Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń ulttyq statıstıka bıýrosy departamentiniń deregine sáıkes, Astana qalasy turǵyndarynyń sany 1 340 782 adamǵa jetti.
Elordanyń búgingi ásem kelbetine, tynymsyz tynys-tirshiligine qol jetkizýge az ýaqyt jumsalǵanmen, qanshama adamnyń kúsh-qýaty, eren eńbegi sińgeni óz-ózinen túsinikti bolsa kerek. Astana qalasyna osynaý shırek ǵasyr ýaqyt ıininde qoǵam ómiriniń barlyq salasy boıynsha bilikti mamandar, zııaly qaýym ókilderi, aqyn-jazýshylar, ǵalymdar, t.b. kóptep qonys tepti. Asa joǵary qarqynmen damyp ketken áleýmettik-ekonomıkalyq salada, qalanyń keń aýqymdy ınfraqurylymynda, júrgizilip jatqan qurylys jumystarynda eńbek etýge talap qylǵan adamdar elimizdiń túkpir-túkpirinen astanaǵa bet túzedi, kósh bolyp quıyldy. Sonyń nátıjesinde, qala turǵyndarynyń sany jyl sanap artyp, ósim dınamıkasynyń asa joǵary dárejesin kórsetti. Osylaısha, 1999 jyly halyq sany 318,2 myń adamdy qurasa, 2000 jyly – 381 myń adamǵa, 2001 jyly – 440,2 myń adamǵa, 2002 jyly 493,1 myń adamǵa jetti. Al 2003 jyly Astana jarty mıllıondyq qalaǵa aınalyp, turǵyndar sany 502 myń adamdy qurady. 2004 jyly elorda turǵyndary 510,5 myń adam, 2005 jyly – 529,3 myń adam, 2006 jyly – 550,4 myń adam, 2007 jyly – 574,4 myń adam jáne 2008 jylǵy 1 qańtardaǵy kórsetkish boıynsha 602,480 adam boldy. 2010 jyly 1 qazandaǵy statıstıkalyq málimet boıynsha 719 myń adamǵa kóbeıdi. Qala halqynyń ósýi tabıǵı ósim jáne kóshi-qon esebinen qatar júrip otyrdy.
Sońǵy halyq sanaǵy boıynsha Astana qalasyndaǵy qazaqtar sany edáýir artyp, qala halqy jalpy sanyndaǵy qazaqtardyń úlesi 69,4 paıyzdy qurady. Osy sanaq deregi boıynsha, orystar – 5,6 paıyzǵa, ýkraındar – 29,3 paıyzǵa, belarýstar 34,9 paıyzǵa kemigen. Esesine ózbekter – 16,8 paıyzǵa, koreıler 105,7 paıyzǵa kóbeıgen.
О́tken jyldar ishinde elorda halqynyń qurylymynda jynysy men jasy boıynsha da eleýli ózgerister boldy. Erlerdiń úlesi 1,9 paıyzǵa ósti. Jas mólsheriniń qurylymy jóninde aıtar bolsaq, eńbekke qabiletti jastaǵy (15-59 jas) halyqtyń ósýi jumysqa ornalasý jáne bilim alý maqsatynda keıingi jyldary elordaǵa kóptep kelgen ishki mıgrasııa esebinen tolyqty.
Elordanyń demografııalyq dáıektemesinde oń ózgerister erekshe baıqalady. Qala halqynyń tabıǵı ósimi de kóńil ornyqtyrady. Sońǵy birneshe jylda bala týý deńgeıi ósip, ólim azaıdy. 2020 jyly Astana qalasy halqynyń ortasha kútiletin ómir uzaqtyǵy 73,2 jasqa teń boldy. Turǵyndarynyń ortasha jasy 1,2 jasqa – 31,2-den 30 jasqa deıin tómendedi.
Kóshi-qonnyń oń aıyrmasy negizinen ishki kóshi-qon esebinen boldy. Sonymen birge syrtqy kóshi-qon boıynsha teris aıyrym bar. Kóshi-qon esebinen qala halqy sanynyń kóbeıýinde qazaqtyń úlesi – 87,7 paıyz, orys – 5,8 paıyz, ýkraın – 0,8 paıyz, ózbek – 0,8 paıyz jáne basqa ult ókilderi 3,4 paıyzdy qurady. Joǵaryda aıtylǵandardan Astana halqynyń tabıǵı ósimin odan ári arttyrýǵa qajetti múmkindikterdiń barynsha mol ekendigin baıqaýǵa bolady. Elordada eńbek naryǵy, kásibı ósý múmkindikteri, joǵary jalaqy, turǵyn úı qurylysynyń qaýyrt damýy sııaqty, adamdardyń ómir súrýi úshin birinshi kezekte kerek oń mán-jaılar jeterlik.
Halyq sanynyń qarqyndy ósýi turǵyn úı, kólik, densaýlyq saqtaý, bilim berý, áleýmettik qamtamasyz etý, jańa jumys oryndarynyń ashylýy sııaqty qala ınfraqurylymynyń qalypty túrde damýyn talap etedi. Sondaı-aq jaryq, jylý jáne sý resýrstaryna, kóliktik tasymal men turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq qyzmetterine degen suranys ta anaǵurlym artty. Sol turǵyda qalanyń bet-beınesi, keskin-kelbeti kóbine onyń qurylysy, sándi sáýleti, áleýmettik-ekonomıkalyq damýy, saıası bedeli, adamı áleýet jáne jer resýrstaryna ıelik etýimen ǵana emes, turǵyn úı-kommýnaldyq salasynyń, ekojúıesiniń qolaıly jaǵdaıymen de anyqtalady.
Aldyn-ala boljamdar boıynsha, 2030 jyly elorda halqy 2 mıllıon adamǵa jetýi múmkin. Astana halqynyń ósýine baılanysty sheshilýi kezek kúttirmeıtin máseleler de barshylyq. Bul týraly jyl basynda ótken, qalany damytý máseleleri jónindegi keńeste Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev arnaıy atap ótken bolatyn.
«Búginde qala qarqyndy damyp keledi. Astananyń ınfraqurylymyn kezeń-kezeńimen damytý qajet. Qazirgi ýrbanızasııa qarqyny saqtala berse, qala halqynyń sany 2030 jyly 2 mıllıon adamǵa jetýi múmkin. Sonyń saldarynan Bas jospardyń kóptegen talaby júıeli túrde buzylady. Sondyqtan ınjenerlik ınfraqurylymdy keshendi damytý máselesi basty mindet bolýy kerek», dedi Q.Toqaev.
Astana halqynyń ósý deńgeıi qalalyq aýdandar sanynyń kóbeıýinen de baıqalady. Aıtalyq, Astana áýelide qalalyq eki aýdanǵa (Almaty, Saryarqa) ǵana bólingen bolsa, búginde bes aýdan (Almaty, Saryarqa, Esil, Nura, Baıqońyr) bar. Áýelde Esil ózeniniń oń jaǵasyndaǵy jazyq jerde ornalasqan bolsa, búginde sol jaǵalaýdaǵy jańa qala jyl sanap qanatyn keńge jaıyp barady.