Jyl sanap onlaın esep aıyrysý úrdiske enip keledi. Ekinshi deńgeıli bankterdiń tólem kartalary men sıfrlyq qyzmetteri ómirimizdiń ajyramas bóligine aınaldy. Eresekterdi bylaı qoıǵanda, balalar da qolma-qol aqshasyz tólemder naryǵyna batyl qadam jasap, jalpy sıfrlyq qarjylyq qyzmetterdi belsendi ıgerip jatyr. Sońǵy jyldary 6-18 jas aralyǵyndaǵy balalar ata-anasynyń tólem kartasyna baılanǵan bank kartalaryn belsendi ashtyra bastady. Mundaı kartalar balalarǵa ata-analarynyń baqylaýymen qolma-qol aqshasyz shaǵyn satyp alýlar jasaýǵa múmkindik beredi.
Qazir Qazaqstanda kem degende 7 bank balalardyń tólem kartalaryn usynady: Jusan Bank, Halyk Bank, Kaspi.kz, ForteBank, Bank RBK, Altyn Bank jáne «Bank SentrKredıt».
Mamandardyń aıtýynsha, balany bank kartasymen erte bastan tanystyrǵan durys. Bul balanyń ómirde kezdesetin qarjylyq qyzmetter álemine alǵashqy qadamy bolmaq. Dúkende tólem jasaý úshin tapqan aqshanyń bir bóligin balalar kartasyna aýdaryp qoıýǵa bolady. Sondaı-aq karta bolsa, balalar bankte depozıt ashyp, jınaqtaryn kóbeıtip, shottaǵy aqshanyń qalaı kóbeıip jatqanyn kórip otyrady. Bul – qarjylyq saýattyń álippesi.
«Balalardyń tólem kartalary aqshamen jumys isteý daǵdylaryn damytýǵa, qarajatyn basqarýda óz betinshe sheshim qabyldap, jaýapkershilik alýyna kómektesedi. Bul óz kezeginde qarjylyq saýatty arttyrady», deıdi Ranking sarapshylary.
«Balalar úshin bank kartasy – eresek adamnyń atrıbýty. Kartalardy 6 jastan 14 jasqa deıingi jas otandastarymyz úshin ata-anasynyń negizgi kartasyna qosymsha karta túrinde, al 14 jastan bastap ata-anasynyń kelisimimen negizgi karta túrinde alýyna bolady», dep túsindiredi Ranking.
Balalar úshin Jusan Bank-te – Jusan Family, Halyk Bank-te – Halyk Easy, Kaspi.kz-te – balalarǵa arnalǵan Kaspi Gold, ForteBank-te – Forte balalar kartasy, Bank RBK-da – RBK mını-bank kartasy, Altyn Bank-te – Altyn-i balalar kartasy, «Bank SentrKredıtte» – Junior balalar kartasy qoljetimdi.
Balalarǵa arnalǵan bank kartalarynyń negizgi artyqshylyqtary mynalar:
Tájirıbe kórsetkendeı, balalar ádette qaltasyndaǵy qolma-qol aqshaǵa qaraǵanda kartany sırek joǵaltady;
Eger karta joǵalsa, ony tez bloktaýǵa (osylaısha shottaǵy aqshany saqtap qalasyz), sodan keıin qaıta shyǵarýǵa bolady. Al joǵalǵan qolma-qol aqshany qaıtarý qıyn;
Kartamen tólegen jaǵdaıda qaıtarym aqshany qate eseptep qoıý qaýpi joq;
Qajet bolǵan jaǵdaıda, ata-ana bala qaıda bolsa da, kartaǵa aqshany jyldam aýdara alady. Muny mobıldi qosymsha, onlaın-bankıng, bankomat nemese bank bólimshesi arqyly jasaý múmkindigi bar;
Bala óz shyǵyndaryn basqarýdy úırenedi;
Kartadaǵy sýretter jarqyn jáne ádemi (mysaly, mýltfılm keıipkerleri beınelengen);
Banktiń keıbir seriktes dúkenderi balalarǵa arnalǵan taýarlar men qyzmetterge arnalǵan túrli aksııalar, sondaı-aq keshbek usynady;
Ata-analar kartanyń barlyq operasııasyn SMS nemese push-habarlandyrýlar nemese banktiń mobıldi qosymshasy arqyly baqylaı alady;
Ata-analar bankomattan aqsha alýǵa, qolma-qol aqshasyz tólemderge jáne onlaın satyp alýǵa lımıt pen basqa da shekteý qoıa alady. Balalar onlaın saýda jasamaq bolǵan saıyn tranzaksııany rastaý kody bar habarlama keledi
Ata-analar kartadan qolma-qol aqsha alýǵa jáne basqa kartaǵa nemese shotqa aqsha aýdarýǵa tyıym sala alady.
2023 jyldyń mamyr aıynyń basynda elimizde aınalymdaǵy tólem kartasynyń sany shamamen 69 mln-ǵa jetip, bir jylda birden 17,6 paıyzǵa kóbeıipti.
Qazirgi ýaqytta elimizde bir turǵynǵa 3,5 kartadan keledi. Nebári 5 jyldyń ishinde aınalymdaǵy kartalar sany 3,4 ese, al on jylda 5 eseden astam ósti. Mundaı derekter bizde jáne búkil álemde tólem kartalary sektorynyń damýyn jáne qolma-qol aqshasyz tólemderge suranystyń joǵary ekenin kórsetedi.