Bıyl Almaty oblysyna arnaıy kelgen Densaýlyq saqtaý mınıstri Ajar Ǵınııattyń sapary barysynda dárigerlerdiń jetispeýshiligi máselesi qaraldy. Onyń ishinde shalǵaıdaǵy aýyl-aımaqtarda kadr tapshylyǵy qatty sezilip tur.
О́tken jyly atalǵan oblystyń 117 túlegi oqý bitirip, aýyldarǵa 86 dáriger bólingen eken. Dárigerlerdiń qajettiligin qamtamasyz etý úshin Almaty oblysyna 32 rezıdentýra granty da bólingen. Sondaı-aq 2023 jyly «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasyn iske asyrý aıasynda mınıstrlik ákimdikpen birlesip, Almaty oblysynyń densaýlyq saqtaý júıesin damytýdyń 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn ázirlegen. Jospar ınfraqurylymdy damytý, medısınalyq uıymdardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý, óńirdiń kadrlyq áleýetin arttyrý sharalaryn qarastyrady.
Kadr jetispeýshiligi men medısınalyq qurylǵylardyń tapshylyǵyn shalǵaıdaǵy shekaraly Raıymbek aýdanynyń dárigerleri aıqyn sezinip otyr.
«Kadr jetispeýshiligi eshýaqytta sheshimin tappaıtyn tárizdi. Sebebi medısınalyq ınstıtýtqa báriniń qoly jete bermeıdi. Oqý bitirgender kóp jaǵdaıda qalada qalýǵa tyrysady. Aýylǵa ata-ana jaǵdaıyna qarap keletin birli-jarymy bolmasa, ózdiginen kelýi óte sırek. Aýdan ákiminiń kvotasy turmys jaǵdaıy tómen otbasynyń balalaryna bólinedi. Biraq olardyń aýylǵa qaıtyp kelýine talap qoıylmaıdy. Sondyqtan bólingen kvota boıynsha oqý bitirgen maman aýylǵa kelip, jumys isteýin mindettese ǵana kadr máselesi sheshim tabýy múmkin. Buǵan qosa osy ýaqytta onlaın oqytýlar kóbeıip ketti. Dárigerlerge odan keler paıda shamaly, sebebi aýdanda sapaly ınternet joq. Ekinshiden, maman tapshylyǵyna baılanysty dárigerlerdiń ýaqyty da jete bermeıdi. Sondyqtan formaldy oqytýdy doǵarý kerek. Dárigerlerdiń biliktiligin arttyrý úshin oflaın oqytyp, is-tájirıbe almasýdyń artyqshylyǵy anaǵurlym tıimdi bolar edi», deıdi perzenthana bóliminiń meńgerýshisi, joǵary sanatty dáriger Nazgúl Botbaeva.
Búginde shekaraly aımaqtaǵy Raıymbek aýdanyndaǵy aýrýhanada 30 myńdaı halyq tirkeýde. Olardyń ishinde týyt jasyndaǵy áıelder sany – 5 260, bıylǵy bes aıda 159 sábı ómirge kelgen. О́tken jyly aýdanda 403 náreste dúnıege keldi. Perzenthanada 1 neonatolog, 3 gınekolog-dáriger, 4 akýsher men 5 meıirbıke jáne 7 sanıtar eńbek etedi.
«Aýdanymyzda týý kórsetkishi artyp keledi. Júktilik kezinde áıelderdiń densaýlyǵyn qadaǵalap, deni saý balanyń ómirge kelýin basty nazarǵa alyp, barynsha kómek kórsetemiz. Qazirgi kezde júkti áıelder arasynda ekstragenıtaldy aýrýlar bar. Ásirese arterııalyq qan qysymynyń kóterilýi, qant dıabeti, búırek pen qalqansha bez aýrýlary jıi kezdesedi. Perzenthanada týyt qabyldaıtyn tósek (transformer), tósek janyndaǵy monıtor, jańa týylǵan nárestelerdiń estý qabiletin tekserýge arnalǵan aýdıoskrınıng apparaty jetispeıdi. Sondaı-aq shalǵaı aýdan bolǵandyqtan, shala týǵan nárestelerdi tasymaldaýǵa arnalǵan transporttyq kývez bolsa, artyq etpes edi», deıdi akýsher-gınekolog Baǵdagúl Baıǵaraeva.
«Bir qozy týsa, bir túp jýsan artyq shyǵady» deıtin keń peıil saltymyzǵa saı ulttyq demografııanyń ósimine ólsheýsiz úles qosyp kele jatqan áıelderdiń densaýlyǵyn qadaǵalap, aman-esen bosanýyna tilekshi dárigerlerdiń eńbegine el rıza. О́z isin jetik meńgergen aq halatty abzal jandardyń biliktiligi men meıirimi júkti áıelderdiń kóńilin jaılandyryp, júzine qýanysh syılaıdy.
Jalpy, 120 tósekke arnalǵan aýdandyq aýrýhanaǵa kóp jyldan beri kúrdeli jóndeý jasalmaǵan. Ýaqytpen sanaspaı qyzmet etetin shetkeri aýdandaǵy medısına mamandary úshin eńbekaqynyń azdyǵy áli de ózekti másele ekenin aıtý artyq etpes.