Ultymyzdyń jazba ádebıetinde Abaıdan keıin ár janrda eńbek etip, erekshe kózge túsken kórnekti aqyndarymyzdyń biri Sultanmahmut Toraıǵyrov ekeni málim. Otty jyrlarymen Alashtyń aldaspanyna aınalyp, qysqa ǵumyrynda sońyna ólmes rýhanı qazyna qaldyrǵan aqynnyń 130 jyldyq mereıtoıyna oraı Baıanaýyldyń Toraıǵyr aýylynda dúbirli toı ótti.
Aqynnyń jazý isimen bel sheship aınalysqan kezderi qazaq halqynyń tarıhynda óte bir aýyr jyldar edi. Ol mádenıeti ozyq, ekonomıkasy damyǵan elderdiń joǵary jetistikterin ýaǵyzdap, jańalyqtyń jarshysy bola bildi. Sol sebepti aqynnyń «Búgingi jastarǵa oqý mindet, bar qıyndyqty tek qana ǵylym jeńbek» dep oı tastaǵany. Qamshynyń sabyndaı qysqa ǵana ǵumyrynda ult bolashaǵy úshin kúresken ol jalyndy jyrlarymen qazaq halqynyń úmit otyn jaqty.
«Qarańǵy qazaq kógine,
О́rmelep shyǵyp kún bolam!
Qarańǵylyqtyń kógine,
Kún bolmaǵanda, kim bolam?». Aqynnyń uly armany osylaısha ultyna qyzmet etý edi.
Toraıǵyr kóliniń jaǵasynda ótken dúbirli toıǵa jınalǵan halyqtyń qarasy qalyń kórindi. Arǵymaqtar alamanǵa túsip, bilekti jigitter bozkilemde beldesse, kúmis kómeı ánshiler sahna tórinde tyńdarmannyń qulaq quryshyn qandyrdy. Jınalǵan qaýymǵa pavlodarlyq sýretshilerdiń kartınalary, qoldanbaly óner buıymdarynyń kórmesi, ulttyq taǵamdar baıqaýy, oblystyń qalalary men aýdandarynyń shyǵarmashylyq ujymdarynyń merekelik konserti de usynyldy. О́ńirlik mádenıet basqarmasynyń uıymdastyrýymen ótken konserttik baǵdarlama aıasynda estrada juldyzdary Saıat Medeýov, Allajar Qaıbar, Ásel Madekeshova syndy sahna sańlaqtary óner kórsetti.
Merekelik is-sharaǵa Pavlodar oblysynyń ákimi Asaıyn Baıhanov, Parlament Senatynyń depýtaty Altynbek Nuhuly, Májilis depýtattary Nurjan Áshimbetov pen Jarqynbek Amantaıuly, sondaı-aq aqynnyń ónegeli ómirin zerttep júrgen belgili tarıhshylar men zııaly qaýym ókilderi qatysty. Bir top shyǵarmashylyq qaýym áýeli aqynnyń kesenesine baryp, duǵa baǵyshtady.
– Kıeli Ertis-Baıan óńiri – uly tulǵalardyń qasıetti mekeni. Rýhanı alyptardyń qatarynda Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń orny erekshe. Jerlesimizdiń orasan zor eńbegin ulyqtaý maqsatynda óńirimizdiń aldyńǵy qatarly joǵary oqý orny, óńirlik kitaphana, kóshe men eldi meken aqynnyń esimin ıelenip otyr. Al jyl saıyn ótkiziletin Toraıǵyrov oqýlary Alash ardaqtysynyń qaldyrǵan amanatyn óskeleń urpaqqa jetkizýdiń bir kórinisi, – dep atap ótti A.Baıhanov.
Merekelik jıynda restavrasııadan ótip, jaryq kórgen S.Toraıǵyrovtyń 1933 jylǵy «Tolyq shyǵarmalar jınaǵynyń» jáne 1971 jyly Almaty qalasynda basylǵan «Izbrannye» kitabynyń tusaýy kesildi. Alǵashqy atalǵan latyn qarpindegi kitap Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıiniń bastamasymen, Toraıǵyrov ýnıversıtetiniń qoldaýymen jónge keltirilgen. Al sońǵysy Pavlodar qalalyq ákimdiginiń qoldaýymen 600 dana bolyp qaıta basylyp shyqty.