Iskerlik forýmdy ótkizýge eki tarap ta múddeli. Astanadaǵy qazaq-aýǵan bıznes-forýmyna bıznes pen úkimettik toptardan 300-den astam ókil jınaldy. Qazaqstan – Aýǵanstan naryǵyna iri azyq-túlik jetkizýshisi. Qazaqstandyq eksporttyń eń úlken úlesi un men bıdaıǵa tıesili. О́tken jyly Aýǵanstan 1,28 mln tonna qazaqstandyq undy ımporttap, О́zbekstan jáne Tájikstanmen qatar osy ónimdi tutynýshy negizgi úsh el arasynda kósh bastady, dep habarlaıdy Egemen.kz Úkimettiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
«Aýǵanstan Qazaqstan úshin un ótkizetin negizgi naryq bolyp sanalady, oǵan un eksportynyń jalpy kóleminiń 70%-y tıesili. Qazirgi ýaqytta biz eksporttyq sebetti ártaraptandyrý úrdisin kórip otyrmyz. Bizdiń esepter boıynsha Qazaqstannyń Aýǵanstanǵa azyq-túlik, munaı-hımııa, hımııa, metallýrgııa, jeńil, mashına jasaý salalary boıynsha $500 mln somasyna taýar jetkizetin eksporttyq áleýeti bar», dep habarlady forýmda QR Premer-mınıstriniń orynbasary - Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Serik Jumanǵarın.
Vıse-premerdiń aıtýynsha, barlyq Ortalyq Azııa elderiniń ishinde Aýǵanstan Qazaqstanmen jısi saýdalasady. Eki el arasyndaǵy ózara taýar aınalymy shamamen $1 mlrd-qa jetti, bolashaqta saýda kólemin $3 mlrd-qa deıin ulǵaıtý josparlanyp otyr. Bıyl Geratta Qazaqstannyń saýda úıi ashyldy, bul eki el arasyndaǵy eksporttyq-ımporttyq tasymaldy ulǵaıtýǵa jáne ártaraptandyrýǵa múmkindik beredi.
Aýǵanstan halqy shamamen 40 mıllıon adamnan turady. Bul rette elimiz saýda-sattyq salasynda qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵan Pákistan men Úndistannyń, sondaı-aq Taıaý Shyǵystyń jaqyn mańdaǵy keń naryqtaryna shyǵa alady. Osy turǵyda Qazaqstannyń Aýǵanstan arqyly ótetin saýda baǵyttaryn ártaraptandyrý saýda qatynastaryn damytýǵa jáne eki eldiń ekonomıkasyn nyǵaıtýǵa yqpal etetin bolady. Birinshi jartyjyldyqta Qazaqstan pákistandyq kartoptyń ımportyn Aýǵanstan aýmaǵy arqyly ótetin jáne Pákistandy Ortalyq Azııa elderimen, onyń ishinde bizdiń elmen baılanystyratyn eń qysqa avtomobıl joly arqyly júzege asyrdy.
Búginde qazaqstandyq bıznes óńirdiń barlyq elimen ózara is-qımyl jasaıdy. Saýdanyń qaýipsizdigi men tartymdylyǵyn qamtamasyz etý úshin taraptar ózara saýda-sattyq úshin ońtaıly jaǵdaı jasaýǵa kelisýde.
«Búginde Túrikmenstan óz aýmaǵy boıynsha tasymaldardy damytýǵa múddeli jáne óz aýmaǵynda jeńildikpen tranzıttik tarıf usynýǵa daıyn. Bul baǵyt, eń aldymen, un tartatyn ónimderge balama jóneltý baǵyty bola alady. Osy maqsattar úshin shıkizattyq emes taýarlardyń eksportyn ilgeriletýdiń biryńǵaı operatory QazTrade otandyq taýarlardy Bolashaq stansııasyna deıin jetkizýdi arzandatýdy qamtamasyz etedi. Sonymen qatar biz О́zbekstanmen eki el aýmaqtarymen tranzıttik temirjol tasymaldaryna jeńildik sharttaryn usyný boıynsha ýaǵdalastyqtardy nyǵaıttyq, osylaısha biz Aýǵanstanǵa un men astyqty tepe-teń negizde jetkizemiz», dedi Serik Jumanǵarın.
Tranzıttik-kólik júıesin keńeıtý úshin 2021 jyly О́zbekstan, Aýǵanstan jáne Pákistan bıligi Termez – Mazarı – Sharıf – Kabýl – Peshavar transafgan temirjolyn uzartýǵa kelisti. Bul marshrýtty salý tek Tashkent, Kabýl jáne Islamabad úshin ǵana emes, sondaı-aq Azııa aımaǵynyń basqa elderi, sondaı-aq Taıaý Shyǵys úshin de saýda joldaryn ashady.
«Qazaqstan Mazarı – Sharıf – Kabýl – Peshavar temirjol transafgan kólik dálizin salý bastamasyn joǵary baǵalaıdy, bul Ortalyq Azııa memleketteriniń Ońtústik Azııa, Taıaý Shyǵys elderimen úzdiksiz óńiraralyq yntymaqtastyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Bul baǵyt saýda-ekonomıkalyq qatynastar dınamıkasyna jańa serpin beredi», dedi Serik Jumanǵarın.
Qazaqstandyq taraptyń pikirinshe, Aýǵanstanmen energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyq úshin jaqsy perspektıvalar bar. Atap aıtqanda, munaı men gazdy óndirý jáne tasymaldaý jónindegi jobalardy iske asyrý elderge óz ekonomıkasyn nyǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Qazaq-aýǵan bıznes-forýmyn ótkizý aıasynda B2B kelissózderi ótti, oǵan eki eldiń isker toptarynan 250 ókil qatysty.