Osy jyldyń qańtar-tamyz aılary aralyǵynda Aqtaý men Quryq teńiz porttary arqyly tasymaldanǵan júk aınalymynyń ósimi 12%-ǵa artty. Al jalpy Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdary boıynsha ósim 80 paıyzǵa jetken.
Teńiz porttaryndaǵy munaıdy aýystyryp tıeý boıynsha eń joǵary ósim – 53%, sondaı-aq parommen tasymaldaý – 12%. Osy qyrkúıek aıynda Abu Dhabi Ports Group qatysýymen qazaqstandyq Semurg Invest kompanııasy salǵan Quryq portyndaǵy jańa termınaldan astyqtyń birinshi partııasyn jóneltý kózdelip otyr.
Esimizde bolsa, Prezıdenttiń arnaıy tapsyrmasyna oraı elimizdiń kólik-logıstıkalyq áleýetin arttyrý maqsatynda osy jyldyń aqpan aıynan bastap Aqtaý teńiz saýda porty jáne onyń quramyndaǵy «Baýtıno» júk aýdany, Quryq portynyń aýmaqtary «Aqtaý teńiz porty» AEA quramyna engizildi. Endi porttardyń ınfraqurylymyn damytý isterimen birge ekonomıkalyq aımaqta 2025 jyldyń sońyna deıin konteınerlik hab qurý josparlanǵan. Porttardyń ekonomıkalyq aımaqqa qosylýy óńirge áleýmettik-ekonomıkalyq turǵyda eleýli áser etedi. Sondaı-aq Mańǵystaý oblysyna ınvestısııalar tartý úshin qolaıly alańǵa aınaldyryp qana qoımaı, iri halyqaralyq kólik dálizderiniń biri bolýyna úles qosady. Munymen birge porttarǵa álemniń úzdik logıstıkalyq kompanııalarymen jumys isteýge jol ashady.
Aqtaý teńiz porty – qurǵaq júkter, munaı jáne shıki munaı ónimderin shyǵystan batysqa, soltústikten ońtústikke, sondaı-aq Ázerbaıjan, Iran, Túrikmenstan, Reseı elderine júk tasymaldaıtyn aılaq. Munda jyldyq qýaty 12 mln tonnalyq 6 munaı aılaǵy jumys isteıdi. Aqtaý portynyń tasymaldaý úlesi Kaspıı teńizindegi jalpy tasymal kóleminiń 40%-yn quraıdy. Osy ýaqytta Qazaqstan Aqtaý porty arqyly halyqaralyq kólik dálizderiniń túıinine aınalyp otyr.
Al Quryq portynda 4 aılaq jumys isteıdi. Onyń ekeýi temirjol arqyly kelgen júkterdi paromǵa tıeýge arnalsa, qalǵan ekeýinen kólikter túsiriledi. Qazirgi ýaqytta porttyń qyzmetin damytyp, júk tasymalyn odan ári arttyrý úshin taǵy bir aılaq salý jumystary júrgizilip jatyr. Bul arqyly salmaǵy aýyr júkter men konteınerler tasymaldanady.
Oǵan qosa keler jyldan bastap Quryq portynda qazaqstandyq paromdardy qabyldaý jospary bar. Bul óz kezeginde Reseı jáne Irannyń eki portymen jańa marshrýttardyń ashylýyna septesedi. Keıingi jyldaǵy geosaıası jaǵdaıǵa baılanysty Quryq portynda júk tasymaly artqan. Bıyl jyl basynan beri munda 550 myń tonnadan asa júk tasymaldanypty. Bul byltyrǵy osy kezeńmen salystyrǵanda 2 ese kóp bolyp tur.