«Wall Street Journal» basylymynda AQSh prezıdenti Djo Baıden men Ortalyq Azııa basshylarynyń kezdesýine qatysty maqala shyqty. Aqparat quralynda Birikken Ulttar Uıymy Bas Assambleıasynyń sammıti aıasynda Aq úı basshysy Qazaqstan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne Túrikmenstan prezıdentterimen kelissóz júrgizetini aıtylǵan.
«AQSh Ortalyq Azııaǵa qatysty strategııasyn damytý qajet» dep atalatyn baǵanda avtor «S5+1» formaty mańyzǵa ıe ekenin, óńirdegi taǵdyrsheshti kezdesýge aınalýy múmkin ekenin jazady.
«Amerıka Qurama Shtattaryna Eýrazııa qurlyǵynyń qaq ortasyna strategııalyq kózqaras qajet. Aımaqta Aq úıdiń yqpaly tarıhı turǵyda Reseı men Qytaıǵa qaraǵanda áldeqaıda tómen. Máskeý de, Beıjiń de qıyndyqtarǵa tap kelgende Vashıngton Ortalyq Azııamen yntymaqtastyqty berik ornata alady. Eń bastysy – óńirdegi kóshbasshy Qazaqstanmen tyǵyz yntymaqtastyq bolmaq», dep jazady avtor.
Maqalada 2021 jyly Baıden ákimshiligi 2021 jylǵy ulttyq qaýipsizdik jónindegi ýaqytsha strategııalyq nusqaýlyǵynda Ortalyq Azııany tilge tıek etpegeni keltirilgen. Al keıingi kezde Vashıngton tarapynyń óńirge nazar aýdarýy – ilgerileýdiń naqty aıǵaǵy.
«Ortalyq Azııa elderiniń kóshbasshylary Máskeý men Beıjińge turaqty túrde barady. Biraq Reseıdiń alapat soǵystan álsireýi men Qytaıdyń ekonomıkalyq quldyraýy Vashıngtonǵa Ortalyq Azııamen tyǵyz qarym-qatynas ornatýǵa, kópten oqshaýlanǵan aımaqty Batyspen jáne halyqaralyq qaýymdastyqpen ıntegrasııalaýǵa múmkindik beredi», delingen maqalada.
Sondaı-aq maqalada Qazaqstannyń ıadrolyq qarýdy taratpaý, terrorızmge qarsy is-qımyl, qaqtyǵystardy retteý jáne halyqaralyq damý sekildi máselelerge basymdyq beretini, osylaısha halyqaralyq oıynshy retinde tanylyp kele jatqany atap ótilgen. Byltyr Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev kópvektorly syrtqy saıasat doktrınasyn qabyldady. Osyndaı qadam arqyly shartaraptyń iri jahandyq oıynshylarmen, sonyń ishinde Reseı, Qytaı, AQSh jáne Eýropalyq odaqpen tyǵyz qarym-qatynasty damytýǵa umtylady.
«Reseı men Qytaıǵa jaqyn ornalasqandyqtan, Qazaqstan Vashıngtonǵa Ýkraınadaǵy daǵdarysty sheshýge jáne soǵystan keıingi kezeńde Máskeýmen qarym-qatynasty jaqsartýǵa, sondaı-aq Beıjińmen básekelestiktiń kúsheıýine tótep berýge kómektese alady», deıdi maqala avtory.
Budan keıin Astananyń araǵaıyndyq rólin atqarýy úshin Vashıngtonnyń kórsetetin kómegi keltirilgen. Birinshiden, Vashıngton Astananyń sýperprezıdenttik basqarý túrinen kúshti parlamenti, jańa saıası partııalarǵa ashyq jáne BAQ erkindigi keńeıtilgen prezıdenttik respýblıkaǵa kóshý kezindegi saıası reformalaryna qoldaý kórsete alady. Qazaqstannyń demokratııalyq joly Ortalyq Azııanyń qalǵan tórt memleketi úshin aımaqty Máskeý, Beıjiń jáne Kabýldyń yqpalynan oqshaýlaýdyń úlgisine aınalmaq.
Ekinshiden, Qazaqstan «Ortalyq dáliz» dep atalatyn Transkaspıı halyqaralyq tranzıttik dálizi arqyly aımaq pen jahandyq ekonomıka arasyndaǵy baılanystyrýshy rólin atqarady.
«Bul kóparnaly kólik arterııasy Shyǵys pen Batysty qubyrlar, temir joldar, avtomobıl joldary jáne talshyqty-optıkalyq kabelder arqyly baılanystyrady. Dáliz Ortalyq Azııanyń ekonomıkalyq damýyna jáne halyqaralyq energetıkalyq jáne basqa da saýda aǵyndaryna úles qosady. AQSh ınvestısııalar, saýda, tehnologııa jáne jahandyq kómegi arqyly dálizdi sátti júzege asyrýǵa yqpal etýge kúshi jetedi. Jalpy alǵanda, Amerıka Qytaı men Reseıden alda bolý strategııasyn ustana otyryp, Ortalyq Azııaǵa taktıkalyq kózqarasyn jetildirýi kerek», deıdi avtor.
Esterińizge sala keteıik, maqala avtory Kamran Býharı «New Lines» strategııa jáne saıasat ınstıtýtynyń Eýrazııalyq qaýipsizdik jáne órkendeý bóliminiń aǵa dırektory qyzmetin atqarady. Sondaı-aq ol – Ottava ýnıversıtetiniń kásibı damý ınstıtýtynyń ulttyq qaýipsizdik jáne syrtqy saıasat jónindegi mamany.