Belsendi jastardyń jahandyq málimdemesi

«LCOY Kazakhstan 2023» – Birikken Ult­tar Uıymynyń klımattyń ózgerýi jó­nin­­degi negizdemelik konvensııasy­ (UNFCCC) jáne «SDSN Youth Kazakh­stan»­ uıymynyń resmı jas­tar toby «YOUNGO» mıssııasynyń negiz­gi is-shara­sy. Jyl saıyn uıym­das­tyrylatyn konfe­rensııanyń basty maq­saty – jas kóshbasshylardyń basyn qo­syp, klımat­tyń ózgerýi týrasynda baza­lyq bilim berip, olardyń osy sala­da belsendi kata­lı­zator bolýyna yqpal­da­sý.

«Biz klımattyń ózgerýine qatysty pikir­talastarda jastardyń daýsy óte mańyzdy dep esepteımiz. Qazirgi ýaqytta Ortalyq Azııa, onyń ishinde Qazaqstan klımattyq ózgeristerdiń barlyq salda­ryn aıtarlyqtaı sezinetinin baıqa­dyq. Sondyqtan bul taqyrypty ne­ǵur­lym kóp aıtyp, talqylaı alsaq, so­ǵurlym adamdar, ásirese jastar jahan­dyq máselelerden habardar bolady. Sonymen qatar jastar arasynda ıdeıa­lar men tájirıbe almasý mundaı alań­dardyń kóp bolǵany abzal. О́ıtkeni bul jastar bolashaq sheshim qabyldaý úrdisteriniń aldyńǵy qatarynda turǵan býyn. Konferensııada úsh paneldik sessııa boıynsha toptyq jumysty qamtıtyn qorytyndy qujat bolady. Jergilikti jastardyń ár málimdemesi saıyp kelgende jahandyq COY jáne odan keıingi BUU klımattyń ózgerýi jónindegi konferensııasynda (COP) qoldanylady», dedi «LCOY Kazakhstan 2023» úılestirýshisi Muhtar Amanbaıuly.

Al «SDSN Youth Kazakhstan» – el jastary arasynda BUU Turaqty damý maqsattaryn ilgeriletýge baǵyttalǵan bastama. Ol byltyr maýsym aıynda Nazarbaev ýnıversıtetinde qurylǵan.

«Bizdiń kózdegenimiz – turaqty damý­dyń 17 maqsatyna jetý úshin sheshim­derdi anyqtaýǵa jáne ázirleýge kómek­tesý. Qazaqstandaǵy jeli ótken jyly paıda boldy. Qazir 20-ǵa jýyq mekeme bar. Alǵash SDSN konfe­ren­sııasyn uıymdastyrǵanda, is-shara­daǵy jastardyń belsendiligi unady. «SDSN Youth» ázirlegen jáne Qazaq­stan­da júzege asyratyn 4-5 prezentasııa men joba bar. Uıymnyń keı tujy­rym­dama­lyq suhbattary men prezentasııa­lary jáne jobalary qoǵamdaǵy jal­­py adamzatqa mańyzdy, ózekti másele­lerge arnaldy. Biz ár bastamada ony sheshý joldaryn qarastyrdyq», dedi Qazaqstandaǵy SDSN tóraǵasy Shıgeo Katsý.

Paneldik sessııanyń birinde Qazaq ult­tyq geografııalyq qoǵamynyń ókili Aıda Tabelınova klımattyń ózgerýiniń gıdro­ekologııalyq júıege áserin baǵam­dap, óńirlik jáne jahandyq jylyný áse­rinen Qazaqstanda sý sıklindegi ózge­ris­­terge baılanysty týyndaǵan osal tustaryn sóz etti. Jas zertteýshi máse­leni sheshý joldaryn da usyndy. Atap aıt­qanda, kanaldardy jańartý, býlaný­dy­ azaıtý jáne sý astynda basseın batareıa­laryn salý.

Sondaı-aq ol elimizdiń strategııalyq ekono­mıkalyq josparlaýyndaǵy ekolo­gııalyq táýekelderdi eskerýdiń mańyz­dy­ly­ǵyn atap ótti. Buǵan qosa ekonomıka sektor­larynda sýdy paıdalanýdy retteý úshin IT tehnologııalardyń múmkindigin qol­danýǵa shaqyrdy. Jıylǵandarǵa Kaspıı teńiziniń máselesin de jan-jaq­ty­ taldap kórsetti.

«Kaspıı teńiziniń ortalyǵy muhıt­tyq jáne Shyǵys Eýropalyq plıtalar arasyndaǵy bólikten ótip, sý deń­geıiniń aýytqýyn týdyrady. Kaspıı jaǵa­la­ýyn­da bolyp jatqan bul tabıǵı úderister klı­mattyń ózgerýiniń kór­setkishi. Demek deflıa­sııa, tuzdaný jáne erozııa sııaqty qu­by­lystardy zert­teý klımattyń óz­ge­rý­­ dınamıkasyn túsinýde sheshýshi ról at­­­qa­rady. Bul problemalardy talqylaý Kas­­­­pıı teńizi jaǵalaýyndaǵy bes mem­le­­­ket­tiń arasyndaǵy halyqaralyq y­n­ty­­­­­maq­tastyqty talap etedi. «Qazaq Geo­­g­raphy» bıyl túrki memleketteriniń geo­­­­gra­­­­fııalyq keńesin qurý týraly bas­ta­ma­­­ kóterip, osy máselelerdi sheshý úshin plat­­­forma usyndy», dedi Aıda Tabelı­nova.

Mańyzdy máseleler qordalanǵan otyrysta qatysýshylardyń klımattyń ózgerýi jáne onyń saldary týraly túsinigin jetildirýge arnalǵan «Climate fresco» dep atalatyn stýdenttik jobalar, óner kórmesi jáne klımat taqyry­byn­da­ǵy­ oıyn uıymdastyryldy.

Konferensııa sońynda spıkerler klı­mat­tyń ózgerýi týraly BUU-ǵa málim­deme jibe­retinin habarlady. Bul qujat Birik­ken Arab Ámirlikteriniń Dýbaı qala­synda óte­tin BUU Klımattyń ózgerýi jónin­degi 28-jas­tar konferensııasyna usynylyp, klı­mattyń ózgerýi boıynsha jahandyq sheshim­ge yqpal etýge sep bolady.