Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıteti bıyl 60 jyldyq mereıtoıyn atap ótip jatyr. Elimizdiń batys aımaǵyn joǵary bilimdi óndiris mamandarymen qamtamasyz etip, ekonomıkalyq jáne áleýmettik damýyna súbeli úles qosqan ýnıversıtet bul beleske úlken nátıjemen jetti.
1963 jyly Batys Qazaqstan aýylsharýashylyq ınstıtýty bolyp ashylǵan oqý orny 1996 jyly Batys Qazaqstan agrarlyq ýnıversıteti bolyp qaıta quryldy. 2000 jyly oqý oryndary irilendirilgen kezde Batys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń quramyna kirdi. Al 2002 jyly qaıtadan jeke bólinip shyǵyp, Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnologııalyq ýnıversıteti atyna ıe boldy. 2003 jyly ýnıversıtetke Jáńgir hannyń esimi berildi. Búginde munda elimizdiń ár óńirinen 4 myńnan asa stýdent bilim alyp júr.
Árıne, alpys jyldyq jylnamasy bar oqý ornynyń tarıhy alty aýyz sózge syımaıdy. Jáńgir han ýnıversıteti óz tarıhynda san myńdaǵan kásibı maman daıyndady. Olardyń kópshiligi Batys Qazaqstan oblysynda jáne basqa óńirlerde agrarlyq-tehnıkalyq, ekologııalyq baǵyt boıynsha qyzmet etip júr. Kóptegen túlek iri óndiris oryndarynda eńbek etip, kópshiligi alǵan bilimi arqyly mansap satysynda ilgeri jyljydy, jetekshi maman retinde joǵary laýazymdarǵa taǵaıyndaldy. Ýnıversıtette shyńdalǵan ǵalymdar da bir tóbe. Osy ujymda 2005 jyldan beri qyzmet etip kele jatqan professor, tehnıka ǵylymdarynyń doktory Sársenbek Montaev – álemdegi eń bedeldi ǵalymdar tizimine engen sanaýly qazaqtyń biri. Jáńgir han ýnıversıtetiniń ındýstrıaldy-tehnologııalyq ınstıtýtyn basqaratyn Sársenbek Álıakbarulynyń izbasar shákirtteri de az emes.
Búginde ýnıversıtet 48 mamandyq boıynsha joǵary, 45 mamandyq boıynsha joǵary oqý ornynan keıingi bilim beredi. 14 baǵyt boıynsha magıstratýra, 5 baǵytta doktorantýra baǵdarlamasy taǵy bar. Ýnıversıtettiń áskerı kafedrasynda 2001 jyldan beri 3114 zapastaǵy leıtenant jáne 835 zapastaǵy serjant daıarlanǵan. Búginde olardyń 80-nen astamy Qarýly Kúshter qatarynda ofıserlik laýazymda qyzmet etedi.
Árıne, oqý ornynyń ár jetistigi tıimdi basqarýdyń jáne sapaly oqytýshylar quramynyń eńbegi ekeni daýsyz. Ýnıversıtette 344 professor-oqytýshy jemisti qyzmet atqaryp júr. Onyń ishinde 12 professor, 15 ǵylym doktory, 25 dosent, 70 ǵylym kandıdaty, 47 PhD jáne 400-ge jýyq qyzmetker bar. Ýnıversıtet 2010 jyldan beri Reseıdiń Ýfa memlekettik munaı tehnologııalyq ýnıversıtetimen yntymaqtastyq ornatyp, óz stýdentterine qos dıplom alyp shyǵýyna múmkindik jasady.
Ýnıversıtet janyndaǵy robottehnıka, ıhtıologııa jáne akvakýltýra zerthanalary da erekshe baǵyttaǵy, suranysqa ıe qurylymnyń biri. Robottehnıka zerthanasynda stýdentter men zertteýshiler agrarlyq salaǵa qajetti avtonomdy júıeler men robottardy daıyndaýmen aınalysady. Al ıhtıologııa zerthanasynda búginde óte ózekti bolyp otyrǵan sý resýrstaryn saqtaý men turaqty paıdalaný, balyq popýlıasııasyn zertteý, balyq ósirý ádisterin ázirleý, akvakýltýrany damytý jáne ekologııalyq tepe-teńdikti saqtaý daǵdysy teorııa jáne tájirıbemen jymdasa júredi.
Jáńgir han ýnıversıtetinde bilim alýshylardyń áleýmettik damýyn qamtamasyz etýge erekshe kóńil bólinedi. Ýnıversıtet aýmaǵynda 2140 oryndyq tórt stýdenttik úı bar. Iаǵnı stýdentter páter izdep sabylmaıdy. Stýdenttik úıler ýnıversıtet aýmaǵynda, yńǵaıly jerde ornalasqan. 352 oryndyq 9 qabatty jataqhana 1989 jyly paıdalanýǵa berildi. Al 2011 jyly paıdalanýǵa berilgen jańa úlgidegi toǵyz qabatty Stýdentter úıinde bilim alýshylar úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Jetim balalar, múgedekter jataqhanada tegin turady. Sondaı-aq munda jataqhanada turýdyń jyldyq quny da el boıynsha eń arzan. Oqý zaly, demalys aımaǵy, elektrondy oqýlyqtary bar kompıýterlik synyp, ashana, turmystyq úı-jaımen qamtylǵan jataqhanalarda jaıly ómir súrý jáne bilim alý úshin bar jaǵdaı jasalǵan.
О́tken juma kúni Jáńgir han ýnıversıtetinde 60 jyldyq mereıtoıy aıasyndaǵy aıtýly is-sharanyń biri ótti. Oqý ornynyń túlekteri men qamqorshylar qaýymdastyǵy bas qosty. Jıynǵa Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Narıman Tóreǵalıev arnaıy keldi.
– Búgingi is-sharaǵa jınalǵandardyń ishinde 40 jyl buryn bitirgen túlekterimiz de bar eken. Olardyń barlyǵy da túrli salada tabysqa jetken azamattar. Jáńgir han ýnıversıteti qazirgi ýaqytta kásibı bilikti kadrlar daıarlaýmen qatar jańa tehnologııany, ǵylymı jańalyqtardy júzege asyrýmen de tanymal. Sapaly maman daıarlaý baǵytyndaǵy isimizdi odan ári jetildirý úshin túlekter men qamqorshylardyń basyn qosa otyryp, áriptestik baılanysymyzdy odan ári nyǵaıtsaq deımiz, – dedi ýnıversıtettiń basshysy Asqar Nametov.
Ýnıversıtet ujymyn mereıtoımen quttyqtaǵan oblys ákimi joǵary oqý ornynyń ataýy qazaqtyń altyn besigi – aýylmen baılanysty ekenin atap ótti. Bókeı ordasynyń sońǵy hany, jańashyl bıleýshi Jáńgir hannyń esimin ıelengen oqý ordasy – búginde elimizdiń jetekshi ýnıversıtetteriniń biri.
– Bilim sapasyn qamtamasyz etý jónindegi táýelsiz agenttik 2022 jyly Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıteti elimizdegi jetekshi tehnıkalyq ýnıversıtetter reıtınginde 4-orynda dep jarııalady. Bul – úlken jetistik. Ýnıversıtet óz túlekterimen maqtanady. Búgingi zalda otyrǵan túlekterdiń basym bóligi – óz salasynda tabysty, úlken jetistikke jetken, ómirlik tájirıbesi bar bilikti tulǵalar. Qazirgi tańda Aqjaıyq óńiri ekonomıkasynyń barlyq salasynda eńbek etip júrgen mamandar Jáńgir han ýnıversıtetinde bilim alǵanyn maqtanyshpen aıtyp júremiz, – dedi N.Tóreǵalıev.
Ýnıversıtet túlegi, Májilis depýtaty Serik Egizbaev ta oqytýshylar men bilim alýshylardy quttyqtap, izgi tilegin jetkizdi.
Aıta keteıik, ýnıversıtet janynan qurylǵan Túlekter men qamqorshylar qaýymdastyǵy belsendi jumys istep tur. Onyń jetekshisi, Mansap jáne bıznes-seriktestik ortalyǵynyń dırektory Zámzagúl Sultanova túlektermen jáne jumys berýshilermen etene baılanys ornatqan. Qazirgi ýaqytta ýnıversıtet óńirdiń 230-dan asa beıindi kásipornymen seriktes. Tańdaýly stýdentter osy kompanııalarda taǵylymdamadan ótip, keıin turaqty jumysqa da ornalasýyna múmkindik jasalǵan. Bul úrdis eki jaqqa da tıimdi bolyp tur. Túlekter forýmynda sóz alǵan Oral transformator zaýytynyń basqarýshy dırektory Dáýren Turlybekov, «Shell Kazakhstan» kompanııasynyń menedjeri Rınat Husaıynov, «Beles» kompanııalar tobynyń bas dırektory Murat Jákibaev, «Qazaqstan halyq bankiniń» oblystyq fılıalynyń dırektory Igor Steksov Jáńgir han ýnıversıtetiniń kadrlar daıarlaýdaǵy áleýeti joǵary ekenin aıtty.
Batys Qazaqstan oblysy