Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Aforızmder» aıdarynda búgin Qorqyt, Ábý Nasyr Ál-Farabı, Ahmet Iassaýı oılaryn usyndyq.
( VIII – VIV ǵǵ. )
Qorqyt
Adam balasy kerýen sııaqty: toqtady, kóshti de ketti.
Alys joldy kózben kór, kókeıge túı.
Qansha tasyp týlaǵanmen ózen teńizdi toltyra almaıdy.
Topyraq taý bolmaıdy.
Shirigen maqtadan mata shyqpaıdy, ejelgi dushpannan dos shyqpaıdy.
Jalǵyz jigit qol bolmas.
Ananyń haqy – qudaıdyń haqy.
Ábý Nasyr Ál-Farabı
Aqıqat adaldyqpen aǵzalas.
Minez-qulyq mini rýhanı keselge jatady.
Adamnyń basyna qonǵan baqyttyń turaqty bolýy jaqsy minez-qulyqqa baılanysty.
Minez ben aqyl jarassa, adamgershilik utady.
Tán aýyrsa, jan da aýyrady.
Adam kez kelgen jumysqa jaramdy bola bermeıdi.
Qandaı áreket jasap, qandaı is ister bolsańyz da, ıgiligin kórip, raqatyna bólenýdi maqsat tutqan jón.
Ásire kóp nemese kem eńbek etý kúshke kúsh qospaıdy, qaıta qaljyrata túsedi.
Talpynys táji – tabandylyq.
Mýzykanyń negizgi mindeti – adamnyń estetıkalyq qajetin óteý.
Ǵalamda ár adamnyń óz orny bar.
Ahmet Iassaýı
Ǵaripterge kóńil ból.
Ámanda saýap jasa.
Tasjúrekke Qudaı nazar salmaıdy.
Táýba qylmaı, saýda qylǵannan saqtaǵaı.
Ǵashyq patsha da, ǵashyq paqyr da jaýlasa almas.
Nápsi kóp júgirtip haqty umyttyrady.
Sóz de nadandardyń kóńiline jol taba almaıdy.
Nıetsiz, qulyqsyz, qushtarlyqsyz, qınalyssyz sózdiń salmaǵy joq.
Táýbesi joqtyń kóńili aram.
Menmenniń barar jeri tamuq.
Tákappar tozaqta kúıedi.
Jaqsydan ǵıbrat ala bergenniń isi ońǵa basady.
Dúnıeqońyzdyń ishine shaıtan kiredi.
Aq kóńilińmen Alla degenindi Táńiri biledi.
Muratqa jolyn tapqan jetedi.
Qıyn da bolsa, túzý jolmen júr.
Jalǵan sóılegen ımansyz qalady.
Allany tanyǵan, óziń de tabady.
Zaman azar ýaǵynda patsha aınalar zalymǵa.
O dúnıege eshkim de saǵan joldas bop ermeıdi.
Shyn múbárak jannyń baǵy janar.
Oısyz, muńsyz ýaqyt zaıa.
Jarandarmen qoıan-qoltyq aralaspasań, jylýyn da sezbeısiń.
Táni tárbıeliniń jany jánnatta bolady.
Yntasyzdyń kúńi qarań.
Toıymsyzdyq – teris nápsi.
(Erbol Shaımerdenuly qurastyrǵan «Qazaq aforızmderi» kitabynan iriktelip alyndy).