Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qazaq tilin qoldaý maqsatynda qurylǵan «Qazaq tili» Endowment Qory-na alǵashqy jarnany aýdardy. Prezıdenttiń óz qarajatynan qosqan jeke jarna kólemi – 7 mıllıon teńge. Memleket basshysynyń jańadan qurylǵan qordyń qyzmetin qoldaýǵa jeke qatysýy el basshylyǵynyń memlekettik tildiń mártebesin damytý jáne nyǵaıtý máselesine erekshe kózqarasyn kórsetedi. Bul – óte jaqsy úrdis jáne basqa úkimet ókilderi úshin úlgi.
«Qazaq tili» – halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamdyq uıymynyń bastamasymen qurylǵan qor. Negizgi mindeti – memlekettik tildi qoldaý jáne damytýmen aınalysatyn elimizdegi eń iri uıym «Qazaq tili» qoǵamynyń turaqty ári uzaqmerzimdi damýyn qamtamasyz etý.
Bıyl 12 qazanda Qasym-Jomart Toqaev «Qazaq tili» qoǵamynyń basshysymen kezdesýinde memlekettik tildi damytý maqsatymen arnaıy endaýment qoryn qurý bastamasyna qoldaý bildirgen bolatyn.
Endaýment – kommersııalyq emes maqsattarda, negizinen bilim, medısına, mádenıet, ǵylym salasynda jumys isteıtin uıymdardy qarjylandyrýǵa arnalǵan maqsatty kapıtal.
Mundaı qordyń ereksheligi – qorǵa aýdarylǵan qarajattyń ózi ıgerilmeıdi: qolda bar qarajat baǵaly qaǵazdar men aktıvterdi satyp alýǵa, al ınvestısııalyq kiris maqsatty jobalardy qoldaýǵa, benefısıar uıymnyń jarǵylyq mindetterin oryndaýǵa jumsalady. Endaýment qorlary álemde áleýmettik mańyzdy mıssııalardy júzege asyrý úshin jumys isteıtin bilim berý jáne qoǵamdyq uıymdardyń turaqty jáne uzaqmerzimdi qyzmetin qamtamasyz etý úshin keńinen qoldanylady.
Álem elderinde bilim berý men áleýmettik baǵytta jumys isteıtin qoǵamdyq uıymdardyń turaqty ári uzaqmerzimdi qyzmetin qamtamasyz etý úshin endaýment qoryn qurý tájirıbesi keń taralǵan. Qazirgi tańda Japonııadaǵy ǵylym men tehnologııa qory, sonymen qatar Stenford, Garvard ýnıversıtetteriniń qorlary dúnıe júzindegi eń iri endaýment qorlarynyń qataryna kiredi. Elimizde iri ýnıversıtetter, mektepter men kommersııalyq emes uıymdardyń endaýment qorlary sátti jumys istep jatyr.
«Qazaq tili» qoryna jınalǵan qarajatty bedeldi qoǵam qaıratkerleri, lıngvıst ǵalymdar men memleket ókilderinen quralǵan táýelsiz qamqorshylar keńesi baqylap, qadaǵalaıdy.
Prezıdent «Qazaq tili» qoǵamyna memlekettik tildegi medıa jáne baspa kontentin kóbeıtý úshin naqty jobalar men sharalar keshenin júzege asyrý, tildi oqytý men úıretý ádistemesin jetildirý, oqý saýattylyǵy men jazý mádenıetin damytý, sonymen qatar qazaq tilin qoldaý men tildi qoldanatyn qaýymdastyq aıasyn keńeıtý úshin zamanaýı tehnologııalyq sheshimderdi keńinen paıdalanýdy tapsyrdy. Qordyń resýrstary dál osy máselelerdi pysyqtaýǵa baǵyttalatyn bolady.
Jarqyn jańalyqty til janashyrlary, qazaq qaýymymen birinshi bolyp bólisken halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń prezıdenti Raýan Kenjehanuly memlekettik tildiń janashyrlary atynan Memleket basshysyna bastamaǵa bildirgen qoldaýy men ózgelerge kórsetken úlgisi úshin alǵys aıta kelip: «Endaýment qorynyń kiristeri «Qazaq tili» halyqaralyq qoǵamynyń jumysyn qamtamasyz etý jáne memlekettik tildi qoldaný aıasyn keńeıtýge, jańǵyrtýǵa jáne odan ári damytýǵa baǵyttalǵan jobalardy iske asyrý úshin granttar túrinde berilip otyrady», dedi.
Aıta ketelik, memlekettik tildiń damýy men nyǵaıýy máselesi Memleket basshysynyń qashanda nazarynda, baqylaýynda. Prezıdent balabaqshalarda, mektepterde memlekettik tildiń mártebesin kóterýdi nazarda ustaý qajet ekenin aıta kelip: «Qazaqtyń tili – qazaqtyń jany. Halqymyzdyń tarıhy da, taǵdyry da tilinde. Mádenıeti men ádebıeti de, dili men dini de tilinde. Qazaq tili – eń taza ári baı tildiń biri. Til ótken tarıhpen ǵana emes, búgin men bolashaqty baılanystyratyn qural. Menińshe, tildiń tuǵyry da, taǵdyry da besikten, otbasynan bastalady. Otbasynda ana tilinde sóılep ósken búldirshinniń tilge degen yqylasy tereń, qurmeti bıik bolady. Biz memlekettik tildiń mártebesin kóterý baǵytyndaǵy jumystardy úzdiksiz jalǵastyra beremiz», degen edi.
Saıyp kelgende, til – halyqtyń jan dúnıesi, rýhanı negizi, eldiń erkindigi men ultty tanytatyn basty belgisi. Onyń negizgi qyzmeti – ultty, halyqty biriktirý. Memlekettik tildi bilý – ómir talaby, zaman suranysy, qoǵam qajettiligi. Tildi ómirdiń barlyq salasynda qoldanyp, aıasyn keńeıtý jolynda tek «Qazaq tili» qoǵamy emes, árbir otandasymyz óz azamattyq boryshyn adal atqarýǵa tıis. Oǵan jańadan qurylǵan «Qazaq tili» Endowment Qory eselep ekpin beredi dep senemiz.