• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ǵylym 15 Jeltoqsan, 2023

Zııa Búnııatov túrki halyqtarynyń tarıhyn alǵashqylardyń biri bolyp zerttegen

170 ret
kórsetildi

Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, akademık, kórnekti túrkolog, Ázerbaıjan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Keńes odaǵynyń batyry, ǵylymǵa eńbek sińirgen qaıratker Zııa Búnııatovtyń 100 jyldyq mereıtoıyn keń aýqymda atap ótý Ázerbaıjan Respýblıkasynyń Prezıdenti Ilham Álıevtyń qyrkúıek aıyndaǵy Qaýlysymen qarqyn alǵan bolatyn. Osyǵan oraı búgin, 15 jeltoqsan kúni Túrki Akademııasy tuǵyrly tulǵanyń ǵasyrlyq mereıtoıyna arnalǵan «Akademık Zııa Býnııatov jáne onyń túrkitanýǵa qosqan úlesi» atty halyqaralyq is-shara ótkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.

L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetimen birlesip uıymdastyrylǵan basqosýǵa Túrki Akademııasynyń prezıdenti Shahın Mustafaev, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty Darhan Qydyráli, Ázerbaıjan Respýblıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Aǵalar Atamoǵlanov, L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ Basqarma múshesi – ǵylym, kommersııalandyrý jáne ınternasıonaldandyrý jónindegi prorektory Janna Qurmanǵalıeva, sonymen qatar tanymal ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderi qatysty.

Alqaly jıyn Zııa Búnııatovty eske alýǵa arnalǵan shaǵyn beınebaıanmen bastaldy. Budan keıin alǵashqy sóz kezegin alǵan Janna Qurmanǵalıeva osyndaı tuǵyrly tulǵalar men olardyń artynda qalǵan mol murasy baýyrlas elder arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıta túsetin altyn arqaý ekenine toqtaldy.

Ashylý rásiminde sóz sóılegen Túrki Akademııasynyń basshysy Sh.Mustafaev óz taǵdyryn ǵylymmen ushtastyrýyna zor yqpal etken ustazy Zııa Búnııatovtyń san qyrly tulǵa ekenin attap ótti. Onyń aıtýynsha, Z.Búnııatov eń aldymen asa iri ǵalym, Ázerbaıjanda medıevıstıkanyń (ortaǵasyrlar tarıhy) negizin qalaýshylardyń biri, árqaısysy altyn qor sanalatyn úsh monografııanyń avtory. Buǵan qosa ol áskerı ofıser, erjúrek batyr. Sonymen qatar, kórnekti qoǵam qaıratkeri jáne ázerbaıjandyq potrıotızminiń jarqyn kórinisi.

«Men bul jerde onyń birneshe qasıetin ǵana atap óttim. Ázilqoılyǵy, ádebıettegi qyzmeti, aǵashtan músinsheler jasaıtyn sheberligi týraly da aıtýǵa bolady» dedi ol.

Qazaqstan Parlamenti Senatynyń depýtaty, akademık Darhan Qydyráli Zııa Búnııatovtyń maıdan dalasynda ǵana emes, túrki rýhanııayn qorǵaýda da eren erlikter jasaǵan tulǵa ekenin aıtty.

Elshi Aǵalar Atamoǵlanov Z.Búnııatovtyń soǵys jyldaryndaǵy erlikteri týraly baıandap, soǵystan keıingi jyldary da eliniń damýyna ólsheýsiz úlkes qosqanyn, ony Ázerbaıjan halqynyń jalpyulttyq kóshbasshysy Geıdar Álıevtyń joǵary baǵalaǵanyn atap ótti.

Osydan keıin qatysýshylar Z.Búnııatovtyń 100 jyldyq mereıtoıy aıasynda arnaıy ázirlengen «Ortalyq Azııadaǵy kóne túrki jazba eskertkishteri» (Orta Asya’daki Eski Türk Yazitlari) jınaǵynyń tusaýkeser rásimin jasady. Túrki Akademııasy men Ortalyq Azııa zertteýleri halyqaralyq ınstıtýty birlese otyryp ázirlegen atalǵan jınaqta tanymal túrkologtardyń jazba muralar týraly tańdaýly maqalalary alǵash ret túrik tiline tárjimelenip toptastyrylǵan. Sonymen qatar, kitapqa Zııa Búnııatov týraly keńinen maǵulmat beretin maqala men onyń óz qolymen jazǵan Avtobıografııasy engizilgen.

Budan ári otyrys Zııa Búnııatovtyń ǵylymı murasyna arnalǵan baıandamalarǵa jalǵasty. Ázerbaıjan Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, A.Bakıhanov atyndaǵy tarıh ınstıtýty Ázerbaıjannyń orta ǵasyrlar tarıhy bóliminiń meńgerýshisi Nargız Ahýndova óz baıandamasynda Z.Búnııatovtyń túrki halyqtarynyń ortaq tarıhy máselelerin alǵashqylardyń biri bolyp zerdelep, bul baǵytta da tyńnan túren salǵan ǵalym ekenin aıtty.

Al akademık Ázerbaıjan Ulttyq ǵylym akademııasy Zııa Búnııatov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýty Arab elderi tarıhy jáne ekonomıkasy bóliminiń meńgerýshisi Farda Asadov onyń burynǵy Keńes odaǵyndaǵy quravmyndaǵy musylman elderiniń ulttyq tarıhnamasy qalyptastyrýǵa qosqan ólsheýsiz úlesine toqtaldy.

О́zbekstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Ulttyq arehologııa ortalyǵynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, doktor, professor Bahtıer Babadjanov Akademık Z.Búnııatov zertteýleriniń negizgi arnalarynyń biri sanalatyn Harezm tarıhy boıynsha eńbekteri týraly paıymdy pikirlerin ortaǵa saldy.

L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti shyǵystaný kafedrasynyń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Samal Tóleýbaeva Zııa Búnııatovtyń Kavkaz ben Ortalyq Azııada ulttyq shyǵystaný mektepteriniń qalyptasýyndaǵy róli týraly baıandady. Ǵylymı baıandamalardy qortyndylaǵan Zııa Búnııatov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynyń taǵy bir ókili Zemfıra Gýrbanova Búnııatovtyń ǵıbarty mol ómir jolyna toqtala kelip, teńdessiz tulǵanyń qaıǵyly qazasy týraly baıandady.

Otyrysty L.Gýmılev atyndaǵy EUÝ prorektory Janna Qurmanǵalıeva qortyndylap, Ázerbaıjan men О́zbekstannan arnaıy kelgen qatysýshylarǵa rızashylyǵyn bildirdi.

Sońǵy jańalyqtar