Saılaý – konstıtýsııalyq-quqyqtyq ólshem

Quryltaıshylardyń ıdeıa­symen bul kúni búkil nazar azamattardyń saılaý quqyq­taryn qamtamasyz etý jáne saılaý úderisin jetildirý máselelerine aýdarylýy kerek. Dóńgelek ústelge ýnıversıtet basshylyǵy men professor-oqytýshylar quramy, OSK janyndaǵy Sarapshylyq keńes músheleri, OSK ókilderi, stýdentter qatysyp, Ystanbul ýnıversıtetiniń dekany, quqyq doktory Fıthı Gedıklı qut­tyqtaýhatyn joldady. Is-shara­nyń moderatorlary – Sarap­shylyq keńes músheleri, zań ǵylymdarynyń doktory, professor Marat Qoǵamov pen Indıra Áýbákirova.

Basqosýda OSK tóraǵasy Nur­lan Ábdirovtiń quttyqtaý sózin OSK múshesi Shavhat О́temisov oqyp berdi. Ortsaılaýkomnyń basshysy quttyqtaýhatynda azamattardyń saılaýǵa qatysýǵa ajyramas quqyǵy men azamattyq bostandyqtardy qurmetteýdi bildire otyryp, «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń saılaýyn uıym­das­tyrýshylar bul kúndi kásibı mereke retinde tanıdy. Bul kúni saılaýshylardyń saılaý mádenıetin arttyrýǵa baǵyt­talǵan túrli mańyzdy is-shara ótkizý dástúrge aınaldy», dep atap ótti.

Indıra Áýbákirovanyń aıtýynsha, 2024 jyl saılaý naýqanyna toly, álem boıynsha halyqtyń jartysynan kóbi saılaý úderisine qatysady. «Bıyl 60 memleket ulttyq deń­geıde saılaý ótkizedi, onyń ishin­de Eýroodaqtyń elderi, AQSh, Úndistan, Indonezııa jáne bas­qa da memleketter bar», dedi ol.

Basqosý barysynda ǵalym Qabdýlsamıh Aıt­hojın «Qazaqstan Respýblı­kasy­nyń saılaý quqyǵy: qazir­gi jaǵ­daıy men bolashaǵy» taqy­ry­bynda baıandama jasap, saı­laý mádenıetin arttyrý baǵ­darlamasyn ázirleýdi usyndy.

Saılaý naýqandaryn qarjy­lan­dyrýdyń negizgi aspektileri týraly zań ǵylymdarynyń doktory Alpysbaı Júsipov aıtyp berse, zań ǵylymdarynyń kandıdaty Álııa Orazbaeva kons­tıtýsııalyq reforma aıasyndaǵy saılaý ınstıtýtyna qatysty zańnamalyq novellalarǵa keńinen toqtaldy.

Is-sharada professor Marat Qoǵamov Saılaý týraly Konstıtýsııalyq zańǵa jaqynda basylyp shyǵa­ryl­ǵan túsiniktemeniń tusaýke­se­rin ótkizdi. Al professor In­dıra Áýbákirova is-shara­ǵa qaty­sýshylardy óz avtorly­ǵyndaǵy elektoraldyq onlaın-sózdikpen tanystyrdy. Sózdik Ortalyq saılaý komıssııasynyń resmı saıtynda qoljetimdi.

Esterińizge sala keteıik, túsinikteme men onlaın-sózdikti ótken jyly 7-8 jeltoqsanda ót­ken halyqaralyq ǵylymı-prak­tıkalyq konferensııa kezinde Ortalyq saılaý komıssııasynyń 30 jyldyǵyna oraı OSK qol­daýymen OSK janyndaǵy Sa­rap­shylyq keńes músheleri daıyndaǵan bolatyn.

Sonymen qatar dóńgelek ústel­de ýnıversıtet magıs­trant­tary sóz sóılep, elimiz­degi saılaý sıkliniń aýqymdy taqy­ryptaryn, onyń erekshelikteri men perspektıvalary jóninde oı-pikirlerin ortaǵa saldy.

Másele, magıstrant Madı­na Bolat 2022 jylǵy konstıtý­sııa­lyq reformalardyń nátı­jesinde saılaýda báseke­les­tik pen azamattardyń Par­la­ment Májilisine degen seni­mi artqanyn atap ótse, Zarema Matkenova elimizdiń saılaý senzdary halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin­ine nazar aýdardy.

Sondaı-aq Dúnıejúzilik saılaý kúnine oraı OSK janyndaǵy Sarapshylyq keńestiń músheleri – zań ǵylymdarynyń doktorlary, professorlar Edýard Muha­medjanov pen Leıla Januzaqova Almaty qalasynda Abylaı han atyndaǵy Qazaq halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýnıversıteti men «Turan» ýnı­versıtetiniń stýdentterine taqy­ryptyq dárister ótkizedi.

Qoǵamnyń nazaryn otandas­tarymyzdyń saılaý mádenıe­tin arttyrý máselesine aýdarý maqsatynda respýblıka boıynsha Dúnıejúzilik saılaý kúnin merekeleý aıasynda jastar arasynda 260 astam túrli is-shara josparlanǵan. Aýmaqtyq saılaý komıssııalary JOO stýdentterimen kezdesýler, kol­ledj stýdentteriniń pikir­saıystaryn, dóńgelek ústelder, ashyq esik kúnderin, memlekettik qyzmetshiler, ÚEU jáne saıası partııalardyń ókilderimen kezdesýler, joǵary synyp oqýshylaryna arnalǵan synyp saǵattaryn, kórmeler, túrli konkýrs, olımpıada men vıktorına uıymdastyrady.