Aforızm – shaǵyn fılosofııalyq oı, tájirıbelik túıin, logıkalyq qısyn. Aforızmniń basty sharttary – ómirlik qubylystarǵa jáne adam minezderine degen kózqarastaǵy anyqtyq, oıdy jetkizýdegi dáldik pen qysqalyq. Aforızm – oı tamyzyǵy. «Aforızmder» aıdarynda búgin Álıhan Bókeıhanov oılaryn usyndyq.
(XX-XXI ǵǵ.)
Álıhan Bókeıhanov
1) Aqylǵa sańyraýlyq ta aıyp.
2) Jurt ádil bolmaı, jurt isi ońǵa baspaıdy.
3) Adam balasy nápsiniń quly: mańdaıy tasqa tımeı toqtamaıdy!
4) Aqyldy sóz qylmaq qıyn, aqyldy sózdi aqyldy is qylmaq odan da qıyn.
5) Jalpaq jurttyń kókireginde jaqsylyq bolmasa, jurt jurt bolyp, tirshilik qura almaq emes.
6) Jurt paıdasyna taza jolmen týra bastaıtyn er tabylsa, qazaq halqy sońynan erer edi.
7) Ákim halyqtyń kóbine súıense, kúshti bolady.
8) Túzý qalam qısaıǵan, ótkir qalam mújilgen zaman.
9) Qazaq balasy birigip, tize qosyp is qylsa – halyqtyq maqsat sonda oryndalady.
10) Halyq isin ornyna salýǵa kóp aqyl, kóp qyzmet, kóp jylǵy sheber istegen ádis kerek.
11) Er jigittiń belgisi – adasqanyn moınyna alǵany.
12) О́z kúshine senbegen adam da, halyq ta eshqashan ómir báıgesin ala almaıdy.
13) Kókirekte saırap tur, qoldy zaman baılap tur.
14) Bul jurt jumysyn jurt bolyp izdemes pe edi?!
15) Ǵumyr isi zań hatyna qashan syıǵan?!
16) Kerekti jaqsy sózder tozbaıdy.
17) Ár nárseniń amalyn bilip, óz ornynan jumsaǵanda ǵana is kórkeıedi.
18) Bir óner qylǵan eki kisige tar jer eki óner qylǵan eki kisige keń bolady.
19) Bul ǵumyr toıyna shaqyrylǵan kóptiń bári birdeı óz ónerine tıisti oryn ala bermeıdi.
20) Turmys qursaýy – Qudaıdan sońǵy kúshti.
21) Túrik zatty halyqta bizdiń qazaqtaı bir jerde tize qosyp, qalyń otyrǵan irgeli el joq.
22) Anyq túrik zatty halyq tili – bizdiń qazaq tili.
23) Bizdiń jurt bostandyq, teńdik, qurdastyq, saıasat isin uǵynbasa, tarıh jolynda tezek terip qalady. Baqyt pen mahabbattan tysqary bolady: bul ekeýi joq jurtqa tirshilik nege kerek?!
(Erbol Shaımerdenuly qurastyrǵan «Qazaq aforızmderi» kitabynan iriktelip alyndy)