Eń oqymysty halyq qazaqtar emesin bilemiz. Tipti irgemizdegi Reseı deseńiz de qate. Nede bolsa, Qytaı nemese Ispanııa shyǵar dedik. Biraq kóp kitap oqıtyn ult ıslandııalyqtar dep tanylypty.
Bálkı, bul ıslandııalyqtardyń aýa raıyna, tabıǵatyna hám mentalıtetine baılanysty bolar. Ne desek te, Islandııada jyl saıyn myńǵa jýyq kitap shyǵarylyp, kemi jarty myńnan bastalyp, on myńdaǵan danaǵa deıingi tırajben jaryq kóredi. Bir qaraǵanda, asa kóp bolyp kórinbegenimen, eldegi halyq sanynyń azdyǵyn eskersek, 1000 adamǵa 3 kitaptan aınalady eken. Islandııalyq baspagerdiń sózinshe, ondaǵy ár altynshy turǵyn roman jazady. Tipti bul memlekette «Ár adamnyń júrek túkpirinde jazylmaǵan kitap bar» degen mátel de jattalyp qalǵan. Alaqandaı elge tym jaqsy nátıje. Al bizdegi baspadan jaryq kórip jatqan kitaptardyń tıraj sany myń danadan aspaıtynyna ýaqyt óte kózimiz úırenip keledi.
Keıde planetadaǵy barsha adam kitap oqýdy súıetindeı kórinedi: bireý – zamanaýı prozany, endi bireý – fantastıkalyq shyǵarmany, bireý klassıkany oqyǵandy unatady. Tipti súıip oqymasa da, áıteýir árip tanıtyny haq. Biraq bul oıymyz da qate eken. Saýatsyzdyq pen qara tanymaý – áli de báz baıaǵydaı túıtkildi problema qalpynda. О́kinishke qaraı, álemdegi ár besinshi eresek adam oqı da, jaza da almaıdy. Bul statıstıka kóbinese Ońtústik jáne Batys Azııa, sondaı-aq Sahara shólinen ońtústikke deıingi Afrıka elderinde kórinedi.
Al Brazılııa túrmelerinde sottalýshylardy kitap oqýǵa yntalandyratyn arnaıy baǵdarlama bar. Ereje boıynsha, ár oqylǵan kitap jaza merzimin 4 kúnge azaıtady. Sonda, eń kóp degende, jazasyn óteýshi kitap oqyp, bir jylda jalpy merzimnen 48 kúndi qysqartyp, beıbit ómirge jospardaǵydan az-kem erterek shyǵýǵa múmkindigi bar. Moıyndaý kerek, keıbir elderde túrmedegi bylaı tursyn, bostandyqtaǵy halyqty oqýǵa shaqyrýǵa, jalpy ádebıettiń, rýhanııattyń damýyna eshqandaı amal-shara jasalmaıdy. Sondyqtan brazılııalyqtardyń bul jobasy kimge de bolsa úlgi bolarlyq, qyzyǵarlyq bastama. «Jaqsydan úıren» degen osy emes pe?