Túrkistan oblysyndaǵy shalǵaı aýdan-aýyldarda medısınalyq ınfraqurylymdar kúrdeli jóndeýdi, jańa qurylysyn josparlaýdy, zamanaýı medısınalyq qural-jabdyqtarmen qamtýdy qajet etedi. О́ńirdegi áleýmettik nysandardyń kópshiligi 1950-1960 jyldary boı kótergen. Tozyǵy jetip, qabyrǵalary qulaýdyń aldynda tur. Materıaldyq-tehnıkalyq bazasy eskirgen. Iаǵnı jańa medısınalyq nysandardy salyp, sapaly medısınalyq qyzmetti qoljetimdi etý óte ózekti.
Mysaly, Sozaq aýdanyndaǵy ortalyq aýrýhananyń jylý jáne elektr júıesi jańartýdy qajet etedi. 60 myńnan asa turǵyny bar aýdan halqy qaıtys bolǵan týystaryn patologııa-anatomııalyq zertteýler júrgizýge oblys ortalyǵyna barýǵa májbúr. О́ıtkeni aýdanda máıithana joq. Aýyldyq okrýgterde jáne eldi mekenderdiń keıbirinde dárigerlik ambýlatorııa men aýrýhana, emhana múldem joq. Sol sebepti dárigerge qaralýdy oılaǵan turǵyndar 300 shaqyrymnan asa jol júrip, aýdan ortalyǵyna barady.
Al 1957 jyly salynǵan Báıdibek aýdanynyń Myńbulaq aýyldyq okrýgindegi Bógen dárigerlik ambýlatorııasynyń tozyǵy jetken. 4 myńǵa jýyq halyqqa qyzmet kórsetetin mekeme medısınalyq-sanıtarlyq talaptarǵa múldem sáıkes kelmeıdi. Ortalyq aýrýhanaǵa qarasty 12 dárigerlik ambýlatorııanyń barlyq sanıtarlyq avtokóligi jańartýdy qajet etedi. Birneshe jyldan beri ózekti máselege aınalǵan aýdan ortalyǵynan 30 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan juqpaly aýrýlar bólimshesiniń jaǵdaıy da múshkil.
Túlkibas aýdanynyń Sastóbe, Mıchýrın, Túlkibas kentterinde dárigerler yńǵaılastyrylǵan ǵımaratta otyr. Terapııalyq beıindegi 14 tósekke arnalǵan aýrýhana Sastóbe kenti jáne Keltemashat, Arys, Mashat, Balyqty okrýgine qarasty 32 myń halyqqa qyzmet kórsetedi. Qazir Sastóbe kentinen jańa aýrýhana ǵımaratyn salý úshin 1,5 gektar jer telimi qarastyrylyp otyr. Sastóbe, Mıchýrın, Túlkibas kentterinde jańa aýrýhana salý – sheshimin kútken másele.
Shardara aýdanynyń «Qazaqstan», «Alataý batyr» sııaqty shalǵaıdaǵy aýyldarynda burynnan istep turǵan aýrýhana men perzenthana jabylyp qalǵan. Ol azdaı balalar bólimi qysqartylǵan. Bul aýyldar aýdan ortalyǵynan 110 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan. Eldi meken turmaq, kóptegen iri aýylda ambýlatorııalyq pýnkt te joq. Aýyl turǵyndarynyń aıtýynsha, aýrýhanaǵa barar jolda jantásilim etken naýqastar kóbeıip ketken. Tipti júkti áıelder jolda bosanyp, náresteler shetinep ketken jaǵdaılar da bar. Saryaǵash, Keles aýdandarynyń eń shalǵaı ornalasqan aýyldary da medısınalyq jáne feldsherlik-akýsherlik pýnktterdiń ashylýyn qajet etedi.
О́ńirdegi densaýlyq salasyndaǵy ózekti máselelerdi kóterip, joǵaryda aıtylǵan derekterdi keltire, Premer-mınıstrdiń orynbasary Tamara Dúısenovaǵa saýal joldaǵan Májilis depýtaty Ulas Sádibekov jyl saıyn medısına salasyn qoldaýǵa trıllıondar jumsalyp jatsa da, aýyl turǵyndary ıgiligin kóre almaı kele jatqanyn aıtty. Depýtattar oblys elimizdiń halqy kóp, demografııalyq ósimi joǵary óńiri bolǵandyqtan, aýyl medısınasyndaǵy ózekti máselelerdi birinshi kezekte sheshý kerek dep esepteıdi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev VIII saılanǵan Parlamenttiń birinshi sessııasynyń ashylýynda: «Elimizdegi medısına ınfraqurylymyn jaqsartý qajet. Onyń jaı-kúıine qatysty túıtkilder az emes. Memleket sonyń bárin birtindep sheship jatyr. «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda aýyl-aımaqta 600-den asa nysan salý josparlanǵan. Jumystyń bári ýaqtyly ári sapaly jasalýy kerek», dep naqty mindetter júktegen edi.
Oblys ákimdiginiń málimetinshe, «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» Ulttyq jobasy aıasynda 2025 jylǵa deıin aýyldarda 49 jańa nysan salý josparlanyp otyr. Buǵan qosa 73 medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek kórsetý nysanyna qajettilik bar. Atalǵan máseleni sheshý úshin ınvestorlar tartý baǵytynda jumys atqarylyp jatyr. Bıyl 8 aýdandyq aýrýhanada kúrdeli jóndeý jumystaryn bastaý kózdelgen. Ulttyq jobaǵa sáıkes 4 aýdandyq aýrýhana kópbeıindi aýdanaralyq aýrýhana bolyp beıindeledi. Byltyr óńirde 17 medısınalyq nysannyń qurylysy aıaqtalyp, paıdalanýǵa berildi. Onyń ishinde 3 feldsherlik-akýsherlik pýnkt memleket-jekemenshik áriptestigi baǵdarlamasy aıasynda iske asyryldy. Qurylysy ótken jyldan bıylǵa ótpeli 7 nysan bar. Sondaı-aq byltyr 9,3 mlrd teńgege 712 dana medısınalyq qural-jabdyqtar satyp alyndy. Medısınalyq uıymdarǵa únemdelgen qarjy esebinen 75 dana 4 sanattaǵy jedel-járdem avtokóligi jáne 716 dana kompıýter berildi. Oblys boıynsha medısınalyq tehnıkamen jabdyqtaý deńgeıi 84% bolsa, bıyl 89%-ǵa kóterý josparlanǵan. Bıyl medısınalyq qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etý úshin 6 mlrd teńge qarjy qarastyryldy. Degenmen joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, shalǵaı aýyldardaǵy máselelerdi sheshý úshin memlekettik qoldaý qajet.
Aıta keteıik, oblysta 756 medısınalyq uıym halyqqa qyzmet kórsetedi. Buǵan qosa oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynda 45 memlekettik, 130 jekemenshik mekeme bar. О́ńirdiń medısınalyq qyzmetkerlermen qamtylýy respýblıka deńgeıinde joǵary. Alaıda búginde 245 beıindi mamanǵa tapshylyq baıqalyp otyr. Osy máseleni sheshý úshin oblys esebinen beıindi mamandardy oqytýǵa, rezıdentýraǵa 139 grantqa qarjy bólý josparlandy. Sonymen qatar aýylǵa kelgen jas mamandarǵa áleýmettik kómek qarjysyn ulǵaıtý jumystary qolǵa alynbaq.
Túrkistan oblysy