Shapyq Shókın bastaǵan otandyq ǵalymdar 1949-1958 jyldary Ortalyq Qazaqstandy sýmen qamtamasyz etý máselesin Ertis ózenin burý negizinde sheshýge bolatyndyǵyn dáleldedi. Bul ıdeıaǵa túrtki bolǵan Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń tuńǵysh prezıdenti Qanysh Sátbaev edi.
Búkil respýblıka boıynsha sý qorynyń nebári 7 paıyzy ǵana Saryarqa dalasyna tıesili ekenin estigen Qanaǵań aıran-asyr bolypty. Oıpyr-aı, bul qalaı? Respýblıka otynynyń 70 paıyzyn berip otyrǵan elimizdiń ortalyq bóliginde osynshama sý tapshylyǵynyń bolýy jaǵdaıdy qıyndatady ǵoı. Bul eki kórsetkishtiń arasalmaǵyn teńestirmeıinshe jer baılyǵyn el ıgiligine usyný múmkin emes. Sátbaev osy tusta otandyq ǵalymdardyń aldyna bolashaqta «Ertis – Qaraǵandy» atalǵan sý arnasyn salý máselesin qoıdy. Buǵan jergilikti gıdrologııalyq ınstıtýttyń kóbi qarsy bolyp, jerasty sýlaryn alýdy usynady. Talas-tartysqa toly kúnderde Energetıka ınstıtýtynyń dırektory, qazaqtyń tuńǵysh energetıka ǵalymy Shapyq Shókın Sátbaevtyń aldyna esebin jaıyp salady. «Vodokanalproekt» mekemesi salmaqshy bolyp otyrǵan sý qoımasy eń myqtaǵanda jylyna 585 mln tekshe metr sý berýge qabiletti. Al Ortalyq Qazaqstan óndirisine kem degende 2-2,5 mlrd tekshe metr sý qajet. Osy dáleldemesinen keıin kanal qurylysyna qarsy bolǵandar únsiz qaldy. Qanysh Imantaıulynyń tapsyrmasy boıynsha Sh.Shókın qazirgi sý arnasynyń jobasyn ázirledi. Ondaǵan jyl boıy qazaqtyń qos myqty ǵalymy bul jobany aqyldasa otyryp, jetildirdi.
Mynaý sýrette beınelengen qos alyp – Sátbaev pen Shókın 1957 jyly Almatyda túsipti. Bul fotosýretti jaqynda Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıiniń qyzmetkerleri óńirlik Potanın atyndaǵy tarıhı ólketaný mýzeıiniń qorynan tapty. Taý tulǵanyń shákirti atanǵan Sh.Shókın Sibir ózenderin Qazaqstan men Orta Azııaǵa burý máselesin ǵylymı turǵyda qarastyrǵan alǵashqy ǵalymdardyń biri ekenin aıtyp ótken abzal.
Pavlodar oblysy