Bul kásiporyndy irilerdiń qataryna jatqyza almassyz, biraq tirligi ózgelerge úlgi eterlikteı. Birtilek aýyldyq okrýgi aýmaǵynda ornalasqan «Keles Plast» JShS-ynyń qaıta óńdeý sehy 2018 jyldan beri aýyl sharýashylyǵyna qajetti plenka, press jip, jylyjaıǵa arnalǵan qysqysh, kóshet óndirýge arnalǵan stakan túrlerin shyǵaryp keledi.
Jergilikti turǵyn Nurjan Omarov jetekshilik etetin kásiporynda óndiriletin zattar sharýalar arasynda suranysqa ıe bolyp otyr. Sonymen qatar, byltyr tamshylatyp sýǵarýǵa arnalǵan zattar óndirisi de qolǵa alynǵan. Bul joba kásipkerlerdiń Qytaı memleketine sapary nátıjesinde júzege asqan. Tamshylatyp sýarý tehnologııasyn shyǵaratyn kásiporynnyń jobalyq qýaty – saǵatyna 12 myń metr. Jalpy quny – 100 mln teńge. Kásiporyndy jeke kásipker óz qarajaty esebinen ashqan. Jıyrma adamdy turaqty jumyspen qamtyp otyrǵan sehta jumysshylardyń ortasha jalaqysy – 200 myń teńge.
Aıta keteıik, sehta jaramsyz polıetılen plenkalary, plastmassalar qaıta óńdeledi. О́tken jyldyń qorytyndysymen jalpy Keles aýdany boıynsha 3 900 tonna qoqys jınaqtalyp, onyń 741 tonnasy, ıaǵnı 19%-y qaıta óńdeýge baǵyttaldy.
О́ńirde aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa, ónimdi tereń óńdeýge, jergilikti turǵyndardy jumyspen qamtýǵa baǵyttalǵan kásiporyndar kóp. Olardyń qataryn kóbeıte túsý maqsatynda qolǵa alynǵan mańyzdy ınvestısııalyq jobalardyń ınfraqurylymyna ákimdik tarapynan turaqty qoldaý kórsetilip jatyr. Mysaly, Sozaq aýdanyndaǵy kúkirt qyshqylyn óndirý zaýyty jáne 2 kezeńnen turatyn ýrandy qaıta óńdeý kesheniniń qurylysy aıaqtalǵan soń 700-deı jumys orny ashylady. Shardara aýdanynda júgeri dánderin tereń óńdeý zaýytyn «Kazkrahmal» JShS iske asyryp jatyr. Jergilikti bıýdjetten syrtqy ınfraqurylymdy júrgizýge 200 mln teńge bólindi. Joba tolyq iske qosylsa, 500 jumys orny ashylmaq. «Beibars-Bottlers» JShS Túlkibas aýdanynda aýyzsý jáne túrli tústi sýsyn óndirý zaýytyn salyp jatyr. Munda 96 adam jumyspen qamtylady. Tólebı aýdanynda logıstıkalyq ortalyq salý jáne júk tasymaldaryn uıymdastyrý jobasyn «Monotrans» JShS júzege asyrýda, ol jerde 190 adam jumys isteıtin bolady. Aýdanda bıyl ashylatyn «Kazplast» JShS-nyń tigin fabrıkasy 150 adamdy jumyspen qamtıdy. Kentaý qalasynda ónerkásipke arnalǵan metall konstrýksııalary, metall buıymdaryn shyǵaratyn zaýyt qurylysy aıaqtalǵanda 80 jumys orny ashylady. Túrkistan qalasyndaǵy «Turkistan» arnaıy ekonomıkalyq aýmaǵynda polımerli qubyrlardy, plastmassadan jasalǵan buıymdardy shyǵaratyn iri-toraptyq zaýyt iske qosylsa 80 jumys orny qurylady.
Saýran aýdanynda qatty turmystyq qaldyqtardy qaıta óńdeý óndiristik kesheniniń qurylysy aıaqtalyp, paıdalanýǵa berý aktisin alý boıynsha jumys júrgizilip jatyr. Arys qalasynda temirjol vagondaryn jóndeý jobasyn iske qosý 2024 jyldyń ekinshi jartyjyldyǵynda josparlanǵan. 50 jumys orny qurylady. Túlkibas aýdanynda qýattylyǵy jylyna 5 000 tonna jemis óńdeý sehyn «Túlkibas Jemis Jıdekteri» AО́K iske asyrady. Saıram aýdanynda maqsary maıyn shyǵaratyn zaýyt, etti qaıta óńdeý, mal soıý sehy jáne bordaqylaý alańy, arnaıy tehnıkalardy, shanaqtardy qurastyrý zaýyty salynsa, Qazyǵurtta sement zaýytynyń qurylysy júrip jatyr.
Túrkistan ındýstrıaldyq aımaǵynda ornalasqan óndiristik ǵımarattar qurylysy aıaqtalyp, tolyqtaı iske qosyldy. Atalǵan óndiristik ǵımarattarda jıhaz jáne shulyq sehtary jobalary júzege asyrylǵan. Investısııalyq jobalardy arttyrý maqsatynda oblysta shaǵyn jáne orta kásipkerlikti damytýǵa baǵyttalǵan óndiristik parktiń qurylysy júrip jatyr. Jalpy, kólemi 66 myń myń sharshy metr bolatyn, 30 gektar jerde ornalasqan aımaqta 42 ǵımarat ornalasady. О́ndiristik parktiń quny – 13 mlrd teńge. Qosymsha 70 gektar jer telimi anyqtalyp, ulǵaıtý josparlanyp otyr.
«Túrkistan» áleýmettik kásipkerlik korporasııasy basqarma tóraǵasy Faızýlla Baıdýllaevtyń baıandaýynsha, jumsalǵan bıýdjettik 1 teńgege 7 teńge ınvestısııa tartý kútilip otyr. Qurylys 3 kezeńmen júzege asyrylady. Birinshi kezeńge tartylatyn ınvestısııa kólemi – 31 mlrd teńge. 500 jańa jumys orny ashylady. О́ndiristik parkter aýmaǵynda ákimshilik ǵımaratyn salý da josparda bar. Ǵımaratta park qatysýshylary óndirgen ónimderiniń kórme zaly uıymdastyrylady. Ártúrli kólemdegi óndiristik kompanııalardy tartý arqyly olardyń ózara árekettesýi negizinde úılesimdi óndiristik orta qurý maqsatyndaǵy joba kezeń-kezeńimen júzege asyrylady.
Oblys ákimdiginiń málimetine qaraǵanda, alda taǵy 32 ǵımarat salynady. О́ndiris aımaǵyna tartylatyn jeke ınvestısııa kólemi – 98 mlrd teńge. О́ndiristik park tolyǵymen iske qosylǵan soń 2 000-nan astam turaqty jumys orny ashylmaq. Onyń aýmaǵynda «BNK Group» JShS sý únemdeý tehnologııasyn engizip, jańbyrlatyp sýarý jáne tamshylatyp sýarý júıelerin shyǵaratyn kásiporyn jumysyn bastady. Sondaı-aq «Aqniet Holding» JShS mektepke arnalǵan jáne medısınalyq jıhazdar shyǵaryp jatyr. Munda ýkraınalyq «UBC Group» kompanııasy ónerkásiptik tońazytqysh jasaıdy. Medısınalyq ónimder, bólmearalyq esikter jáne taǵy basqa ónimderdi shyǵaratyn kásiporyndar da jumysyn bastaǵan.
Sondaı-aq óndiristik parkterdi aýdandarda salý josparlanǵan. Atap aıtqanda, Ordabasy aýdanyndaǵy Badam ındýstrıaldy aımaǵynda ınfraqurylym tartylǵan 12 ǵımarat salynbaq. Shubar aýyly mańynda da salý josparda bar. Saıram aýdanyndaǵy óndiristik park kólemi 90 gektardan asady.
Túrkistan oblysy