Munaı-gaz salasyndaǵy mańyzdy yntymaqtastyq

Seriktestiktiń tabysqa jetý tarıhy 2004 jyldyń mamyr aıynda bastaldy. Sol kezde Qazaqstan Respýblıkasy men Qytaı Halyq Respýblıkasy Úkimet­teri munaı-gaz salasyndaǵy ekijaqty yntymaq­tastyqty damytý týraly Negiz­de­melik kelisimge qol qoıǵan edi. Sol jyly shilde aıynda «Qazaqstan – Qytaı qubyry» JShS quryldy. Seriktestiktiń negizin qalaýshylar teń basqarý úlesine ıe – Qazaqstan tarapynan «QazTransOıl» AQ, Qytaı tarapynan Qytaı Ulttyq munaı men gazdy barlaý jáne ıgerý kompanııasy – «CNODC» boldy.

Bas dırektordyń birinshi orynba­sary Sábıt Rzıevtiń aıtýynsha, 2006 jyly Atasý – Alashankoý munaı qubyry paıdalanýǵa berilgennen beri aımaqtyń tirshiligi ózgergen: memlekettik jáne jer­gilikti bıýdjetke salyq túsimi aıtar­lyqtaı ósip, jergilikti turǵyndar jumys ornymen qamtylǵan, eń bastysy, Qazaqstannyń eksporttyq jáne tranzıttik áleýeti artqan.

2008 jyldyń sońyna qaraı Atasý – Alashankoý munaı qubyrynyń qýat­tylyǵy jylyna 10 mln tonna mu­naı­ǵa jetti. Dál sol kezde №9 munaı aı­daý beketi (MAB – NPS) paıdalanýǵa berildi. Eki jyldan keıin №11 MAB iske qosyldy jáne magıstraldy munaı qu­by­­rynyń ótkizý qabileti jylyna 12 mln tonna munaıǵa deıin jetti. №8 jáne №10 MAB iske qosylǵannan keıin, Atasý – Alashankoý qubyry jylyna 20 mln tonna munaı tasymaldaý múmkindigine ıe boldy.

Kompanııa munaı aıdaý stansalaryn salý men jabdyqtaýǵa bas­ty nazar aýdarady, sebebi olardyń du­rys jumys isteýiniń arqasynda mu­naı qu­byrlar arqyly úzdiksiz aǵyp oty­rady.

Batys Qazaqstanda, onyń ishinde Aqtóbe oblysynda óndiriletin munaı­dyń ósip kele jatqan kólemin tasymal­daý úshin Qazaq­stan – Qytaı munaı qu­byry­­nyń ekin­shi kezeńin salý qajet­tiligi týyndady. Qos taraptyń úıle­sim­di áreket­teriniń arqa­synda Ken­qııaq – Qumkól tarmaǵyn eki jylǵa jetpeıtin ýaqytta salyp, ony 2009 jyl­­dyń qyrkúıeginde iske qosty.

Osy jyldar boıynda Qazaqstan men Qytaıdyń ishki naryqqa, eksport­qa munaı tasymaldaý jáne munaı tranzıti máselelerinde teń úles shar­tyn­daǵy múddeleri saqtalyp keledi. Se­rik­tes­tik qyz­met etip kele jat­qan jyldar ishin­de Qazaqstannyń bıýdjetine 135 mlrd teńge kóleminde salyq tólendi, bul – el ekonomıkasynyń damýy­na eleýli úles qosty degen sóz. Sonymen qatar Seriktes­tik jyl saıyn quryltaıshylaryna dıvıdend jiberip otyrady, bul jobanyń tabys­tylyǵyn jáne salynǵan ınvestı­sııanyń qaı­tarymyn kórsetedi.

Jıyrma jyldyq mereıtoıyn atap ótkeli jatqan jas ári tabysty kom­panııanyń maqtanarlyq jetistigi jeter­lik. 2023 jylǵy qarjylyq-sha­rýa­shylyq qyzmetiniń qorytyndysy boıynsha, kompanııa óziniń barlyq qyzmet etken jylyndaǵy taza paıdanyń rekordtyq deńgeıine qol jetkizdi. Mereıtoılyq 2024 jyldyń sáýir aıynda Seriktestik barlyq qaryzdyq mindettemesin merziminen buryn ótedi. «Kompanııa bul jetistikke óziniń qar­jylyq turaqtylyǵy men tıimdiliginiń arqasynda qol jetkizip otyr», dep atap ótti bas dırektordyń ekonomıka jó­nindegi orynbasary Erhat Turlyhanov.

Búginde Seriktestikte shamamen 200-ge jýyq adam eńbek etedi. Seriktestik árbir qyzmetkerin óz otbasynyń múshesi retinde joǵary baǵalaıdy. Kompanııada áleýmettik kepildikter men jeńildikter qarastyrylǵan, mundaǵy ár qyzmetker den­saýlyǵyn jaqsartýǵa, balalardy tár­bıeleýge, densaýlyqty saqtandyrýǵa, sporttyq mekemelerge barýǵa jáne shet tilderin úırenýge baılanysty tólemder alý múmkindigine ıe. Seriktestiktiń magıstraldy munaı qubyrlaryna qyzmet kórsetetin merdigerler (tamaqtaný, tasymaldaý, tehnıkalyq qyzmet kórsetý) arqyly el ekonomıkasy júzdegen adamdy jumyspen qamtý múmkindigi esebinen sınergetıkalyq áser alady.

«Vision Zero» tujyrymdamasynyń «Altyn erejeleri» men qosarly áreket etý tetigin engizý arqyly QQQ eńbek qaýip­sizdiginiń aldyn alý mádenıetin qa­lyp­tastyryp jatyr. Densaýlyqty qorǵaý, ónerkásiptik qaýipsizdik jáne qor­shaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy osy ozyq tájirıbelerge ár óndiristik kezeńde erekshe nazar aýdara otyryp, eńbek ujymy jaraqat alýdyń nóldik deńgeıine qol jetkizdi. Sońǵy on jyl ishinde munda birde-bir jazataıym oqıǵa tirkelgen joq.

«Biz kompanııa ishinde jáne jaqyn mańdaǵy eldi mekenderde sportty da­mytýǵa qoldaý kórsetip otyramyz jáne ol úshin qoldan kelgen bar múmkindikti paıdalanamyz. Salamatty ómir saltyn qoldaýǵa baǵyttalǵan is-sharalarǵa bel­sendi túrde qatysamyz. Jyl saıyn ótetin senbilikter, spartakıada, KTK (KVN) jáne túrli qoǵamdyq is-sharada qyzmet­kerlerimizdiń qatysýy ujym birligin bekemdeı túsedi. Adamı kapıtaldy nyǵaıtý men damytýdy qoldaımyz, óıtkeni qyzmetkerlerimiz kún saıyn óz jumysyn laıyqty ári sapaly oryndaýdyń ar­qasynda qıyndyqtardy artqa tastap, je­ńisterge jetip otyr», deıdi óz sózinde bas dırektordyń óndiris jónindegi orynbasary Mereke Igalıev.

Jastar – kompanııanyń erekshe kadr­lyq resýrsy. Olardy mańyzdy úde­risterge jáne qajetti sheshimder qa­byl­daýǵa belsendi túrde tartyp otyrady. Osy jyldyń qańtar aıynda Serik­testikte qyzmetkerlerdiń belsendi ári órshil jas býynyn biriktiretin Jas mamandar keńesiniń qurylýy da kezdeısoq emes.

«Biz tańdalǵan baǵytty naqty usta­nýǵa daıynbyz. Qyzmetimizdiń tamasha nátıjeleri, ujymnyń birligi, óndi­ris­tik kórsetkishter, aǵymdaǵy shyǵyn­­dardy, kapıtaldyq salymdardy jáne bolashaq ınvestısııalyq jobalar­dy josparlaýdaǵy joǵary qarjy­lyq tártiptiń arqasynda keleshek­tegi damýǵa qajetti qarjylyq aǵyndardy qalyptas­tyr­maqpyz. Barlyq tehnologııalyq ýchas­kede ınnovasııalar men únemdi óndiris quraldaryn engizý arqyly ishki úderisterdiń tıimdiligin arttyrýdy jos­parlap otyrmyz», dep qorytyndylaıdy E.Turlyhanov.

Joǵary standarttardy saqtaı otyryp, sheteldik qatysýshylarmen birge Qazaqstannyń úzdik ári úlgi tutarlyq ká­sip­oryndarynyń qatarynda bolý – Serik­testiktiń alǵa qoıǵan aýqymdy jos­pary.

Aqjigit QAZBEK,jýrnalıst