О́skeleń urpaq densaýlyǵyn energetıkalyq sýsyndardyń zııandy saldarynan qorǵaý úshin 21 jasqa deıingi azmattarǵa ónimdi satýǵa tyıym salynady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Jańa zańdy belshesinen basqan jeke tulǵalar 200 aılyq eseptik kórsetkish kóleminde aıyppul arqalaýy múmkin. Al shaǵyn kásip ıeleri úshin ol 750 aılyq eseptik kórsetkishke deıin artsa, orta bıznes sýbektisi bar azamattar myń aılyq eseptik kórsetkish kóleminde aıyppul tóleýge mindetteledi. Al iri kásip ıeleri zańdy buzsa, 7 mıllıon teńgege jýyq qarajat óteýi múmkin deıdi zańgerler. Mundaıda dúken satýshylary saq bolǵany abzal.
- Dúken satýshysy energetıkalyq sýsyndardy kez kelgen azamatqa satatyn kezde olardyń jeke kýáligin surap, jastaryn anyqtaýy tıis. Sebebi mundaı áreketter jasalmaıtyn bolsa, 21 jasqa tolmaǵan azamatqa satyp jiberý faktisi anyqtalsa, ákimshilik aıyppul salynady, - deıdi zańger Baǵdat Amandosuly.
Mundaı energetıkalyq sýsyndardyń quramyndaǵy kofeın adamnyń oılaý júıesin jetildirip, fızıkalyq qabiletin arttyrady degen jarnamany jıi kóremiz, jasyryn emes. Alaıda aq halattylar sergitetin sýsyndardyń zııanyn aıtyp dabyl qaǵyp otyr.
- Sozylmaly aýrýy bar naýqastar úshin energetıkalyq sýsyndar óte qaýipti. Ol júıke júıesiniń, qan-tamyr aýrýlarynyń órshýine alyp kelýi múmkin. Sondyqtan da energetıkalyq sýsyndardyń quramynda qant mólsheriniń shamadan tys bolatynyn umytpaǵanymyz jón. Al shekten tys mólsherdegi qant baýyrdyń maı basýyna alyp keletinin eskereıik, - deıdi qalalyq gastrogepatologııalyq ortalyqtyń gastroenterolog dárigeri Álııa Balabek.
Buryn maskúnemdik qoǵam derti sanalsa, qazir jastar úıir bolyp júrgen energetıkalyq sýsyndardyń zardaby odan kem túspeıdi. Ony halyq ta biledi. Sondyqtan jańa zańdy kópshilik qos qoldap qoldap otyr.
Aıta keteıik, 2022 jylǵy derekterge sensek, elimizde 11-15 jas aralyǵyndaǵy balalar men jasóspirimderdiń 43,2% energetıkalyq sýsyn tutynǵan. Al bul san, ókinishke qaraı, jyl saıyn artpasa, kemimeıdi.