Zańsyz ıemdenilgen aktıvterdi memleketke qaıtarý úderisi bastalǵaly beri kóptiń nazaryn aýdarǵan qylmystyq isterdiń biri – Qaırat Satybaldynyń isi. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń málimetinshe, ol óz kinásin moıyndap, keltirilgen zalaldy tolyq kólemde ótegen. Sonymen memleketke qansha qarjy qaıtaryldy?
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Q.Satybaldyulyna qatysty «Qazaqtelekom» AQ, «Kólik servıs ortalyǵy» AQ qarajatyn asa iri mólsherde jymqyrý, qylmystyq jolmen alynǵan aqshany jáne ózge de múlikti zańdastyrý (jylystatý), sondaı-aq óz baqylaýyndaǵy kompanııanyń kedendik bajyn tóleýden jaltarýy sekildi faktiler boıynsha qylmystyq isterdi tergedi.
Agenttiktiń málimetinshe, 2022 jyldan bastap qazirgi ýaqytqa deıin Q.Satybaldyuly jáne onymen baılanysty adamdardan memleketke zańsyz ıemdenilgen 732,8 mlrd teńge nemese 1,6 mlrd dollardan astam somaǵa múliktik aktıvter men aqshalaı qarajat qaıtarylǵan. Onyń ishinde 661,5 mln dollar shetelden qysqa merzimde elge jetkizildi. Atap aıtqanda, onyń zańsyz aktıvterdi Aýstrııa, Lıhtenshteın, BAÁ, Túrkııa t.b. elderge jymqyrǵany anyqtalǵan.
Memleket menshigine ótken aktıvter ishinde ákimshilik ǵımarattar, eksklıýzıvti zergerlik buıymdar, lıýks úıler, páterler men avtokólikter, aksııalar men kompanııalardyń úlesteri, temirjol men aqsha qarajattary bar. Naqtyraq aıtsaq, olar – «Qazaqtelekom» AQ aksııalarynyń 28,8% (93,8 mlrd tg), «KSO» AQ (30,2 mlrd tg), 4 kompanııadaǵy qatysý úlesi (10,3 mlrd tg), elimizdegi múliktik aktıvter (158,5 mlrd tg), eksklıýzıvti zergerlik buıymdar (105,39 mlrd tg), qazaqstandyq shottardaǵy aqsha (36,8 mlrd tg), Aýstrııadan kelgen aqsha (36,8 mlrd tg), Lıhtenshteınnen túsken aqsha (116,7 mlrd tg), BAÁ-den kelgen aqsha (6,3 mlrd tg), Túrkııadan kelgen aqsha (2,2 mlrd tg), baǵaly qaǵazdardy satýdan túsken qarjy (135,8 mlrd tg).
Máselen, quny 158 mlrd teńgeden asatyn eldegi 115 múliktik aktıvterdiń ishinde 73 jyljymaıtyn múlik (13 úı, 10 ǵımarat, 13 jer ýchaskesi, 4 páter, 3 ǵımarat, qosymsha salynǵan 2 medrese ǵımaraty, 2 turaq orny, 25 úı-jaı, 1 aıaqtalmaǵan qurylys nysany), 37 jyljymaly múlik (29 avtokólik, 5 arnaıy tehnıka, 3 kvadrosıkl) jáne ózge de aktıvter bar. Olardyń bir bóligi jaqyn týystaryna, úlestes adamdarǵa jáne baqylaýdaǵy kompanııalarǵa resimdelgen.
Astana men Almaty qalalarynda memleketke berilgen ákimshilik ǵımarattardyń jalpy aýdany 180 myń sharshy metrden asady. Buryn bul aktıvter jalǵa berilip, jyl saıyn menshik ıesine mıllıardtaǵan tabys ákelgen. Lıýks nysandarynyń biri – Aqmola oblysynyń Barap aýlyndaǵy 135 gektar jer ýchaskesinde ornalasqan, jalpy aýdany 1,5 myń sharshy metrdi quraıtyn Q.Satybaldyulynyń burynǵy rezıdensııasy Astana qalasynyń Bilim basqarmasyna berildi.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń sońǵy málimetine qaraǵanda, 2022 jyldan beri memleketke 1 trln teńgeden astam zańsyz ıemdenilgen aktıv qaıtarylǵan. Kórip otyrǵanymyzdaı, bul somanyń basym bóligin Q.Satybaldynyń aktıvteri quraıdy.
Aıta keteıik, qaıtarylǵan aktıvterdiń bári memleket menshigine ótip, aldaǵy ýaqytta áleýmettik maqsattarda paıdalanylmaq.