• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Basylym 13 Qyrkúıek, 2024

О́leń ólkesindegi «Jaýyrynshy»

241 ret
kórsetildi

Búgingi shyǵarmashyl jandar áleýmettik jelilerde belsendi keledi. Árıne, bul smartfon qoǵamynda jazǵan-syzǵanyńdy nasıhattaýǵa da taptyrmas qural bolyp otyrǵany ras. Desek te jyltyldaǵan áleýmettik jelilerden jyraq, oqyrman kózinen tasada júretin qalamgerler bar. О́z tynyshtyǵynda jazýy jazylyp jatady, kitaby taralyp jatady.

Ádebı saýaldamamyzdyń kezekti qonaǵy – qalam­ger Serik Saǵyn­taı. Dástúrli suraq: ne jazyp júrsiz?

– Bıylǵy jyl jeke shyǵar­mashylyǵym úshin jemisti boldy. Jaz ortasynda Astanadaǵy «Káý­sar» baspasynan jalpy kólemi 15 baspatabaq bolatyn «Jaýyrynshy» atty jyr jınaǵym jaryq kórdi. Osy kitap arqyly nesheme jyl qalamyma, qadamyma sert usynǵan poezııa atty qudiret aldynda esep berip, endi taza prozamen aınalysamyn dep sheshken edim. Endi poezııa kitabyn shyǵarmaımyn. Buǵan deıin úsh óleń kitabym, eki áńgime-hıkaıattar jınaǵym jyl aralatyp jarııa kórgen bolatyn. «Jaýyrynshydan» keıin óleńdi ózim úshin ǵana jazyp, endi tek qarasózben «áýre bolmaqpyn». Qa­zaqta aqyn kóp qoı, óndirip jazyp ta jatyr olar.

Jaz ortasynda baspaǵa hıkaıat­tar men áńgimeler jınaǵymdy usynyp qoıǵam. El egemen bolǵaly qalyptasqan qazirgi ádebı orta, aqyn-jazýshylar álemi týrasynda on jyldaı buryn birneshe hıkaıat, ondaǵan áńgimeden turatyn úlken jazýdy josparlap, sonyń jaıymen bul rette alǵashqy kita­bymdy támamdadym. Buıyrtsa, «Myń­jyldyqtyń sońǵy kúzderi» degen atpen jarııa qaǵaz júzin kórýi kerek. Qazir osy shımaıdyń ekinshi kitabyn aqyryndap taratyp jazyp bastadym. Odan bólek, qazaqtyń aıaýly ánshisi, aǵa dosym, sert ustasqan seri kókem Seıil Aıaǵan týraly derekti roman bastalǵaly jyl jylysty. Sonyń izgi paryz-boryshymen izdenip, derek-dáıek qamtyp, josparly jumys ústindemin. Bizde memýarlyq salt damyǵanymen, sonaý zamanǵy «JZL»-der dástúrindegi bıografııalyq jazý kemshindep tur. Birqatar izdenis, ýaqyt, júris-turys, qaǵaz kemirter, júıke tozdyrar kóldeneń sharýasy kóp bolǵan soń jeke shyǵarmashylyǵymen baılaýly qalamger qaýym bul tarap­ta kóp shıyr-soqpaq salmaıdy. Bul da bir taraptaǵy izdenýlerge sep.

Keıingi birneshe jylda qara­ǵandylyq ólketanýshy Aıdarjan Qasenuly esimdi azamatpen birlesip, kóne shaǵataı álipbıimen, bizge eteneleý sulý jádıdpen tańbalanǵan qoljazbalardan birneshe jınaq kitap shyǵardyq. Jekelegen adam­dardyń qarjysyna, álbette. Qa­zir­gi zamandastarymyz jeke mu­raǵattarynda, úıinde turǵan arab qarpimen tańbalanǵan qoljazba, kóne kitaptardyń bárin Quran kitaby nemese soǵan qatysy bar dúnıeler dep oılaıdy. Álipti taıaq dep tanymaǵan soń ǵoı. Sondaı jazbalardyń birqataryn oqyp, qazirgi kırıllısaǵa túsirip, oqyp-tergep, tekserip, jumysbasty bolyp júremiz. Áleýmettik jelilerde jyltyrap kórinbeı, ol keńistikte lám jazbaıtynymyz da sol sebepten. Jazýdan góri oqıtyn dúnıe de kóbeıe beredi ǵoı izdengen janǵa...

Osynyń báriniń syrtynda bıyl Mádenıet jáne aqparat mınıstr­liginiń qazirgi kórkem ádebıet salasyn damytý jáne qoldaý maqsatynda «TMD elderiniń arhıvterindegi qa­zaqstandyq jazý­shylardyń zertteý jumystary» jobasy boıynsha memlekettik tapsyrys aıasynda Reseıdiń Tom qalasynda biraz kún issaparmen bolyp, birqatar muraǵat-kitaphana qor­laryn aq­taryp qaıtqan edim. Jaqynda osy izdenis retinde qa­zaq-sibir el­deriniń jazýshylary arasyndaǵy ádebı baılanystarǵa jos­parlanǵan kitapty jazyp bitir­dim. Jyl sońyna deıin jaryq kórýge tıis.

Sońǵy jańalyqtar