Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev halyqqa Joldaýynda byltyr bastalǵan, nátıjesi jaqsy «Aýyl amanaty» jobasynyń aıasynda taǵy bir jańa tásildi, ıaǵnı «taýar nesıesin» berý máselesin qarastyrý qajettigin aıtty. Bul oraıda aýyl turǵyndaryna óz ónimderin óńdeýge jáne satýǵa múmkindik beretin ınfraqurylym qurý óte mańyzdy. Premer-mınıstrdiń orynbasary Tamara Dúısenova Túrkistan oblysyna jumys sapary barysynda ákimderdi osy quraldardy belsendi paıdalanýǵa shaqyrdy.
«Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aıasynda berilgen jeńildetilgen nesıeniń artyqshylyǵyn oblystyń aýyl turǵyndary da kórip keledi. Mysaly, Saýran aýdany, Oranǵaı aýylynan Babyr Nasyrov 5 mln teńge kóleminde nesıe alyp, dánekerleý jáne jıhaz sehyn ashqan. Satyp alynǵan jabdyqtyń kómegimen ol qurylys úshin metall konstrýksııalar, jıhaz jasaıdy. «Qazir bizde turaqty negizde 12 adam jumys isteıdi. Tapsyrystar kóp bolǵan kezde qosymsha adamdardy tartamyn. О́nimge degen suranys óte úlken. Sondyqtan jaqyn arada óz isimdi keńeıtýdi josparlap otyrmyn», deıdi kásipker.
Aýyldyń taǵy bir turǵyny – Bahadır Izraılov joba arqyly aýlasynda mal bordaqylaý alańyn uıymdastyrǵan. Jergilikti kooperatıv múshelerine mal azyǵy tómendetilgen baǵamen beriledi. Aýdanda aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteriniń jumysy jolǵa qoıylǵan. Berilgen egis alqaptarynda bıdaı, jońyshqa, júgeri ósiriledi.
Jalpy, «Aýyl amanaty» aýyl turǵyndaryna óz isin túrli baǵytta ashýǵa múmkindik berdi. Biri jartylaı fabrıkattar, endi biri ulttyq kıimder men at ábzelderin shyǵarady. Túıequs jumyrtqalaryn satýmen aınalysqandar da, qaldyqtardy qaıta óńdeýshiler de bar. Mysaly, Amantaı Ańdasov plastıkalyq qaldyqtardan túrli turmystyq kerek-jaraqtar jasaıdy eken. Taǵy bir turǵyn qaǵaz qoqystan lotoktar óndirýdi jolǵa qoısa, endi biri aǵash qaldyqtarynan kómir óndirip júr. Osyndaı jobalarmen tanysqan vıse-premer joǵary baǵa berip, bul «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasynyń jaqsy jalǵasy bolýy múmkin ekenin atap ótti.
Sondaı-aq óńirge sapary aıasynda Tamara Dúısenova aýyldyq okrýg ákimderimen keńes ótkizdi. Onda aýyl turǵyndarynyń ál-aýqatyn arttyrý sharalary talqylandy. Prezıdent Joldaýynda ataýly qoldaý kórsetýge nazar aýdardy. Sıfrlyq karta derekteri negizinde otbasylardyń ál-aýqaty deńgeıine baılanysty 5 sanaty anyqtaldy. Daǵdarystyq jáne shuǵyl sanattaǵy otbasylarmen jumys isteý úshin memlekettik qoldaýdyń neǵurlym ońtaıly sharalary paıdalanylýǵa tıis. Sondaı-aq keńeste oblys ákimi Darhan Satybaldy «Bir aýyl – bir ónim» tásilin engizý jospary týraly baıandady. Jergilikti shıkizattan joǵary qundy ónim óndirý maqsatyndaǵy bastamany vıse-premer oń baǵalady.
Al vıse-premerdiń tóraǵalyǵymen ótken densaýlyq saqtaý júıesin damytý jónindegi keńeste medısınalyq kómektiń biryńǵaı paketin qalyptastyrý máseleleri sóz boldy. Tamara Dúısenova jyl sońyna deıin mindetti medısınalyq saqtandyrý júıesin sıfrlandyrýdy aıaqtaý, al kelesi jyldyń sońyna deıin biryńǵaı ulttyq aqparattyq júıeni engizý josparlanyp otyrǵanyn aıtty. Vıse-premerge dárilik zattardy tańbalaý jáne qadaǵalaý júıesi kórsetildi. Dári-dármekter qozǵalysy elge ákelingen jáne óndirilgen sátten bastap pasıent nemese satyp alýshy dárihanalar arqyly alǵanǵa deıin naqty ýaqyt rejiminde baqylanady. Atalǵan tizbektegi qoımalardyń biri Túrkistan qalasynda ornalasqan. Júıe engizilgeli beri munda 13 túrli otandyq dári-dármektiń 1,5 myńnan asa qaptamasy qabyldanǵan. Osy jerden olar oblystyń emdeý mekemelerine jiberiledi.
Qazyǵurt aýdandyq ortalyq aýrýhanasynda vıse-premer emdeý mekemesiniń jumysymen tanysyp, emdelýshilermen áńgimelesti. Aýrýhana bazasynda ótken jyldan bastap ońaltý ortalyǵy jumys isteıdi. Bul ortalyqtyń qyzmetterin operasııadan shyqqan, ınsýlt alǵan jáne basqa da naýqastar paıdalanady. Munda 400-den asa adam tegin kýrstarmen qamtyldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha iske asyrylyp kele jatqan «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda oblysta 49 MSAK nysanynyń qurylysy qarastyrylǵan. Olardyń biri Mahambet О́temisov aýylynda salynyp, búginde tek aınalasyn abattandyrý jumystary qalǵan.
Sondaı-aq Premer-mınıstrdiń orynbasary bilim berý sapasyn arttyrý máseleleri boıynsha keńes ótkizdi. Oblys ákimi Darhan Satybaldy júrgizip otyrǵan keńeske mektep dırektorlary men kolledj basshylary qatysty. О́ńirde Prezıdenttiń tapsyrmalaryn oryndaý sheńberinde mekteptermen keshendi jumys júrgizilip jatyr. Halyqaralyq jáne ishki zertteýler nátıjeleri boıynsha bilim berý nysandary 3 sanatqa bólindi. Ár sanat úshin KPI anyqtaldy. Túrkistan oblysynda 280-nen astam mektep «Maqsatty mektepter» retinde belgilendi. Olar mınıstrlik janyndaǵy ınstıtýttardan ádistemelik kómek alady. Bul mektepterdiń muǵalimderin úsh deńgeıli oqytý qarastyrylǵan. Keńeste Prezıdent Joldaýynda mindettelgen tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý salasyn transformasııalaý baǵytynda qabyldanatyn sharalar týraly da aıtyldy. Mysaly, jan basyna qarjylandyrý normatıvi qaıta qaralyp, bazalyq jáne yntalandyrýshy bólikke bólinedi. Halyqaralyq standarttardy engizgen jáne túlekterin joǵary jalaqy tólenetin jumys oryndaryna jumysqa ornalastyrǵan kolledjder joǵary qarjylaı qoldaý ala alady.
«Balany balabaqshadan bastap, kolledjge deıin jan-jaqty damytý kerek. Bul – bizdiń negizgi mindetimiz. Balabaqshalar men bastaýysh synyptardaǵy baǵdarlamalardy sınhrondaý, joǵary synyp oqýshylaryna kásibı baǵdar berý, oqý barysynda salalyq standarttardy engizý jáne basqa da sharalar balalardyń tulǵasyn damytýǵa baǵyttalǵan. Kolledjder men joǵary oqý oryndarynyń túlekteri eńbek naryǵynda suranysqa ıe bolýy kerek», dedi keńeste T.Dúısenova.
Vıse-premer Túrkistan qalasyndaǵy «Jańa qala» shaǵyn aýdanynda «Jaıly mektep» ulttyq jobasy sheńberinde salynyp jatqan jańa oqý ornynyń qurylysymen tanysty. Qalada turǵyn úı qurylysynyń belsendi júrýi mektepterge júktemeni arttyrýda. Sol sebepti de ulttyq joba aıasyndaǵy mektepterdiń birin osynda salý týraly sheshim qabyldanǵan. Jańa 2000 oryndyq mektepti qazan aıynda paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr. Bilim uıasy oqý kabınetteri, sport zaldary men ashana, sondaı-aq qaýipsizdik júıesimen, týrnıketter men beıne-baqylaý kameralarymen qamtylǵan.
Qazir óńirde bes mektep úsh aýysymda jumys istep tur. Bul másele ulttyq joba aıasynda jańa mektepter salý arqyly sheshilmek. Sonymen qatar vıse-premer №28 mektepke baryp, bilim berý salasyndaǵy sıfrlyq sheshimdermen tanysty. Mysaly, «Alaqan» júıesi oqýshylarǵa bıometrııalyq baqylaý arqyly ǵımaratqa kirýge, ashana men kitaphanany paıdalanýǵa múmkindik beredi. О́ńirge sapary barysynda Tamara Dúısenova, sondaı-aq Otyrar aýdany, Sháýildir aýylyndaǵy О́.Jánibekov atyndaǵy №4 jalpy orta lıseı-ınternatynyń jumysymen tanysty. Munda «Jumysshy mamandyqtar» kórmesi uıymdastyrylyp, 12 kolledjde óndiriletin ónimder kórsetildi.
Túrkistan oblysy