• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ustaz 07 Qazan, 2024

Pedagogter áýleti

100 ret
kórsetildi

«Bul áýlettegi muǵalimder shetinen fızık, mate­matık,arasynda qazaq tili men ádebıetin tań­daǵandary da bar» dep syrttan sıpattamasyn estigen áýlettiń ókili Shaızat Tileýovanyń ustazdyq ótiline bıyl 37 jyl tolypty. 1987 jyly Qyzylorda qalasyndaǵy qazirgi Qorqyt Ata atyndaǵy ýnıversıtettiń fızıka-matematıka fakýltetin támamdaǵan jas maman týǵan aýyly Qoskólge qaıta oralǵan edi. Sodan beri eshqaıda taban aýdarmastan osyndaǵy №11 mektepte eńbek etip keledi.

Ol alǵashynda matematıka­dan sabaq beretin, keıin mektep­tegi maman tapshylyǵyna baı­lanys­ty hımııa páni boıynsha qaıta daıarlaýdan ótti. Sóıtip, qazirgi kezde eki pándi qatar oqytyp júr.

Qoskól – oblys ortalyǵy­nan shalǵaıda ornalasqan aýyl. Qazir qaıta ınternettiń kó­me­­gi­men alys ta jaqynǵa aına­lyp qaldy. Áıtpese, buryn bas­qa áriptestermen tájirıbe al­masý­dyń ózi ájeptáýir kúsh­ke tú­setin. Oblys, aýdan orta­lyq­taryna jetý qııamet bola­tyn. Búgingi tańda aýyldyń ir­ge­sinen Jezqazǵan-Beıneý te­mir­­joly ótip jatyr. Bir ja­ǵy bul da jaqsy boldy. Árı­­ne, qandaı jaǵdaı bolsa da, muǵa­limge júkteletin min­det esh­­qashan jeńildemeıdi. Shaızat Dúısenqyzy mektep­tegi oqý isiniń meńgerýshisi retin­de árip­testerine osyny úne­mi eskertip otyrady. О́ıt­keni búgingi shákirt – erteńgi maman. «Shybyq­tyń túzý ósýi – baǵbanynan» desek, urpaq­tyń zamanǵa saı qalyp­tasýy – ustazy­nan.

Shaızattyń oıynsha, ustaz da únemi izdenis ústinde bolýy kerek. Úzdiksiz izdenis, tynym­syz eńbek qana muǵalimniń mereıin kóteredi, abyroıǵa jetkizedi. Ol «ustaz degenimiz – oqý­shydan eshqashan bilgenin irkip qalmaıtyn, qoly­nan kelgen kómegin aıamaıtyn adam» dep túsinedi. Soǵan ózi de laıyqty bolýǵa árqashan umty­lady. Sol talpynysy tekke ketip te jatqan joq. Ol 2021 jyly «Halyq alǵysy», 2023 jyly «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattaldy. Basqa da marapattary qanshama.

«Meniń muǵalim bolýǵa, so­nyń ishinde matematıka, fızıka pánderine degen qyzyǵý­shy­lyǵyma úlken tátemiz Aqshe­kenniń, aǵam Boranbaı men jeńe­shem Roza Orynbetqyzynyń yqpaly zor boldy. О́ıtkeni olardyń bári de fızık-mate­ma­tıkter-tuǵyn. Tipti men de olar oqyǵan ınstıtýtta oqydym. Aqsheken tátem – Qyzylorda oblysyndaǵy qurmetti pedagog­ter­diń biri, qazir zeınetker. Ol kisi Tasbóget kentindegi №172 orta mektebin 15 jyl boıy abyroımen basqardy. Sonyń aldynda tátemiz 13 jyl sol mektepte oqý isiniń meńgerýshisi bolǵan edi. Boranbaı aǵam mektepte 40 jyl ustaz boldy, qazir ómirden ótip ketti. Al Roza jeńeshemniń de ustazdyq ótili 40 jyldan asady», deıdi Sh.Dúısenqyzy.

Bul áýletti ustazdar áýleti dese ábden-aq jarasymdy. Qa­zirgi kezde Jezqazǵan qalasy bilim bóli­minde ádisker bolyp qyz­met isteıtin Laýra Bo­ran­baı­qyzynyń mamandy­ǵy – basqa ult mektepterindegi qazaq tili men ádebıeti páni­niń muǵalimi. «Bizdiń áýlet árqashan bilim salasymen tyǵyz baı­lanysty boldy. Ata-anam bar­lyq sanaly ǵumyryn óske­leń urpaqty oqytý men tárbıeleý­ge sarp etti. Olar oqýshylar­ǵa tek bilim berip qana qoımaı, ómirde qajetti qundylyqtar­dy sińirýge tyrys­ty. Biz kishken­taı kezimizden muny kórip óstik. Meniń bir ózgesheligim, áke-sheshem fızıka-matematıka pánderiniń mamany bolsa, men qazaq tili men áde­bıeti páni­niń muǵalimi bolýdy tańdadym», deıdi ol.

Bir ǵajaby, áýlettegi pedagogter qataryn shańyraqqa túsken kelinder de kóbeıtti. Kelinderdiń úlkeni Gúlbaný Aldashqyzy – qazir Sátbaev qala­synyń Á.Marǵulan atyn­daǵy №15 orta mek­te­bin­­de oqý isiniń meńgerýshisi, peda­gog-zertteý­shi. Basqa ult mektepterindegi qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵali­mi bolyp isteıtin Gúl­baný­dyń eńbek ótiline bıyl 41 jyl toldy. Shırek ǵasyrdan asa ustazdyq tájirıbesi bar Shynar Turmaǵanbetqyzy da – osy áýlettiń kelini. Ol Sát­baev qalasy Y.Altynsarın atyn­daǵy №19 orta mektepte qa­zaq tilinen sabaq beredi. Al «mu­ǵalim kelinderdiń» kishisi Jazıra Qonaqbaıqyzy Qos­kólde turady. Onyń Shaızat táte­­simen birge aýyl mektebin­de, mate­matıka pániniń muǵa­limi bolyp kele jatqanyna on jyldan asyp barady.

El aýzynda jıi aıtylatyn «Ustaz degen – uly bolyp týǵan­dar, ulylyqty ulyqtaǵan ımamdar» deıtin sóz bar. Ásirelep aıtylǵandaı estilgenimen, bul sózdiń aqıqattan esh alshaqtyǵy joq dese de bolady. Uly bolyp týyp, ulylyqty ulyqtap júr­gen pedagogterdiń uıasy ispetti Tileýovter áýletiniń jalpy eńbek ótiline bıyl 220 jyl toldy. Biraq bul olardyń ustazdyq joly­nyń shegi emes ekeni anyq. О́ıtkeni ómir jalǵasyp jatyr.

 

Ulytaý oblysy 

Sońǵy jańalyqtar