Bazalyq mólsherleme baıypty qalypta

Inflıasııa

Qyrkúıek aıynyń qorytyn­dysynda jyldyq ınflıasııa 8,3%-ǵa deıin baıaýlady. Tamyzda kórsetkish 8,4% bolǵan edi. Oǵan azyq-túlik komponentiniń dezınflıasııasy áser etti. Azyq-túlik baǵasynyń ósýi tamyzdaǵy 5,5%-dan qyrkúıekte 5,1%-ǵa deıin tústi. Azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar baǵasynyń ósýi 7,7%-dan 7,6%-ǵa báseńdedi. Jalpy, servıstik ınflıasııaǵa turǵyn úı-kommýnaldyq qyzmet quny­nyń ósýi men birqatar naryqtyq qyzmettiń qymbattaýy aıtarlyqtaı úles qosqan.

– Qyrkúıekte aılyq ınflıasııa dına­­mıkasy ortasha tarıhı mánderden bir­shama joǵary boldy da, 0,3% deńgeıinde qa­lyptasty. Bazalyq, maýsymdyq faktor­­lardan tazartylǵan ınflıasııa kórset­kish­teri shildede aıtarlyqtaı jedeldegennen keıin baıaýlasa da, kóktem men jaz basyndaǵy eń tómen mánderden áli de joǵary. Iаǵnı ınflıasııalyq úderister turaqty tómendep otyr dep aıtýǵa áli erte. Sonymen qatar jekelegen kórsetkishter óndiris shy­­ǵyn­darynyń baǵalaryna qysym kór­­­setkenin aıǵaqtaıdy. Osylaısha, aýyl sharýashylyǵynda, azyq-túlik óndirisi men taýarlar ımportynda baǵalardyń óskeni baıqalyp otyr. Qyrkúıekte halyq­tyń ınflıasııalyq kútýleri 14,1%-ǵa deıin ósti. Tamyzda 13,1% bolǵan edi, – dedi Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov.

Syrtqy ekonomıkalyq konıýnktýra

Syrtqy ortada jekelegen táýekel faktorlary artqanyn baıqap júrmiz. Bul negizinen elimizdiń basty saýda-serik­tes­teriniń biri Reseıdegi ınflıa­sııanyń jedeldeýi men álem­dik azyq-túlik naryǵyndaǵy baǵa­nyń ósýine qatysty. Birqatar elde mone­tarlyq saıasattyń jeńildeı bastaýynan syrtqy aqsha-nesıe sharttarynyń qatańdyǵy azdap basyldy.

Álemde jalpy ınflıasııa baıaýlap keledi, alaıda bazalyq ınflıasııanyń, ıaǵnı onyń ornyqty bóligindegi kórsetkishterdiń tómendeýi meılinshe baıaý júrip jatyr.

– Eýroodaqta ınflıasııanyń shildedegi 2,8%-dan tamyzda 2,4%-ǵa tómendegeni baıqaldy. Eýropa Ortalyq banki óz saıasatyn jeńildete tústi. Degenmen 2%-dyq targetke jetý maqsatynda jetkilikti qatań sharttaryn saqtaımyz dep otyr. AQSh-ta ınflıasııa tamyzda 2,5%-ǵa deıin aıtarlyqtaı baıaýlaǵan. Reseıde ınflıa­sııa shilde-tamyzda 9,1%-ǵa ósti. Bul jaǵdaıda Reseıdiń Ortalyq banki negizgi mól­sher­lemeni kóterý úrdisin jalǵastyra ber­mek. Áriptesterimizdiń baǵalaýynsha, bul dezınflıasııa úderisin jańartady, ınflıasııalyq kútýlerdi tómendetedi. Taıaý Shyǵystaǵy geosaıası shıelenistiń ósýine baılanysty munaı baǵasy qazan aıynyń basynan beri 75-80 dollar deńgeıinde saq­ta­lyp keledi. Baǵaǵa OPEK+ elderiniń mu­naı óndirýdegi shekteýdi jeńildetý nıe­tin bıylǵy jeltoqsanǵa deıin jyljytýy, Qy­taıda qabyldanǵan birqatar fıs­kal­dyq yntalandyrý da áser etti, – dedi UB tóraǵasy.

Proınflıasııalyq táýekel

Bas bankırdiń sózinshe, ınflıa­sııa­nyń qaıta tómendeı bastaýyna qara­mastan, táýe­kel faktorlaryna baılanys­ty syrtqy sektordaǵy ekonomıkanyń ishki kontýrynda baǵa­larǵa belgili bir qysym artqan.

– Erekshe atap ótetin faktor – ósip jatqan fıskaldyq alshaq­tyqty ja­bý qural­dary men ony Ulttyq qor qa­ra­jaty esebi­nen qarjylandyrýdy jal­­ǵas­tyrýǵa qatysty belgisizdik. Aıyr­bastaý baǵamynyń álsireýi men aqsha na­ry­­ǵyn­daǵy mólsherleme dınamı­kasynan týyndaǵan, bir­­shama jeńil­detilgen aq­sha-nesıe sharttaryn eskersek, munyń bári baza­lyq mólsherlemeni tómendetýge aı­tar­lyqtaı shekteý qoıady. Osy oraıda biz aldynda ja­rııa­laǵan baǵyt­ta áreket ete bere­miz. Bol­jamdy kezeńde kútiletin ekono­mıkanyń ósýin eskersek, qazirgi aqsha-nesıe shart­taryn ustamdy qatań dep baǵa­laımyz. Makro­ekonomıkalyq sala­lyq derekterdi baqy­laımyz, – dep qory­tty T.Súleımenov.

Demek ınflıasııa men onyń ornyqty bóligi turaqty túrde tómen­dese, fıskal­dyq alshaqtyq máselesi tıimdi ári júıeli sheshimin tapsa, aldaǵy sheshimder oń bolýy múmkin.