Atyraýdan Astrahanǵa aparatyn jol qurylysy támamdalýǵa taıaý. Qurylysy uzaqqa sozylyp, jóndeý baıaý júrgen bul jol kópshilikti ábden sarsańǵa saldy. Endi bul jol jóndeýden soń úshinshi sanattan ekinshi sanatqa aýystyrylmaq. Sol kezde kólik aǵyny da kóbeıetin kórinedi.
Bir shaqyrymnyń quny qansha?
Oblys aýmaǵynda 3 052 shaqyrym jol bar. 1 926 shaqyrymyna oblystyq, 1 126 shaqyrymyna respýblıkalyq mańyz berilgen. Munaıly shahardan tórt baǵytqa shyǵatyn joldyń biri Astrahan oblysynyń shekarasyna deıin qatynaıdy. Bul joldaǵy kólik qozǵalysynyń jyldamdyǵy saǵatyna 110 shaqyrymǵa deıin bolady.
О́tken aptada kórshi elmen kólik qatynasyn jalǵaıtyn joldyń 80 shaqyrymy paıdalanýǵa berildi. «QazAvtoJol» UK» AQ basqarma tóraǵasy Darhan Imanashevtiń aıtýynsha, bul – «Atyraý – Reseı shekarasy» baǵytyndaǵy avtomobıl jolynyń 753-833-shaqyrymy. Jol boıynda 25 baılanys júıesi, 13 sý ótkizgish qubyr tóseldi. Mal ótýge arnalǵan 5 ótkel jasaldy. Túngi mezgilde jaryq beretin 78 tirek jóndeldi. Jol janyna 155 myń syzyqtyq metr torly qorshaý qoıylyp, 435 jol belgisi bekitildi. Tosqaýyl qorshaýynyń 8 myń syzyqtyq metri jóndeldi. Bir sanıtarlyq-gıgıenalyq torap ornatyldy. Tórt demalys orny abattandyrylyp, 26 aýyspa jol salyndy.
«Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» RMK bas dırektory Bolatbek Aıtbaevtyń aıtýynsha, jol sapasy udaıy tekserilgen. Kórshi eldiń shekarasyna deıin sozylǵan jol Atyraý oblysyndaǵy Isataı jáne Qurmanǵazy aýdanynyń aýmaǵymen ótedi. Jol boıynda 12 eldi meken ornalasqan.
Joba bastalǵan kezde atalǵan jol qurylysyna 98 mlrd teńge bólingen. Kólik mınıstriniń orynbasary Sátjan Ablalıevtiń deregine súıensek, 1 shaqyrym joldy salýǵa shamamen 600 mln teńgege deıin qarjy jumsalady. Osy kezge deıin jol qurylysyna bólingen qarjy kólemi 111,3 mlrd teńgege jetken.
Temirjolmen tasymaldaý nege qymbat?
«QazAvtoJol» UK» AQ Atyraý oblystyq fılıalynyń dırektory Murat Myqtybaevtyń málimetinshe, jobaǵa sáıkes jol boıyna 6 kópir salý qarastyrylǵan. Kópirdiń biri Isataı aýdanyndaǵy H.Erǵalıev aýylynyń tusynda ornalasqan. Qazir bul kópirdiń qurylysy júrip jatyr. Osy kezge deıin jol boıynda sý ótkizetin 60 turba, 1 500-den astam jaryq baǵany ornatylypty.
«Jol qurylysyna tartylǵan jumysshylardyń deni – jergilikti turǵyndar. Jańǵyrtylyp jatqan jolǵa 2 mln tonna ınertti materıal, 42,05 myń tonna jol bıtýmy, 1,29 mln tonna asfalt betony tóseldi. Bul joldyń boıyna 2 250-ge jýyq túrli jol belgisi ornatylyp jatyr. Buryn bul jolmen júrýge 5-6 saǵat ketetin edi. Qazir 2 saǵattan sál asatyn ýaqytta júrip ótýge bolady», deıdi Murat Myqtybaev.
Onyń aıtýynsha, qazir Reseı shekarasyna deıingi joldyń 212 shaqyrymynda jol tóseminiń qurylysy aıaqtalǵan. Uzyn joldyń 621–833 shaqyrym aralyǵyndaǵy ýchaskede negizgi, al 146,8 shaqyrymynda qıyrshyq tasty-mastıkalyq asfaltbetonnyń joǵary qabaty tóselgen.
«Jobaǵa sáıkes jol boıyna 3 sanıtarlyq-gıgıenalyq torap ornatý kózdeldi. Toraptyń biri Isataı aýdanyndaǵy Zıneden aýylynyń mańynda ashyldy. Al Aqqystaý aýylynda jol-paıdalaný beketi ashylady», deıdi óńirlik fılıal dırektory.
Bes jyldan beri jol qurylysyna Qazaqstan, Italııa, Túrkııa, Ázerbaıjan kompanııalary merdigerlikke tartylǵan. Otandyq kompanııanyń biri – «AqjolQurylys» JShS 2020 jyldan Atyraý oblysyndaǵy jol qurylysyna qatysyp keledi. Mańǵystaý oblysynda tirkelgen kompanııanyń bas dırektory Ámirbek Tólegenovtiń aıtýynsha, buǵan deıin Qyzylqoǵa jáne Maqat aýdanynyń aýmaǵynda 119 shaqyrym jol salǵan. Endi shekaraǵa deıingi joldyń 56 shaqyrymyn salyp jatyr.
«Bizdiń kompanııada elimizdiń barlyq óńiriniń turǵyndary jumys isteıdi. Eń tómengi jalaqy 100 myń teńgeden bastalady. Jol qurylysynda kezdesip otyrǵan basty qıyndyq – ınertti materıaldardyń ózge óńirlerden tasymaldanýy. О́ıtkeni Atyraý oblysynda jol qurylysyna qajetti qıyrshyqtas, PGS, bıtým sekildi ınertti materıaldar joq. Sol sebepti, ınertti materıaldardy Aqtóbe oblysynan temirjolmen tasymaldap otyrmyz. Biraq ınertti materıaldardy temirjolmen tasymaldaý baǵasy qymbat. Osy joba bastalǵanda 1 tonna qıyrshyq tasty tasymaldaýǵa 6 myń teńgeden tóleıtin edik. Qazir bul baǵa 11 myń teńgeden bastalady. Qıyrshyqtas beretin mekemege 1 mlrd teńge tóledim. Biraq 200 mln teńgeniń qıyrshyq tasyn aldym. Nege deseńiz, 800 mln teńge temirjolmen tasymaldaýǵa jumsaldy», deıdi Ámirbek Tólegenov.
Taǵy bir merdiger – «SP Sıne Mıdas Stroı» JShS 80 shaqyrym ýchaskeni paıdalanýǵa tapsyrǵan. Kompanııanyń bas dırektory Mehmed Dılshad Býdannyń málimetine súıensek, jol qurylysyna 500-ge jýyq adam, 300-den astam tehnıka tartylypty.
«Ýchaske qurylysyna 250 myń tonna asfalt tóseldi. Aqtóbe oblysynan 22 myń vagon qıyrshyqtas, Mańǵystaý oblysynan 25 myń tonna bıtým jetkizdik. Qurylys jumysyna 1,2 mln tonna topyraq paıdalanyldy. Jol boıynda 16 sý qubyry, 2 mal ótkeli, 78 jaryq baǵany, tor jáne kedergi qorshaýy, 435 jol belgisi, jaryq belgileri bar daýys zoraıtýǵa arnalǵan qurylǵy, 4 demalys alańy ornatyldy», deıdi joba menedjeri Ahmet Mýdýroglý.
Jobaǵa enbegen 5 shaqyrym
«QazAvtoJol» UK» AQ Atyraý oblystyq fılıalynyń dırektory Murat Myqtybaevtyń málimetinshe, jyl sońyna deıin 212 shaqyrym jol tolyǵymen paıdalanýǵa beriledi. Al 5 shaqyrym joldy jóndeý bul jobaǵa engizilmegen. Nege?
«О́ıtkeni Atyraý qalasynyń shetinen bastalatyn joldyń 5 shaqyrymyna oblystyq mańyz berilgen. Sondyqtan joldyń bul ýchaskesi qaıta jańǵyrtý jobasyna engizilgen joq. Endi ony oblys bıýdjetinen qarjy bólý arqyly jóndeý kózdelip otyr», dep túsindirdi M.Myqtybaev.
Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary Qaırat Nurtaevtyń aıtýynsha, munaıly shaharǵa kireberistegi 5 shaqyrym joldy kúrdeli jóndeý ótkizý úshin arnaıy joba ázirlenipti. Joba memlekettik saraptamadan ótken. «Joldyń bul bóligi 4 jolaqty bolady. Onyń tósemi 14 metrge deıin keńeıtiledi. Atyraý qalasynyń soltústik bóligindegi bul ýchaske oblystyq mańyzy bar jol retinde josparǵa qaıta engizildi», deıdi Q.Nurtaev.
Saladaǵy eńbek ótili – 42 jyl
«Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» RMK bas dırektory Bolatbek Aıtbaevtyń aıtýynsha, jol salasynda maman jetispeıdi. Uzaq jyl jumys istegen mamandar zeınet jasyna jetken. Máselen, Qurmanǵazy aýdanynyń turǵyny Raqymǵalı Sársenbaev 42 jyldan beri osy salada jumys isteıdi.
«Qysta aýyr tehnıkamen joldaǵy qardy kúreımin. Keıde asfaltqa ınertti materıaldar tógemin. Jumys tańerteńgi saǵat 8-de bastalady. Sodan keshki saǵat 6-ǵa deıin migir tappaımyz. Kún raıy buzylyp tursa da kún demeı, tún demeı jumysqa shyǵamyz. Buryn bul jol jóndelmegende, aýyr tehnıkamen júrý qıyn edi. Sol qıyndyqtan aryldyq. Endi joldy búldirmeý úshin udaıy kútim jasaý qajet», deıdi R.Sársenbaev.
Atyraý oblysy