Sátbaev ýnıversıtetinde MIT FabLab ortalyǵy – prototıp jasaýǵa arnalǵan ekojúıe ashyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Sátbaev ýnıversıtetiniń 90 jyldyq mereıtoıyn saltanatty túrde merekeleýge arnalǵan is-sharalar aıasynda ýnıversıtette jańa joǵary tehnologııalyq FabLab SU ortalyǵynyń ashylý saltanaty ótti. Bul jerde stýdentter, ǵalymdar men tájirıbeli ınjenerler zamanaýı jabdyqtardy paıdalana otyryp, ózderiniń ıdeıalaryn júzege asyra alady.
Jańa zerthana 3D prınterlermen, sandyq baǵdarlamalyq qamtamasyz etý stanoktarymen, sondaı-aq jobalaý men model jasaýǵa arnalǵan baǵdarlamalyq qamtamasyz etýmen jabdyqtalǵan. Ol Massachýsets tehnologııalyq ınstıtýtynyń standarttaryna negizdelip jasalǵan jahandyq FabLab zerthanalar qaýymdastyǵynyń bir bóligi, bul qaýymdastyq dúnıe júzi boıynsha 2 myńnan astam ınnovasııalyq ortalyqtardy biriktiredi.
Zerthananyń ashylý saltanatyna QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek qatysyp, óz sózinde qazaqstandyq ýnıversıtetterdi tek memleket qarjysyna ǵana emes, sondaı-aq bıznes esebinen de qoldaý kórsetiletindeı etip túrlendirý qajet ekenin atap ótti.
«Qazaqstanda qarjylandyrýdyń 80 paıyzdan astamy memleket esebinen júzege asyrylady. Bul bizdiń mınıstrliktiń bıýdjeti, bizdiń granttyq baǵdarlamalar, maqsattyq baǵdarlamalar. Mysaly, AQSh-ta 70 paıyzdan astamy jekemenshik korporasııalar esebinen qarjylandyrylady. Eger de buryn jabyq ǵylymı-zertteý ınstıtýttaryna kóbirek kóńil bólingen bolsa, al qazir álemdik tájirıbege sáıkes ýnıversıtetter ǵylymı oı-pikirdiń ortalyǵyna aınalyp otyr», dedi mınıstr.
Bul kórnekti uıymǵa kirý týraly kelisimge Sátbaev ýnıversıteti delegasııasy MIT ýnıversıtetine jasaǵan sapary barysynda qol qoıǵan bolatyn, onda ýnıversıtet rektory Meıram Begentaev pen Fab Foundation uıymynyń negizin qalaýshy jáne onyń jetekshisi Sherrı Lassıter ózara stýdenttermen jáne oqytýshylarmen almasý, tehnologııalar transferti jáne birlesken ǵylymı jobalar jasaý týraly kelisti.
«Stýdentterdiń ázirlegen jobalarymen qatar biz olardyń mıkrokvalıfıkasııalardy meńgerip shyǵýyna da úlken kóńil bólemiz», deıdi MIT FabLab zerthanasynyń basshysy Rýslan Muqanov. Bul sıfrlyq jobalaýshy-ınjenerdiń, revers-ınjenerdiń jáne sandyq baǵdarlamalyq qamtamasyz etý stanoktary operatorynyń kásibı biliktiligin qamtamasyz etedi. Bizde oqý-jattyǵýǵa arnalǵan barlyq qural-jabdyqtar bar.
Fab Labs zerthanalary kóbine jobalaý jáne praktıkalyq STEM-bilim berý platformasy retinde jıi paıdalanylady. Jeli búkil álem boıynsha ınjenerler men ónertapqyshtar arasynda ózara bilim almasýdy qoldaý arqyly ınklıýzıvti damýǵa belsendi túrde yqpal etedi. Stýdentter ózderin qyzyqtyratyn obektilerdi qurý, ıdeıadan bastap, ony iske asyrýǵa deıingi búkil óndiristik sıkldy ótkerý jáne sodan praktıkalyq tereń bilim alý arqyly oqyp úırenedi.
Sátbaev ýnıversıtetinde zerthananyń ashylýyna Qazaqstanda biregeı tehnıkalyq keńistik qurǵan Lenovo, KazTechInnovations jáne Best Vision Technologies sekildi kóptegen jetekshi kompanııalar atsalysty. Zerthanaǵa Qazaqstandaǵy eń iri 3D-prınteri, úshólshemdi skaner jasaýǵa arnalǵan jabdyq, prototıp jasaýǵa arnalǵan tolyq tehnologııalyq jeli jáne DMG MORI kompanııasynyń biregeı óńdeý ortalyǵy ornatylǵan. Osynyń barlyǵy zerthanany tek oqý maqsatynda ǵana emes, naqty óndiristik tapsyrmalar men kommersııalyq jobalardy iske asyrý úshin de paıdalanýǵa septigin tıgize otyryp, onyń múmkindikterin keńeıtedi. Al jahandyq qaýymdastyqpen aralasý búkil álemmen ınnovasııalyq ıdeıalarmen almasýǵa múmkindik beredi.
Uıymdastyrýshylar atap ótkendeı, Sátbaev ýnıversıtetiniń FabLab zerthanasy barlyq kelýshilerge árdaıym ashyq, ol Qazaqstannyń túkpir-túkpirindegi búkil daryndy jas ınjenerlerge keńistik pen múmkindikter berýge únemi daıyn. Qazirdiń ózinde FabLab alańynda oqýshylardy oqytýǵa múddeli ekenin bildirgen Almaty mektepterimen kelisimder jasaldy.
Al Sátbaev ýnıversıtetiniń rektory Meıram Begentaev óz sózinde MIT-pen aradaǵy yntymaqtastyq qarym-qatynas ýnıversıtetke «zertteý júrgize otyryp oqytý» qaǵıdatyn tolyqtaı júzege asyrýǵa kómektesetinin jáne turaqty bolashaq qurý úshin zertteýshiler men ónertapqyshtardyń kúsh-jigerin biriktire otyryp, stýdentterdiń praktıkalyq daǵdylaryn damytýǵa yqpal etetinin jetkizdi.