Túrkistan oblysynda «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy aıasynda kúzgi tal egý, tazalyq jumystary turaqty júrgizilip keledi. Jýyrda ekologııalyq shara aıasynda ótken senbilikte áýejaı baǵytyndaǵy joldyń boıy jańa kóshettermen tolyqtyrylyp, tazartyldy. Jalpy 240 gektar jerge boz arsha, qaraǵash, terek, aılant, jıde, tut, badam sekildi aǵash kóshetteri otyrǵyzyldy.
Jalpy, óńirde «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda jyl sońyna deıin josparlanǵan 807 senbiliktiń 20 maýsym – 22 qarasha aralyǵynda 768-i uıymdastyrylǵan. Jaqynda Shardara, Qazyǵurt eldi mekenderiniń sanıtarlyq tazalyǵynyń jaı-kúıine monıtorıng júrgizilip, stıhııaly qoqys úıindileri anyqtalǵan. Olardy tez arada joıý maqsatynda aýyl ákimdigimen birlesip, arnaıy tehnıkalar tartylǵan. Sondaı-aq tazalyq jumystary Túrkistandaǵy ındýstrııalyq aımaqta júrgizilip, merdiger mekemege, jaýapty basqarmalar, qala ákimdigine bekitilgen sektorlardyń 70 gektary aýmaǵy tazalanyp, jaryqtandyryldy. Oblys ákimi apparatynyń qyzmetkerleri anyqtaǵan 170 qoqys orny retke keltirildi.
О́ńirde kúzgi aǵash egý naýqany men «Jasyl beldeýdi» damytý baǵytyndaǵy jumystar da júıeli júrgizilip keledi. Bul oraıda oblys ákimi Darhan Satybaldy otyrǵyzylǵan aǵashtardy kútimge alyp, «Jasyl beldeýdi» ulǵaıtý men kógaldandyrý jumystaryn kúsheıtýdi tapsyrǵan bolatyn.
Oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń basshysy Qaırat Abdýalıevtiń aıtýynsha, Memleket basshysynyń Joldaýynda aıtylǵan respýblıka boıynsha eldi mekenderde 15 mln kóshet egý tapsyrmasyna sáıkes, 2021-2025 jyldary Túrkistan oblysynda 1,1 mln kóshet otyrǵyzý josparlanǵan. Osyǵan baılanysty «Túrkistan oblysynyń eldi mekenderin kógaldandyrýdyń 2022-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi is-shara jospary» bekitilgen. Josparǵa sáıkes, oblystyń eldi mekenderin kógaldandyrýǵa bıyl kóktem aılarynda 491 106 túp kóshet egildi. Al kúzde 467,5 myń túp kóshet otyrǵyzý kózdelse, onyń 438 970 túbi bosatylǵan. Orman sharýashylyǵy mekemelerimen 2024 jyldyń kúzi men 2025 jyldyń kóktemine josparlanǵan kóshettermen qamtamasyz etýge tolyqtaı múmkindik bar. Kóshetterdi taratý baǵytynda jumystar jalǵasyp jatyr.
– Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń óńirlerdi abattandyrý, kógaldandyrý jónindegi tapsyrmasyna sáıkes oblysymyzda kúz jáne kóktem mezgilderinde aǵashtar egý dástúrge aınaldy. Kóshetter otyrǵyzylatyn orynnyń tereńdigi men tamyrynyń ornalasýy qatań baqylanady. Aýa raıynyń ereksheligin eskerip, aǵashtardyń jersiný kórsetkishin arttyrýǵa jaǵdaı jasaý baǵytynda jumystar júrgizilip jatyr. Jalpy, Túrkistan qalasynyń aınalasynan jasyl beldeý qurýǵa 30 000 gektar jerge memlekettik akt alynyp, memlekettik orman qory sanatyna aýystyryldy. Bıylǵy kúz, 2025 jyldyń kóktem aılarynda «Jasyl beldeý» aýmaǵynda orman ekpelerin otyrǵyzý, tolyqtyrý jumystary 17 019 gektar jerde atqarylady. Negizgi basym jumystar Túrkistan qalasyn aınala qorshap turǵan «Jasyl beldeýdiń» 8 185 gektar aýmaǵynda júrgizilmek. Bul jerge tolyqtyrý jumystaryn júrgizý kózdelip otyr. Oǵan mekemeniń tuqymbaǵyndaǵy Túrkistan qalasy aýmaǵyna jersingen kóshetter paıdalanylady. Sonymen qatar basqarmaǵa qarasty mekemede 120 gektar jerge zamanaýı orman tuqymbaǵyn qurý josparlanǵan. Búginde onyń 47 gektary turaqty paıdalanylyp otyr. Orman tuqymbaǵynda 21 túrli aǵash-buta kóshetteri óndiriledi. Atap aıtsaq, onda aǵashtardyń qylqan japyraqtynyń 5 túri, japyraqtynyń 11 túri, buta tektes aǵashtardyń 5 túri bar. Túrkistan qalasynyń aınalasyndaǵy jasyl beldeýge, qalany kógaldandyrýǵa bir jylda 2,5 mln túp ártúrli aǵash-buta kóshetteri men 150 myń túp bir jáne kópjyldyq gúl kóshetteri qajet. Osy oraıda, jańadan qurylyp jatqan tuqymbaqtyń 120 gektar jerin «Jasyl aımaq» KMM-niń teńgerimine alý úshin Saýran aýdany ákimdigi tarapynan jerdi zańdastyrý baǵytynda tıisti jumystar júrgizilip jatyr. Aldaǵy ýaqytta orman tuqymbaǵynyń 120 gektar jer kólemi ulǵaıyp, tolyq ıgerilgen jaǵdaıda jylyna 14,3 mln túp kóshet ósiriledi, – deıdi basqarma basshysy Qaırat Abdýalıev.
Sondaı-aq óńirde kóshetterdiń kónimdiligin anyqtaý barysynda 2026-2028 jyldar aralyǵynda aýdan, qala ákimdikteriniń suranystaryna sáıkes, 400 myńnan astam kóshetti tolyqtyrý maqsatynda bosatý josparlanyp otyr.
Túrkistan oblysy