Agrosalany damytýdyń basty tetigi – aýylsharýashylyq ónimderin tıimdi baǵamen ótkizý. Buqar jyraý aýdanyndaǵy birneshe sharýa qojalyq endi ózderiniń eńbekpen jıǵan ónimin óńirimizdegi alpaýyt «Qarmet» kompanııasyna úzdiksiz saýdalaıtyn boldy. Munymen qosa, osy aýdan Prezıdent tapsyrǵan «Taýarly nesıe» tetigin alǵashqylardyń biri bolyp iske qosty. Osyndaı qoldaý kórgen agrokeshenniń alǵa qadam basa beretini anyq.
Jaqynda ǵana oblys ákimi Ermaǵanbet Bólekpaev «Qazaqmys» AQ men «Qarmet» AQ basshylyǵymen birlesip, jergilikti kásipkerlerden azyq-túlik ónimderin satyp alý týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Sol memorandým negizinde endi Buqar jyraý aýdanynyń fermerleri «Qarmet» AQ qyzmetkerlerin aýylsharýashylyq ónimderimen qamtamasyz etetin boldy. О́ıtkeni aýdandaǵy fermerler «Qarmet» AQ-ǵa azyq-túlik ónimderin jetkizý týraly kelisimge qol qoıdy. Kelisim «Değirmen» JShS men «Aknar PF», «Agrofırma Azamat» JShS, «Nur-Ádil» sharýa qojalyqtary arasynda jasaldy.
Kelisimge qol qoıǵandardyń biri – «Nur-Ádil» sharýa qojalyǵy. Sharýashylyq Jańatalap aýylyndaǵy 3 myń gektarǵa egin egedi. Arpa, bıdaıdan basqa kókónistiń túr-túrin ósiredi. Osy ýaqytqa deıin ol ónimin Astana men Almatyǵa saýdalap kelgen. Kelisimniń arqasynda kelesi jyly taýaryn alysqa tasyp áýre bolmaıdy. Qoımasynan artyp áketedi.
– Bıylǵy ónimimiz berekeli boldy. 3, 5 myń tonna egin, 2 myń tonna kartop, 500 tonna sábiz, 500 tonna qyryqqabat aldyq. Osy astyqtyń bárin 3 myń gektarǵa egemin. Dıqandar qambamyzdy toltyryp qýanyp júr edik. Qýanyshymyz osyndaı jaqsy jańalyqqa jalǵasyp jatyr. Qazirgi naryqta ónimińdi tıimdi ótkize alýdyń ózi – úlken sharýa. Sol ýaıymymyzdy jeńildetken bıliktegi azamattarǵa sharýa qojalyqtar dán rıza. Endi keler jylǵa josparymyz kóp. Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes sýarmaly jerdi 400 gektarǵa ulǵaıtamyz. Tamshylatyp sýarý tehnıkasyn alamyz dep otyrmyz. Qoımamyzdy keńeıtemiz. Endi esh alańsyz eńbekpen jıǵan kókónisimizdi sonda jınaımyz. Jyl on eki aı ótetin bolady. Olar ashanalaryna ózderi alyp ketip otyrady. Bul biz úshin úlken kómek boldy, – deıdi sharýaqojalyq basshysy Erkin Ahmetov.
Tuzdy aýylyndaǵy «Agrofırma Azamat» JShS basshysy Igor Romanovıch sábiz ónimin ótkizý boıynsha kelisimshartqa qol qoıypty. Sharýashylyqtyń ıeliginde 2700 gektar jer bar eken. Sonyń 1000 gektaryna egin salyp otyr. Bıyl 4 gektarǵa tuqym salyp, 2000 tonna sábiz óndiripti. Ol osy ýaqytqa deıin ónimin Qaraǵandydaǵy áleýmettik dúkender men sýpermarket jelilerine ótkizip kelgen. Kompanııamen jasalǵan ortaq kelisimnen soń kókónis alqabyn 10 gektarǵa arttyramyn deıdi.
Keler jyldan bastap jylyna 8200 tonna qus etin óndiretin Botaqara aýylyndaǵy irgeli «Aknar PF» fabrıkasy da ónimin alpaýyt kompanııaǵa ótkizedi. Kásiporyn dırektory Vıktor Kolchev «Sapaly ónimimizdi Almaty qalasy Aqmola, Pavlodar oblysy men Astanaǵa tonnalap jóneltemiz. Jergilikti ónimimizdi óńirimizde de ótkizýge bolady. Osyǵan jaǵdaı jasaǵan oblys basshylyǵyna alǵys aıtamyz», deıdi.
Aýyl sharýashylyǵy ónimin alpaýyt kásiporynǵa jetkizýdi óz moıyna alǵan «Değirmen» JShS dırektorynyń orynbasary Altyn Ogýzhan kelisimge qol qoıyp, qujat negizinde kedergisiz jumys atqaratyna ýáde berdi.
Buqar jyraý aýdanynyń ákimi Erlan Qusaıyn jasalǵan kelisim-sharttyń ıgiligin eki tarap ta kóredi deıdi.
– Bul strategııalyq kelisim joǵary sapaly ónimderdiń turaqty jetkizilýin qamtamasyz etýge, taraptar arasyndaǵy iskerlik baılanysty nyǵaıtýǵa jáne aýdannyń jergilikti óndirýshilerin qoldaýǵa baǵyttalǵan. Jasalǵan kelisim – joǵarydaǵy memorandýmnyń is júzinde júzege asýynyń aıqyn dáleli. Aldaǵy ýaqytta da aýdanymyzdyń aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerimen osyndaı nátıjeli kelisimder jalǵasyn tabatyn bolady, – deıdi Erlan Beısembaıuly.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda azamattardy zańdy túrde tabysty jumys istep, bolashaǵynyń qamyn oılaýǵa yntalandyrý memlekettiń basty mindetiniń biri ekenine toqtaldy. Osy oraıda Úkimetke byltyr bastalǵan «Aýyl amanaty» jobasy aıasynda aýyl turǵyndaryna «taýar nesıesin» berý máselesin qarastyrýdy tapsyrdy. Bul tapsyrma agrarlyq salaǵa qoldaý kórsetý men aýyl turǵyndarynyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Tuńǵysh ret taýarlyq nesıe berýdi oblysta Buqar jyraý aýdany bastady. Baıypty baǵdarlamaǵa Aqóre aýylyndaǵy iri «Shatan» sharýa qojalyǵynyń basshysy Evgenıı Ápeıisov qatysyp otyr. Ol óziniń sharýashylyǵynan 15 sıyrdy áleýmettik osal topqa jatatyn Belaǵash aýylyndaǵy bes otbasyǵa úsh sıyrdan úlestirip berdi. Maldy bolǵandardyń biri Gúljazıra Muhtarova jalǵyz ózi 4 bala tárbıelep otyr. Marına Prıglıada jumyssyz. Aıjan Jalbyrova kópbalaly ana sanatynda. Birinshi toptaǵy múgedek Ersin Ibraevtyń da 4 balasy bar. Eki balanyń ákesi Vıktor Kýshnerenko otbasynda bir ózi ǵana jumys isteıdi.
– Taýarly nesıe jóninde aýyl ákimi Aman Muqataıulynan estip, ótinishimdi berdim. Sıyr malynda bereke bar. Qurt-maıynyń ózinen aı saıyn tabys taýyp otyrýǵa bolady. Sol arqyly bala-shaǵamnyń násibin taýyp otyrsam degen nıetpen táýekel ettim. Bes jyl qatarynan úsh sıyrdan eki buzaý berýimiz kerek. Odan keıin úsh sıyr tólimen ózimizge qalady, óte tıimdi, – deıdi Gúljazıra Muhtarova.
Fermer Evgenıı Erǵalıuly basqaratyn sharýashylyq mal bordaqylaýmen aınalysady. Ieliginde 1000 sıyr bar. Taýarly nesıeni iskerlik qarym-qatynas boıynsha byltyr bastaǵan kórinedi. Sharýashylyǵynan 15 shaqyrym jerdegi Saýmalkól bólimshesindegi jigitterge byltyr 30 sıyr, bıyl 100 sıyr beripti. Endi bes jyl boıy jylda 60 buzaý alyp otyrady. «Maǵan osy úlgidegi sharýa utymdy», deıdi.
– Shyny kerek, 1000 sıyrdyń qys boıǵy beıneti, onyń jem-shóbi bar, ońaı emes. Bıyl zańdy túrde belaǵashtyqtarmen kelisim-shart ornattyq. Ákimdik kepildik berip otyr. Al ózimniń irgedegi sharýashylyq ıelerimen byltyrdan beri osy baǵytta jumys isteımin. Bordaqymen aınalysqan soń, jem-shóbime únem. Onymen qosa, elge de paıdam tıedi. Osy bir joba sátimen jalǵasyp jatsa, ári qaraı da mal ósiremin, paıda tabamyn degender bolsa qolym ashyq, – deıdi E.Erǵalıuly.
Aýdan basshysy aldaǵy ýaqytta tıimdi taýarlyq nesıeni basqa da sharýa qojalyqtary qolǵa alatyn bolady deıdi. «Aýdanymyzda birinshi ret berilip otyrǵan taýarlyq nesıeniń merzimi 5 jylǵa deıin. Bul eki jaqqa da tıimdi.
Nege deseńiz, nesıe bergen qojalyq basshysy 5 jyl boıy sol bergen malyn baǵyp-qaǵýdan qutylady. Ár úsh sıyrdan jylyna eki buzaýyn alyp otyrady. Al 3 sıyrǵa ıe bolǵan otbasy olardyń sútin saýyp, qurt-maıyn alyp, jylyna qalǵan bir buzaýyn ósirgen kúnniń ózinde belgilengen 5 jylda sol nesıege alǵan malyn 5-6 sıyrǵa jetkizýi de múmkin.Taýarlyq nesıege qol jetkizgen otbasylar sertıfıkattaryn alyp, tabynnan ózderi sıyr tańdaýǵa kiristi. Sátti jobany iri sharýa qojalyqtary jalǵaıdy degen senim bar», – deıdi aýdan basshysy.
Qaraǵandy oblysy,
Buqar jyraý aýdany