Memleket basshysynyń «Taza Qazaqstan» bastamasy aıasynda óńirlerde tazalyq aksııalary iske asyp, kóshet egý jumystary qarqyn aldy. Elimizdiń Shymkent sekildi iri qalalarynda tazalyq aksııasy erekshe nátıje berdi. Myńdaǵan tonna qoqys shyǵarylyp, aryq-atyzdar tazalanyp, ırrıgasııalyq júıeler qalpyna keltirilip, saıabaqtar retteldi. Senbilikter halyqty ortaq iske jumyldyrdy. Eldiń uıymshyldyǵyn arttyrdy. О́skeleń urpaqtyń sanasyna tazalyq mádenıetin sińirdi.
Shymkentte ekologııa árqashan kún tártibinde birinshi turatyn másele. Zaýyt-fabrıkalardan aýaǵa taraıtyn zııandy zattar, kólikterden shyǵatyn tútinder qalanyń tynysyn taryltady. Ekologııalyq ahýaldy jaqsartý maqsatynda jergilikti atqarýshy bılik arnaıy qabyldanǵan tujyrymdama, baǵdarlamalar aıasynda kóptegen jumysty qolǵa alyp jatyr. Sonyń biri – aǵash kóshetterin egý, jasyl jelek úlesin arttyrý. Jazdyń kúnderi shaharda kún qatty ysıdy. Adamdar sondaı kezde kóleńkelep, demalǵysy keledi. Halyqtyń osy talap-tilegin oryndaý maqsatynda qala ákimdigi qazir jańadan gúlzarlar, shaǵyn saıabaqtar salyp jatyr.
Búginde jasyl jelektiń jan basyna shaqqandaǵy úlesi Shymkentte bir adamǵa 3,13 sharshy metrden keledi eken. Ákimdik bul kórsetkishti 16 sharshy metrge arttyrýdy, megapolısti naǵyz jasyl baqqa aınaldyrýdy kózdep otyr.
Shymkentte buryn qylqanjapyraqty taldar kóp egiletin. Onyń ornyn Shynar, Gýdjým aǵashtary almastyrdy. Sebebi olardan kóbirek kóleńke túsedi, ári qorshaǵan ortaǵa ottegini mol bóledi. Búginde Shymkenttiń ózi men aınalasyndaǵy eldi mekenderdi qosqanda ósip turǵan 6 mln túp aǵash-butalar bar. Bul sanǵa jospar boıynsha jyl saıyn egiletin 200 myń túp kóshetti qosyńyz. Qalada arnaıy orman tuqymbaǵy bar. Ol jerde 700 myńnan astam aǵash-buta kóshetteri ósip jatyr. Orman tuqymbaǵynda 17 túrli óskindi kezdestirýge bolady. Byltyr tuqymbaq alqabyn kútip ustaýǵa memleket qazynasynan 127 mln teńge qarajat bólindi.
Qalalyq jaıly ortany damytý basqarmasynyń dereginshe, bıyl megapolıste tabıǵat pen qorshaǵan ortany jaqsartý baǵytynda kóptegen jumys atqarylady. Shahardyń basty kúre joly sanalatyn 24 magıstraldy kóshe abattandyrylady. «Abaı», «Metallýrg», «Alataý» saıabaqtarynda balalar alańshalary paıda bolady. «Aqsaı-Qarabastaý» kanalynyń jóndeý jumystary bastalady. Osynyń bári qala turǵyndaryna jaıly orta qalyptastyrý maqsatynda júzege asyrylady. Buryn nóser jaýyn jaýsa shahardyń ortalyq kóshelerine deıin sý basyp ketetin. Kanaldardy tazalap, ırrıgasııalyq júıelerdi retke keltirýdiń nátıjesinde qazir bul másele birtindep sheshimin taýyp keledi. Baıaǵyda qaladaǵy jalǵyz ózen Qoshqarata aınalasy kúl-qoqysqa tolyp, sýy lastanyp jatatyn. Ákimdik osy máseleni de qolǵa alyp, aınalasy abattana bastady.
A.Asqarov atyndaǵy memlekettik dendrologııalyq saıabaǵy – Shymkenttiń maqtanyshy. Qydyryp kelgen qonaqtar qalanyń mádenı-qyzyqty oryndaryn aralaý barysynda mindetti túrde osy saıabaqqa soqpaı ketpeıdi. Saıabaq sonymen birge jergilikti turǵyndardyń kúndelikti demalatyn, serýendeıtin orny. Halyqqa tıgizip jatqan paıdasy men qyzmeti orasan ekenin bilgen jergilikti bılik saıabaqty erekshe kútim men qamqorlyqqa alǵan. Onda abattandyrý, kógaldandyrýdan bólek, ǵylymı-zertteý jumystary da júrgiziledi. Sonyń arqasynda aǵashtardyń gendik qory molaıyp, san alýan ósimdik álemi jasaryp, jaqsaryp keledi.
Qyzǵaldaq gúli – Shymkenttiń sımvoly. Tipti osyǵan oraı shaharda áıgili eskertkish boı kótergen. Megapolıstiń osy ereksheligin bildirý maqsatynda jyl saıyn qala bıligi gúlzarlar men jol jıekterine, kóshe boılaryna kózdiń jaýyn alatyn qyzǵaldaqtar egedi. Ákimdik bıyl 1,2 mln dana qyzǵaldaq egipti. Kóktem gúliniń mezgili ótken soń ornyn 1,3 mln dana birjyldyq basqa gúlder basady.
ShYMKENT