• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
13 Aqpan, 2015

О́sekke senbeıik, jelikke ermeıik

480 ret
kórsetildi

ELBASY SО́ZI – ELDIKTIŃ KО́ZI

Qazaqstandyqtar Prezıdent N.Á.Nazarbaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysyndaǵy sózin osylaı qabyl alyp otyr

Sońǵy kezde otandastarymyz arasynda teńgeniń dollarǵa shaqqandaǵy baǵamy kúrt ósedi eken degen ártúrli alypqashpa sózderdiń jeldeı ese bastaǵany jasyryn emes. Eger rasynda da ulttyq valıýtanyń kúrt aýytqýyna jol berilse, bul qarapaıym turǵyndar úshin ońaı bolmaıtyny da anyq. Áıtse de aýrýda shanshý jaman, sózde qańqý jaman degendeı, bul áńgimelerdiń naqty shyndyqqa sáıkese bermeıtinine de Úkimettiń keńeıtilgen májilisinde Elbasynyń barsha qazaqstandyqtarǵa arnaǵan sózinen keıin kóz jetkizip otyrmyz. Sóz joq, qazirgi álemdik ekonomıka­lyq daǵdarys jaǵdaıynda mundaı qaýiptiń bolýyn múldem joqqa shyǵa­rýǵa da bolmaıdy. Sondyqtan qam­syz-qareketsiz otyrmaýymyz kerek. Memleket basshysynyń teńge baǵamy­nyń kúrt aýytqýyna jol bermeý jónin­de qoıǵan talaptary osyndaı maqsattan týyndaǵany aıtpasa da túsinikti. Ári Prezıdent bul úshin birinshi kezekte atqarylýǵa tıisti qajetti tetikterdi de taıǵa tańba basqandaı aıqyn túrde ashyp kórsetti. Atap aıtqanda, buǵan deıin «Sam­uryq-Qazyna» qory men ulttyq kompanııalar ózderiniń qarajattaryn dollar depozıtteri túrinde paıdalanyp kelgeni belgili. Bul tásil óz kezegi men mezgilinde, belgili bir ýaqyt aralyǵynda ózin ózi tolyǵymen aqtaǵany da aıan. Degenmen, aqsha-qarajat operasııalary qatyp qalǵan nárse emes. Búgingi kúrdeli synı kezeńde osy qalyptasqan qarjylyq dástúrdi ózgertip, dollar depozıtin teńge depozıtine aýystyrý ulttyq valıýta baǵamynyń ornyqty bola túsýine negiz qalamaq. Saıyp kelgende, mundaı kózqarastyń «Samuryq-Qazyna» qory men ulttyq kompanııalarǵa ǵana emes, sonymen birge, elimizdiń barlyq turǵyn­dary men azamattaryna da qatysy bar. Keshegi kúni Elbasy, mine, osyny aıtty. Bir sózben aıtqanda, munda barshanyń múddelerin eskerýge tyrysýshylyq bar. Sonymen birge, teńge depozıtterin ornyqtyrý jónindegi qadamdarǵa Ulttyq banktiń 11 paıyzdyq mólsherde materıaldyq kótermeleý sharalaryn belgileýi de joǵaryda aıtylǵandaı, barshanyń múddelerin eskerýdiń naqty mysaly. Dollarlyq depozıtke qatysty alǵanda onyń mólsheri 3-aq paıyz ekenin eskersek, teńgege degen aıryqsha qoldaý kórinisi aıqyndala túsedi. Kez kelgen memlekettiń tól valıý­­tasynyń turaqtylyǵy sol memle­kettegi altyn-valıýta qorynyń mól­sherine de baılanysty. Elbasy sóziniń túp-tórkininen bul turǵyda da alańdaýǵa, qaýip etýge negiz bolatyndaı faktorlardy baıqaı almadyq. О́ıtkeni, qazirgi 102 mıllıard AQSh dollary kólemindegi eldiń altyn-valıýta qory teńge baǵamynyń kúrt aýytqýyna qarsy tura alatyn taptyrmas tetik bolmaq. Ulttyq bank qyzmetiniń ishki ıirim­derin túsine biletin salanyń burynǵy basshylarynyń biri retinde ótken jyl­ǵy teńge baǵamynyń túzetilýi búgingi kún bıiginen qaraǵanda tek oń nátıje kórsetkenin aıta ketkim keledi. Sonyń nátıjesinde Ulttyq qordaǵy qarajat 15 paıyzǵa ulǵaıǵan. Sońǵy kezde Reseı rýbliniń qunsyz­danýyna baılanysty elimizdiń saýda-sattyq júıesinde ımporttyń úlesi kóbeıip, eksporttyń úles salmaǵy azaıyp ketkeni de ras. Mundaı jaǵdaıda qarajat syrtqa ketedi. Toq eterin aıtqanda, munyń ózi otandyq óndirisshilerge zııanyn tıgizedi. Beıne bir olardyń aıaqtaryna tusaý salynǵandaı ahýal ornyǵady. Osy oraıda: bul ýaqytsha jaǵdaı, onyń sheshimi tabylady degen Prezı­dent Nursultan Nazarbaevtyń kóre­gen­dilikpen aıtqan sóziniń shyndyǵy qazirdiń ózinde belgi, kórinis bere bastady. О́ıtkeni, qazir Reseıdiń Qazaqstanmen shekaralas oblystaryndaǵy taýarlar baǵasy birtindep kóterile bastady. Men buǵan taıaýda Reseıdiń Samara qalasyna jolym túsken kezde kóz jetkizdim. Iаǵnı, básekelestikke qabiletti taýarlar óndirýdiń kezi endi kele jatyr deý­ge ábden bolady. Bul turǵyda respýblıka Úkimeti tarapynan qazaqstandyq kásipkerler men taýar óndirýshilerdi qoldaý jóninde qosymsha sharalar belgilengeni jáne taýarlar tasymaldaý baǵasyn jeńildetý jóninde másele qozǵalǵany úlken senim týǵyzady. Sondyqtan da oı-pikirimdi túıindeı kele, ósekke senbeıik, jelikke ermeıik, aǵaıyn, demekpin. Batys Qazaqstan oblysy.

Fermerler qýana qabyldady

Qazaqstan fermerleri Memleket basshysynyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aıtqan eldiń agroónerkásip keshenin qarjylyq qoldaýdy ulǵaıtý týraly tapsyrmasyn rızashylyq sezimmen qabyl aldy. Bıýdjettiń shyǵystarynyń ońtaılandyrylýyna qaramastan, memleket agrarshylarǵa kómektesýdi jalǵastyrýda. Taıaý ýaqyttardyń ózinde-aq Úkimet otandyq eksporttaýshylardy qoldaýǵa, shaǵyn jáne orta bıznes úshin ınfraqurylymdar tartýǵa, agroónerkásiptik keshenge, ishki rynokty qorǵaý sharalaryna jáne basqalarǵa shamamen 250 mlrd. teńge baǵyttaıtyn bolady. Eldiń búkil óńirlerindegi agrarshylar salanyń eń iri qoǵamdyq birles­tigi qyzmetiniń qorytyndylaryn shyǵa­rý, sondaı-aq, kókeıkesti saýaldarǵa memlekettik organdardan, damý ıns­tıtýttarynan jaýap alyp, táýelsiz sarapshylardyń pikirlerin bilý úshin Astanaǵa jınaldy. Is-sharada Qazaq­stannyń soltústik jáne ortalyq óńirleri úshin kúrdeli bolǵan 2014 jyldyń oraq naýqanynyń qorytyndylary shyǵarylyp, Qazaqstannyń Fermerler odaǵynyń ótken jylǵy jetistikteri talqylandy, birlestiktiń 2015 jylǵa arnalǵan jospary men salanyń tendensııalary zertteldi. Sondaı-aq, fermerler kooperasııa máselesin, Biregeı astyq holdıngi jumysyn, sonymen qatar, taıaýda salyq zańnamasyna engizilgen ózgeristerdiń fermerler jumysyna qalaı áser etetinin talqylady, dep habarlady Qazaqstannyń Fermerler odaǵynyń baspasóz qyzmeti. Borıs IZBASAROV, Ulttyq bank júıesiniń ardageri.

Tarta jeseń, taı qalady

Murat TAǴAEV, «Ordabasy qus» JShS dırektory. Elbasynyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózin muqııat tyńdadyq. Álemdik daǵdarys kezin­de adamdardyń ózi ári-sári bolyp qaldy. Alańdaıtyndaı jaǵdaı bar. Eko­nomıkalyq daǵdarysqa iri memleket­terdiń arasynda bastalǵan geosaıası jaǵdaı da qosyldy. Álemdik naryq belgisizdik jaılap otyrǵan kezeńde Memleket basshysy kóńil ornyqtyrardaı keleli oılar aıtty. Qazaqta «tarta jeseń taı qalady» degen qanatty sóz bar. Osy qısynǵa salsań Elbasynyń osyndaı qıyn jaǵdaıda únemshildik týraly aıtqandyǵy kóńilge ábden qonady. Rasynda, biz tarıh tolqyndarynan áli sabaq alǵan joqpyz. Alty alashqa saýyn aıtyp toı ótkizý, bolmashy nárseden sebep taýyp asta-tók shashylý halqymyzdyń qanynda bar. Salystyrar bolsaq, bir qazaqtyń toıyna ketken shyǵyn kórshi memlekettegi azamattardyń tórt-bes toıyna jumsaǵan qarjysyna jetedi. Bul maqtanarlyq jaıt emes. Ol azdaı, elge belgili tulǵalardyń mereıtoılaryn jergilikti jerge, halyqtyń moınyna salý úrdisi kóbeımese azaıǵan joq. «Megajobalar, túrli ótkizilip jatqan mereıtoılardy qysqartyp, balalardy durystap oqytyp, emdeý qajet», degen Memleket basshysynyń pikiri aımaqtaǵy ákimderge de qatysy bar ekenin uǵý kerek. Respýblıkalyq bıýdjet edáýir ońtaılanady. Shynyn aıtsaq, keıbir oblystardyń shaǵyn aýyldarynyń ózinde oqý orny syıyp ketetindeı balabaqshalar salynyp ta ketti. Oqýshylar, tipti, jartysyn da toltyra almaıtyn mektep ǵımarattary bar. Osynyń bári ysyrap, memleket qarjysyna jany ashymaýshylyq. Qazirgi mindet – bar ju­mys ornyn qysqartpaı, múmkindigi kelgenshe jańasyn ashý. Bizdiń kásiporyn ÚIID memlekettik baǵdarlamasy aıasynda ónim túrlerin 100-ge deıin ulǵaıtýdy josparlap otyr. Buǵan deıin kúrketaýyq etinen 30 túrli ónim shyǵaryp kelemiz. Qus etin óndirý kesheni bıologııalyq qaýipsizdik, tehnologııalar jáne veterınarııa  jaǵynan barlyq halyqaralyq standarttarǵa saı keledi. Joǵary tehnologııaly jabdyqtar Belgııadan, AQSh-tan, Izraılden, Ispanııadan, Danııadan, Belarýsten, Reseı men Qytaıdan satyp alyndy. Barlyq osy jabdyqtar energetıkalyq jáne eńbek resýrstaryn únemdeýge múmkindik beredi. Munda óndiristik sıkl tolyq qamtylǵan. Inkýbatorda qus ósiriledi. Tolyqqandy quramajem óndiretin, qus soıatyn, etti tereńdete óńdeıtin, soıys qaldyqtaryn óńdeıtin óndirister jolǵa qoıylǵan. Bastapqyda munda 500 adam jumys isteıtin. Qazir óndiristiń keńeıe túsýimen taǵy 400-deı adam jumysqa ornalasty. Búginde «Ordabasy qus» JShS daıyn ónimderiniń 20 paıyzyn Reseıge eksporttaıdy. ShYMKENT.

Memlekettik qyzmet – memleketke qyzmet

Ǵalymbek DOSANOV, Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha departamentiniń basshysy. Elbasy Nursultan Nazarbaev Úkimet­tiń keńeıtilgen otyrysynda búgingi ekonomıkalyq daǵdarys pen búkil­álem­dik bel­gisizdik, saıası teketires­ter jaǵ­daıynda el ekonomıkasyn odan ári ny­ǵaıtý joldaryn jan-jaqty áńgi­meledi. Memleket basshysy bılik pen jalpy jurtshylyq aldynda turǵan negizgi mindetterdi taǵy bir márte aıqyndap berdi jáne sol arqyly barsha qazaqstandyqtardyń erteńgi kúnge senimin arttyra tústi dep oılaımyn. Sondaı-aq, qazirgideı kúrdeli kezeń­de memleket aldynda turǵan ózekti sha­ralardy júzege asyratyn memleket­tik qyzmetshiler ekendigin, olardyń qyzmetine joǵary talaptar qoıylyp otyrǵandyǵyn basa aıtqandyǵyna kýá boldyq. Prezıdenttiń pármenimen memlekettik basqarý júıesine qatysty aýqymdy reformalar júrgizilgeni málim. Memlekettik basqarý júıesin qaıta uıymdastyrý arqyly ákimshilik kedergiler men qaǵazbastylyq qysqardy, memlekettik qurylym qyzmeti ońtaı­landyryldy, vedomstvolar arasyndaǵy jaýapkershilik kúsheıdi. Bul jumystar ári qaraı jalǵasyn tabady. Elbasynyń tapsyrmalary boıynsha, Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha departamenti qoǵamdaǵy kóptegen ózekti máselelerdiń sheshimin taýyp, naqty jumystardy júzege asyrýda. Memleket basshysynyń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Joldaýyna sáıkes, Ulttyq qordan túrli salalarǵa, memlekettik baǵdarlamalarǵa jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jobalarǵa bólingen qarajattyń maqsatty ıgerilýi qatań baqylaýǵa alynǵan. Sondaı-aq, bizdiń departament qyzmetiniń bir baǵyty bolyp sanalatyn memlekettik qyzmet salasynda biryńǵaı saıasatty júrgizý isine erekshe talap qoıylǵan. Barlyq taǵaıyndaýlar, laýazym boıynsha ilgeriletý, jalpy kadrlyq máseleler elimizdiń zań talaptaryna sáıkes iske asyrylady. Osy oraıda, barlyq memlekettik qyzmetshilerdi Elbasynyń saıasatyn qoldaýǵa, aldymyzda turǵan mindet­terdi múltiksiz oryndaýǵa jáne qazaq­standyqtardyń bizge artqan senimin tolyǵymen aqtaýǵa, abyroımen qyzmet atqarýǵa shaqyramyn. Memlekettik qyz­met – memleketke qyzmet, táýel­siz­digimizdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan eńbek. О́SKEMEN.

Toı toılaýdyń da jóni bar

Hamza ZEINISh, Ertis aýdandyq ardagerler uıymynyń tóraǵasy. Aldyńǵy kúngi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózderin búkil el telearnalar arqyly tyńdady  dep oılaımyn. Sózdiń  mánin  uǵatyn adamǵa  bul jıyn ul-qyzdaryna aqyl-keńes berip, durys jol kórestip jatqan úlkenniń aıtqandaryn kózge elestetti. Budan artyq asyryp ne aıtýǵa bolady?  Bizder uzaq jyldar eńbek ettik, áli de qatardan qalmaı birlesip ardagerler uıymyn quryp  qyzmet jasaýdamyz. Qatań talap pen tártip  tárbıesin kórgen adamdarmyz. Elbasy  sózderin tyńdap otyryp, ótken oıǵa oraldy. «Eńbek adamy úshin onyń eńbekaqysy – baılyq. Sondyqtan jumys oryndary saqtalsyn», – dedi Elbasy. Bári de aıtyldy. Eńbek etińder, jumys jasańdar, óz elimizdi qıyndyq kelse, bárimiz birge alyp shyǵaıyq dedi. О́ıtkeni, aýyl-qalada otyrǵan qalyń el  atqarýshy bılikke, Úkimetke, ákimderge senedi. Qarjyny ıgerý, jumys oryndaryn ashý bıliktiń moınynda tur. Basty másele – bıýdjet qarjysyn únemdeýimiz qajet.  Muny Prezıdent  bıýdjet qarjysy esebinen mereıtoı, shalqyǵan, shylqyǵan, asyp-tasyǵan toı jasaýdan tyıylý kerek dep aıtty. О́te durys. Qoldaımyz.  Rasynda da, mereıtoılar ótkizý degen qazirgi kúni sánge aınaldy. Eki kúnniń birinde estip jatamyz. Toı toılaýmen ataq, bedel, abyroı kelmeıtinin túsinýimiz qajet. Túrli jıyndardyń sońy qymbatty bankettermen jalǵasatynyn  halyq onsyz da biledi ǵoı. «Álemniń qaı jerinde biz sııaqty mereıtoı ótkizedi? Uly datalardy atap ótip, baspasózde, telearnalar­da, ǵylymı-tájirıbelik konferensııa­larda aıtý kerek. Al dúrkiretip toı uıymdastyrý, aıdalada myńda­ǵan qazaq úı tigý mereıtoı ıesine ne bererin aıtyńdarshy maǵan?», – dedi Elbasy. Bul – memlekettiń qarjysyn talan-tarajǵa salmaýdyń birden-bir joly. Toı toılaýdyń da jóni bar. Týǵan-týysyń, baı demeýshileriń bar bolsa, toı jasa, tek memlekettiń qaltasyna qol salmańdar, dep asta-tók, iship-jemge núkte qoıǵanyn búkil el estidi. Biz bul «shekteýdiń» barlyq qarajaty  elimizdiń órkendeýine ǵana jumsalsyn deımiz. Pavlodar oblysy.

 Otandyq ónim – otanshyldyqtyń belgisi

Marat AHMETOV, Shýche qazandyq-mehanıkalyq zaýytynyń dırektory. Bizdiń ınjener-tehnık qyzmetker­lerimizdiń búgingi jumys kúni Elbasy N.Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń keńeıtilgen májilisinde alǵa qoıylǵan mindetterdi talqylaýmen bastaldy. Memleket basshysy ýaqyt talabyndaǵy máselelerdi naqty túrde taldap kórsetip, úılesimdi ári shuǵyl isterge kirisýimizdi tapsyrdy. Ásirese, qazirgi kúrdeli jaǵdaıda, «Nurly Jol» baǵdarlamasyn júze­ge asyra otyryp, otandyq taýar óndi­rýshilerdi barynsha qoldaý qajettiligi alǵa qoıyldy. Onyń naqty joldary da atap kórsetildi. Qazaqstandyq úles­ti molaıtýda oń tájirıbelerdi jań­ǵyrtý, ózara tıimdi memorandýmdar qa­byl­daý kózdelgen betburysqa jol ashpaq. «Qazaq­standa jasalǵan» aksııas­ynyń bastaý alatyny jergilikti taýar óndi­rýshilerdi qoldaýmen qatar jalpy­qazaqstandyq patrıotızmge jańa ekpin bermek. Bul ónim shyǵarý­da tolyq qazaqstandyq úlesti qamtama­syz etip otyrǵan zaýytymyzdyń serpile jumys isteýin, tehnologııalyq jaǵynan únemi jetildirilý ústindegi qazandyqtarymyzdyń qoljetimdiligin qamtamasyz etedi. Respýblıkamyzdaǵy bý qazandyq­taryn daıyndaıtyn biregeı kásiporyn óz áriptesterine qyzmettiń barlyq túrin usyna alady. Qazir zaýyt sehtarynda­­ 200-den astam adam jumys istese, 120 ma­­manymyz respýblıkamyzdyń túk­­pir-túkpirinde qazandyqtardy ornatý, is­ke qosý mindetterin atqarýda. Kepildi ser­­­­vıs­­tik qyzmettiń sheńberi de keńeıip keledi. Qazirgi kúni Býrabaı kentindegi ja­ńa qazandyq júıesin paıdalanýǵa berý jumystaryn aıaqtaǵaly otyrmyz. Sondaı-aq, óz oblysymyzdaǵy 23 mek­tepke qazandyq ornatýdy der kezin­de bitir­dik. Bizdiń «Qazaqstan temir joly» AQ, Ishki ister jáne Qorǵanys  mınıstr­likteri, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shy­lyq salasyndaǵy turaqty áriptes­terimiz­diń arqasynda óndiristik jumys­­tarymyz­dyń yrǵaǵy tómendegen emes. Memleket basshysynyń Úkimet otyry­syndaǵy sózderi yntymaqty baıla­nysymyz­dyń jandana túsetinin aıǵaqtaıdy. Zaýyt qazirgi daǵdarysty kezeńniń ózinde eńbek adamdaryn qoldaý men áleýmettik mindettemelerin oryndaýdy jalǵastyra beretin bolady. Bizde kadrlar tapshylyǵy joq. Kerisinshe, byltyrǵy jylmen salystyrǵanda jumysshylardyń sany 13,2 paıyzǵa ósti. Shyǵarylǵan ónim kólemi ótken jylǵy qyrkúıek aıyndaǵy kórsetkishten 66 paıyzǵa artyp otyr. Jumysshylardyń ortasha aılyq jalaqysy byltyrǵy 85 myń teńgeden 105 myń teńgege kóterildi. Qala quraýshy kásiporyn retinde óz mindettemelerimizdi minsiz atqarýdamyz. О́ndiristik jetistikterimizdi sanamalap jatý mindet emes bolar. Áıtkenmen, byltyrdyń ózinde respýblıkalyq «Altyn sapa» baıqaýyna qatysyp, 15-shi qurylys kórmesiniń dıplomyn alǵanymyzdy, «Qazaqstannyń úzdik taýary» aımaqtyq kórmeden tabysty oralǵanymyzdy aıta ketýdi jón kórdim. Halyqaralyq sapa sertıfıkatymen jumys isteıtin ujymymyz aldaǵy kezde de otandyq taýarlardy kóptep shyǵarýmen qatar, Memleket basshysy alǵa qoıǵan mindetter mejesinen kórine beretini anyq. Aqmola oblysy, Býrabaı aýdany.

El ekonomıkasynda daǵdarystyń sebebi joq

Ilııas ISAEV, T.Rysqulov atyndaǵy Qazaq eko­­nomıka ýnıversıteti ekonomıka jáne bıznes kafedrasynyń dosenti. Ekonomıka ǵylymynda – jahandyq daǵdarys, qurylymdyq daǵdarys, sıkldi daǵdarys jáne qarjylyq daǵdarys degen tujyrym bar. Bulardyń ishindegi qarjylyq daǵdarys degeni bizdiń elimizde joq. Olaı deıtinim, Qazaqstannyń syrtqy ekonomıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etetin aktıvteri jeterlik. Jahandyq daǵdarys deıtin túri qazirde álemdegi barlyq memleketterge syrttaı áser etetin faktor. Dúnıejúzindegi munaı baǵasyna, Eýropanyń jarııalap jatqan sanksııalaryna qatysty oryn alatyn daǵdarystar. Bul da bizge tikeleı áser etpeıdi. Tek Eýropanyń daǵdarystary syrtqy eksportymyzǵa ǵana áser etýi múmkin. Syrtqy daǵdarystyń áseri valıýtalyq jaǵdaıǵa yqpal etip, bizge syrttan keletin tehnologııalyq jabdyqtarǵa qatysy bolady. Al endi qurylymdyq daǵdarys degenimiz – ishki ekonomıkanyń túrli salalarynyń ilgeri-keıindi damýynan týyndaıdy. Mundaı nárse oryn almaýy úshin bizdiń memleketimiz oǵan qarsy baǵdarlamalar qabyldap úlgerdi. Endi sony tııanaqty júzege asyrsaq, biz daǵdarysqa urynbaı aman ótemiz. Qıyndyqtyń taǵy bir túri sıkldi daǵdarys dedik qoı. Bul da bizdiń ishki ekonomıkamyzda joq. Ol – syrtqy faktor jáne álemdik ekonomıkada bolyp jatqan dúnıe. Qazirgi munaı baǵasy men ózara básekeles monopolııalyq áreketterden týyndap otyrǵan jaıt. Iаǵnı, qoldan jasalyp otyrǵan daǵdarys. Tolaıym alǵanda, bizdiń memlekettik ishki ekonomıkada daǵdarys joq. Bizde ilgeri basý men damý joldaryna shyǵý úderisi basym. Bir nárse anyq – Qazaqstannyń ekonomıkasynda joǵary­­daǵy jaılardyń sebebi joq. Myna máse­leni eskerýimiz kerek, daǵdarys bolatyn jerde onyń sebebi bolady. Iаǵnı, bizdiń ekonomıkamyzda daǵdarys bolý turmaq, ázirge sebebi de anyqtalǵan joq. Osy rette Memleket basshysy Nur­sultan Nazarbaevtyń qolǵa alǵan baǵdar­lamalary kóptegen yqtımal táýekel­derdiń aldyn oraıtyn sheshim. Bizdiń ishki naryǵymyzda ekonomıkalyq daǵda­rys joq dep qadap aıtýmen qatar, biz qazir syrtqy faktorlardyń otandyq ekono­mıkaǵa áser etpeý joldaryn qarastyryp jatqandyǵymyzdy basa aıtqym keledi. ALMATY.

Jumys orny da, jalaqy da qysqarmaıdy

Ibragım AQDRAShEV, «NefteStroıServıs» JShS quryltaıshysy. О́mir bolǵan soń túrli qıyndyqtar kezdespeı turmaıdy. Ásirese, álemdi qarjy daǵdarysy dendegen, onyń ústinde munaı baǵasynyń tómendegen sátinde tek qýatty elder básekege qabiletti bola alady. Osy turǵydan aıtqanda, ekonomıkasy turaqty, birligi myqty Qazaqstan jurtshylyǵy qıyndyqty eńseredi dep oılaımyn. Olaı deıtinim, bizde álem elderiniń eńsesin túsirgen búgingideı qıyndyqtyń talaıyna qarsy tura alatyndaı sharalar qolǵa alynyp keledi. Buǵan Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń alysty boljaı alatyn kóregendiligi men ekonomıkany órkendetý jolynda reformalardy sátti júzege asyra alatyndyǵy, eń bastysy, halyqtyń ál-aýqatyn túsirmeýge basa mán beretindigi oń septigin tıgizip otyr. Elbasy aldyńǵy kúni Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda da jahan jurtynyń mazasyn ketirgen qıyndyqtardy eńserý jóninde sharalardy iske asyrý qajettigin aıqyndap berdi. Ásirese, iri kompanııalar basshylarynyń nazaryn jumys oryndaryn qysqartpaýǵa aýdarýynyń mańyzy aıryqsha dep bilemin. Nursultan Ábishulynyń «Jumys adamy úshin eń bastysy –óziniń jumys ornyn saqtaý. Men muny burynǵy jumysshy retinde aıtyp otyrmyn. Nápaqa tabý úshin ony óziniń erikti túrdegi kelisimimen basqa jaqqa jiberýge bolady. Ondaı jaǵdaıda esh másele joq. Biraq, men barlyq kompanııalardyń nazaryn aýdarǵym keledi: eger óndiristi tómendetip, adamdardy qysqartýǵa májbúr bolsańyzdar, jumys oryndaryn saqtaý qajet. Ol múmkin basqa jumys ister. Adam úshin, onyń otbasy úshin bul barynsha mańyzdy», deýinen barsha qazaqstandyqtyń ál-aýqatynyń tómendemeýin qalaıtyny, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyna alańdaıtyny anyq baıqalady. Osy oraıda, qurylǵaly beri kóp salaly iri kásiporynǵa aınalyp, elimizdiń órkendeýi men áleýmettik ahýalynyń jaqsarýyna laıyqty úlesin qosyp kele jatqan «NefteStroıServıs» seriktestiginde de turaqty jumys oryndary udaıy saqtalatyndyǵyn senimdi túrde aıta alamyn. О́ıtkeni, bizdiń kásipornymyz táýelsizdiktiń eleń-alańynda qurylǵan alǵashqy qarlyǵashtardyń biri ispetti. Elbasynyń shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýynyń jemisin kórip keledi. Alǵashynda merdigerlik jumystarmen aınaly­syp, álemge áıgili «Teńiz» kenishin ıgerýge belsene atsalystyq. Sonymen birge, birneshe salany qosymsha damytý maqsatymen túrli mekemeler ju­mysyn jolǵa qoıdyq. Osylaısha, «NefteStroıServıs» seriktestiginiń ja­nynan qurylǵan enshiles mekeme­lerimizdiń jumysyna da qoldaý bildirip otyrmyz. Qazir ekonomıkanyń ár salasynyń órkendeýine úlesimizdi qosý úshin óndiriste zamanaýı jańa tehnologııalardy kóptep qoldanýdy qolǵa aldyq. Al bul jańa jumys oryndaryn molynan ashýǵa negiz qalady. Qazirgi ýaqytta bizdiń kásiporyn mu­naıly Atyraýdyń 5000 adamyn turaq­ty jumyspen qamtyp otyr. Jyl saıyn óńirdiń áleýmettik salasyna qol­daý jasaýdan qalys qalǵan emespiz. Sony­men birge, ata-ana qamqor­­­­lyǵynsyz qalǵan 40 balany kásip­orynǵa ju­mysqa qabyldap, túrli maman­­dyq ıesi ataný úshin arnaýly jáne jo­ǵary oqý oryndarynda oqytyp aldyq. Olardyń shańyraq kóterýine de udaıy qoldaýymyzdy kórsetip, baspana satyp áperdik. Bul – bizdiń bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin jete sezinýimizdiń bir kórinisi. Bizde ár qyzmetkerdiń áleýmettik turmysyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamamyz bar. Endeshe, bizdiń kásiporynda jumys jasaıtyn ár adamnyń turaqty jumysy, kóńilge qonymdy jalaqysy saqtalady. Iаǵnı, jumys oryndary da, jalaqy kólemi de qysqarmaıdy. Sebebi, bizdiń «NefteStroıServıs» – ulttyq ekonomıkany órkendetýge laıyqty úlesin qosyp kele jatqan, táýelsiz Qazaqstanymyzdyń ıgiligine qyzmet jasaýdy kózdegen, keleshegi kemel kásiporyn. Atyraý oblysy.