Shymkent qalasynda Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııasynyń bastamasymen reprodýktıvti densaýlyq aptalyǵy ótip jatyr.
Bul jóninde ulttyq komıssııa múshesi, qala ákiminiń genderlik máseleler jónindegi keńesshisi Baıan Jandosova: «Aptalyq aıasynda densaýlyq saqtaý, bilim basqarmalarymen birlesip túrli is-sharalar ótetin bolady. Olardyń barysynda áıeldermen, er azamattarmen, jastarmen kezdesýler uıymdastyrylyp, otbasyn josparlaý, erte júktiliktiń, jynystyq jolmen juǵatyn ınfeksııalardyń aldyn alý taqyryptary qozǵalady. Aptalyqtyń bir baǵyty retinde mektep dırektorlary men medısına qyzmetkerlerine jasóspirim qyzdar arasyndaǵy erte júktilik máselesine arnalǵan semınar uıymdastyrylady. Prezıdent bastamasymen «Ańsaǵan sábı» baǵdarlamasy júzege asyp jatqanyna 4 jyl boldy. Osy aralyqta qanshama áıelge baǵdarlamanyń sharapaty tıip, ana bolý baqyty buıyrdy. Baǵdarlama sheńberinde bıyl Shymkentke 400-den astam kvota bólinip otyr. Osy kvotanyń arqasynda bala súıýdi ańsap júrgen áıelder sábıli bolyp, elimizdiń demografııasynyń artýyna úles qosyp jatyr», dep atap ótti.
Qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Sáýle Dúısenbaevanyń aıtýynsha, Shymkentte týý jasyndaǵy 311 myń áıel, 493 myń bala bar. Urpaq súıgisi keletin otbasy máselesi qashan da qoǵamnyń ózekti problemasy ekenin aıtqan maman bolashaq áke men ananyń densaýlyǵyn oılaý maqsatynda qalada 9 Jastar densaýlyǵy ortalyǵy qurylǵanyn tilge tıek etti. Bıyl I toqsanda osy ortalyqtarǵa 18 myńnan asa jas júgingen.
Aptalyq aıasynda emhana, jastar densalyǵy ortalyqtarynda fleshmobtar, «ashyq esik kúnderi» ótkiziledi. Medısına qyzmetkerleri jynystyq jolmen juǵatyn ınfeksııalyq aýrýlar, qaterli jatyr isigine alyp keletin adam vırýsy papıllomasy týraly qajetti maǵlumattar beredi. Osy oraıda densaýlyq saqtaý basqarmasy turǵyndardy aptalyq kezinde barynsha belsendi bolýǵa shaqyrady.
Qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń shtattan tys bas akýsher-gınekologi Gúlbaný Jumaǵalıqyzy aptalyq sheńberinde aıtý uıat bolyp sanalatyn taqyryptar ashyq túsindiriletinin baıandady. Mamannyń málimdeýinshe, búginde áıelder arasyndaǵy obyrda adam vırýsy papıllomasy birinshi orynda tur. Sonyń saldarynan jyl saıyn 2 myńǵa jýyq áıel qaterli isikpen aýyryp, onyń 500-ge jýyǵy kóz jumady eken. Sondyqtan búgingi tańda mektepterde jasóspirim qyzdarǵa adam vırýsy papıllomasyna qarsy vaksına salynyp jatyr. Biraq oǵan qarsy shyǵyp jatqan ata-analar da bar. Mamannyń pikirinshe, bul máseleniń jalǵyz sheshimi – halyqty durys aqparattandyryp, obyrmen kúresýdiń eń tıimdi ádisi vaksına ekenin jan-jaqty túsindirý. Bas akýsher-gınekolog málimdegendeı, qalaǵa bólingen 440 kvota arqyly byltyr 228 áıel ekstrakorporaldi jolmen júkti bolǵan. Qoldan uryqtandyrylǵandar ishinde óli bala týǵandar tirkelmegen. Sondaı-aq aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda 14 jastaǵy jasóspirim qyzdar arasyndaǵy erte júktilik oqıǵalary azaıǵan. Degenmen 16-17 jastaǵy qyzdar ishinde erte júkti bolyp qalyp jatqandar kórsetkishi áli de joǵary bolyp tur. Qalalyq medısına basqarmasy aldaǵy ýaqytta osy statıstıkany azaıtý baǵytynda jumysty jandandyratyn bolady. Aptalyq kezinde jasóspirimder, ata-analar qalalyq bas reprodýktolog pen bas pedıatrdan tegin keńes ala alady.
ShYMKENT