Otanymyzdyń bilim, ǵylym salasyndaǵy ótken jylǵy jetistikter men bıylǵy atqaratyn jumystar, aldaǵy mindetter týraly Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń alqa jıyny keshe Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaevtyń qatysýymen ótti.
Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov Elbasy Nursultan Nazarbaev alǵa qoıǵan tapsyrmalardy oryndaý jolyndaǵy joba-josparǵa qysqasha toqtalyp, mektepke deıingi tárbıeleý jáne oqytý, orta bilim berý salasy, kásiptik bilimniń jaı-kúıi, joǵary oqý oryndarynyń tynys-tirshiligi, ǵylymı izdenisterdiń nátıjesi týraly aıtyp, balabaqsha máselesin sheshý úshin 2015-2017 jyldary Ulttyq qordan 20 mıllıard teńge bólinetinin, oǵan 36 ǵımarat salynatynyn atap ótti. Mektepter boıynsha da málimetter keltirildi.
О́tken jyly 50 apatty jáne 27 úsh aýysymdy mekteptiń problemasy oń jolǵa túsipti. Sóıtip, apatty mektepter sany 136-ǵa, úsh aýysymdy mektepter 99-ǵa tómendepti. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi, dýaldy oqytý júıesiniń elementterin eske saldy. Elimizde 127 joǵary oqý orny bar kórinedi. 341 ǵylymı uıymdar bolsa, oǵan bólingen qarjy jyl saıyn ósip, naqtylaı tússek, 2010 jyly 20 mıllıard, 2013 jyly 53 mıllıard teńgege, ıaǵnı eki ese ósipti.
Bul jolǵy alqanyń bir ereksheligi iskerlik jaǵdaıynda ótkeni der edik. Jurttyń qalǵyp ketkenine qaramaı uzyn-sonar baıandama jasap, bárin tyndyrdyq degenderge oryndy tosqaýyldar qoıylyp otyrdy. Keı tusta, «qol soǵýshylar da» tabylyp jatty. Ásirese, Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaev: «Bilim standarttary qashan tııanaqtalady, kóp jurtty alań etip otyrǵan oqýlyqty ońaltý jaıy qalaı? Dýaldy oqytý qashanǵa deıin sóz júzinde qala beredi? Mamandyq tańdaý isindegi tolǵaqty máseleler qashan bir júıege túsedi? Ǵylym salasyna mıllıardtaǵan teńge qarastyrylsa, onyń nátıjesin qandaı naqty mysalmen dáıekteýge bolady?», degen suraqtardy mınıstrge tótesinen qoıdy. Ol keıbir jaýaptarǵa qanaǵattanbaǵanyn jasyra almady.
Alqa qorytyndysynda, Berdibek Saparbaev Prezıdenttiń qaı kezde de bilim men ǵylymǵa basa kóńil bólip kele jatqanyna naqty mysaldar keltirip, memlekettiń ulttyń damýy bilimdi azamatqa baılanysty ekenin tilge tıek etip, bizdegi basty olqylyq taldaý men baqylaýdyń jetpeı jatatyndyǵyn atady. Mınıstrdiń bilim standarty bıyl tek bastaýysh emes, joǵary synyptar boıynsha da aıaqtalady degenin quptap, ózi jaqsy biletin talaı málimetterdi oıǵa túsire otyryp, mınıstrlik jergilikti jerlermen sóz júzinde emes, tikeleı is ústinde baılanys jasaý kerektigin qadap turyp aıtty. Ol, sonymen birge, oqýshylardy oqýlyqpen qamtamasyz etý qyrkúıek aıynda oryndalady degen baılamǵa kelispeıtinin, bul is tamyzda tııanaqtalyp, 1 qyrkúıek kúni oqýshylardyń qolynda oqýlyq bolýy qajettigin tapsyrdy. Bulaı bolmaǵan jaǵdaıda mınıstrlik pen jergilikti jer arasynda túsinbeýshilikter týyndap, birin biri jazǵyratyn jaǵdaılardyń ótken jyly oryn alǵanyn eske túsirdi.
Mınıstrlik sheneýnikteri bar jumysy jergilikti jerlerge telefon arqyly, ne qaptaǵan hattarmen júrgizýdi ádetke aınaldyrǵanyn, endi osyndaı tásilmen málimet jınap, suraǵandarǵa sony úlestirip otyra berýdi toqtatý jaıyn qozǵady. Dýaldy oqytý 2008 jyly bastalǵanyn, sodan beri sheshimin tappaýy qalaı dep, alqa bastalar aldynda mınıstrlikpen «Bazıs-A», «Qazaqstan ónerkásip korporasııasy» kompanııalary arasynda Astana qalasyndaǵy Qurylys-tehnıkalyq kolledjin jáne Qaraǵandy qalasyndaǵy polıtehnıkalyq kolledjin basqarýdy tapsyrý boıynsha memorandýmǵa qol qoıylǵanyn atap aıtyp, mundaı qol qoıýlardan keıde nátıje bolmaıtynyn, kelmeske ketken keńes dáýirinde úlken zaýyt, fabrıkalardyń qasynda maman daıyndaıtyn ýchılısheler jumys istegenin dáıekke keltirdi. Ol, sonymen birge, shaǵyn mektepter jaıyna da kóńil bólip, eger bul týraly jan-jaqty zertteýler jasamasaq, bolashaqta keıbir aýyldardy múlde joıyp alý qaýpi baryn, bilim uıalaryn ınternetpen qamtamasyz etý 98 paıyz degen kórsetkishtiń ózi tolyq shyndyqqa saı kelmeıtinin, ony eldi mekenderdi óz kózimen baryp kórgender rastaı alatynyn, ınteraktıvti taqtanyń da jaǵdaıy kóńil kónshitpeıtinin atap ótti.
Sonymen, bilim, ǵylym salasyna arnalǵan alqa jıyny kóterile maqtaný men kóp sıfrlarǵa júginip, sony maldaný turǵysynda emes, iskerlik jaǵdaıynda jalǵasqanyn aıtýǵa tıistimiz.
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan».