Ol nebári 23 jasta. Biraq soǵan qaramastan, bilim berý salasynda eleýli jetistikke jetken. Almatylyq Mıras Núsipov búginde balalarǵa zymyran qurastyrýdy úıretip júr. Qazir ol tehnologııa men ınjenerııaǵa qyzyǵýshylyqty oıatatyn tyń jobalardyń jetekshisine aınalyp úlgergen. Osylaısha talapty jastyń shyǵarmashylyq álemimen biz de tanysyp kórdik.
Mıras – «Kazrockets» bilim berý jobasy men «RocketTech» startapynyń negizin qalaýshylardyń biri. Alǵashqysy – oqýshylar men stýdentterge arnalǵan aeroǵaryshtyq týrnırler uıymdastyratyn bastama bolsa, ekinshisi – jas ónertapqyshtarǵa arnalǵan zymyran modelderiniń jınaqtaryn ázirleıtin kásip. Bul jobalardyń túpki maqsaty – jastardyń ınjenerlik qabiletin damytý men ǵylymǵa degen yntasyn arttyrý.
«Ǵarysh – ınjenerııamen tanysýdyń tamasha tásili»
Keıipkerimiz Astana IT University-di «О́ndiristik avtomattandyrý» mamandyǵynan támamdaǵan. Stýdent kezinen bastap jumys istep, halyqaralyq EdTech kompanııasynda balalarǵa arnalǵan kirispe sabaq berip eńbek jolyn bastaǵan. Keıin jekemenshik mektepte robottehnıkany úıretýmen aınalysqan.
«Mektepte oqyp júrgende WRO jáne Robocon sııaqty halyqaralyq jarystarda jeńiske jetip júrdim. Bul – bul oqýshylar men stýdentter óz robottaryn jasap, olardy iske qosatyn iri týrnırler. Keıinirek mektepterge arnalǵan bilim berý sheshimderin jasaıtyn kompanııalarda joba menedjeri boldym», deıdi Mıras.
«Startapqa dostarymnyń shaqyrýymen keldim – biz mekteptik ınjenerlik jarystarǵa birge qatysqan edik. Osylaısha KAZROCKETS tarıhy bastaldy: balalar jasaǵan qolmen jasalǵan zymyrandardy ushyrý boıynsha master-klastar men týrnırler ótkizdik. 2024 jyly bizdiń jarystarymyzǵa Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen 350-den astam komanda qatysty. Ýaqyt óte kele, bul taqyrypqa úlken qyzyǵýshylyq pen qoljetimdi bilim berý sheshimderiniń jetispeýshiligin baıqadyq. Osylaısha ekinshi joba – RocketTech paıda boldy. Bul balalarǵa qaýipsiz materıaldardan qarapaıym zymyran modelderin qurastyrýǵa jáne olardy dalada ushyrýǵa múmkindik beretin jınaqtar», deıdi ónertapqysh.
Bir qyzyǵy Mıras alǵashqy tapsyrystaryn úıiniń jertólesinde jınap bastaǵan. Arnaýly sehty jalǵa alý aýyr soqqan keıin jastar qolda bar múmkindikti paıdalanǵan. Qazir shyǵarmashylyq toptyń ónertabysy 40 mektepte qoldanylady. Olardyń kópshiligi eldiń shalǵaı aımaqtarynda ornalasqan.
«Meniń jumysymdaǵy eń shabyttandyratyn nárse – balalar. Olarǵa ortaq til tabý ońaı, olardyń oıy men maqsatyn túsinemin. Ǵarysh – ınjenerııamen tanysýdyń tamasha tásili. Zymyrandar kez kelgen balany birden qyzyqtyrady. Birde eseptep kórdim: biz 40-50 myń oqýshy men stýdentti oqytyppyz.
Kemshilikti artyqshylyqqa aınaldyrǵan
О́nertapqyshtardyń tobyn basqaryp, olardyń áleýetin tıimdi paıdalaný kóshbasshylyq qasıetti talap etedi. Ádette shyǵarmashyl adamdardyń áleýmetpen baılanysy birden ornyǵa bermeıdi. Osy oraıda Mırastyń bul máseleni qalaı sheshkenin surap bildik.
«Jaqsy basshy naqty qandaı qasıetterge ıe bolýy kerek ekenin naqty aıta almaımyn. Biraq maǵan keıbireýler kemshilik dep sanaıtyn qasıetter kómektesedi. Mysaly, mende nazar tapshylyǵy jáne gıperaktıvtilik sındromy bar. Bul – bir nársege uzaq ýaqyt nazar salý qıyn bolatyn jaǵdaı. Alaıda men munyń jaqsy jaǵynan qoldana bilemin. Osynyń arqasynda men sehta zymyrandardy jınap, bir mınýttan keıin nanospýtnıkter jasaýdan halyqaralyq jarys tujyrymdamasyn jaza alamyn», deıdi Mıras.
Senimdilik – basty qaǵıda
Jas ónertapqysh kelissózderde basqa áriptesteriniń jasy edáýir úlken bolǵannan keıin bastapqyda olardyń mysy basqandyǵyn jasyrmady. Biraq óz-ózine senimdiliktiń arqasynda Mıras bul qolaısyzdyqtardy jeńip shyqqanǵa uqsaıdy.
«Jańadan bastaǵandarǵa keńesim – óz jolyńyzǵa nazar aýdaryńyz. Basqalardyń tabysyna alańdamańyz. «Úlgermeı qalamyn», «basqalardan tómenmin» degen oılar jigerdi syndyrady. Onyń ornyna óz tájirıbeńizdi jetildirińiz», deıdi ol ózinen keıingi jastarǵa.
Iá, Mıras Núsipov – ǵylym men tehnologııany qyzyǵýshylyqtan kásibı baǵdarǵa aınaldyra bilgen jas býynnyń jarqyn úlgisi. Onyń zymyran qurastyrýdy úıretý arqyly balalardyń boıyndaǵy ınjenerlik qabiletti ashýǵa baǵyttalǵan eńbegi – el erteńine jasalǵan zııatkerlik salym. Qarapaıym sheberhanadan bastalǵan ıdeıanyń búginde tutas óńirlerge taralýy — bilim men tabandylyqtyń, senim men sapanyń nátıjesi.