QOSTANAI. 13 aqpan. Qostanaıda keshe «Melekettik qyzmet jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl aıasyndaǵy shet elderdiń quqyqtyq mehanızmi» taqyrybynda halyqaralyq konferensııa bastaldy. Ol eki kúnge sozylady. Jańa agenttik qurylǵaly bul ótip otyrǵan alǵashqy úlken shara. Bul týraly egemen.kz tilshisi habarlady.
Sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý, memlekettik qyzmetke kadrlardy irikteý, qyzmettik joǵarylaýda merıtokratııa ustanymyn ustaný, sonymen birge memlekettik qyzmet sapasyn arttyrý agenttiktiń negizgi basymdyqtary bolyp tabylady. Osynyń barlyǵyn qamtamasyz etý úshin halyqaralyq tájirıbelerdi talqylaý, onyń jaqsysynan úırený qajettigi ýaqyt tabalby bolyp tabylady. Halyqaralyq konferensııa aıasynda sheteldik tájirıbeli áriptestermen sybaılas jemqorlyqqa qarsy qoldanystaǵy zańnamany jetildirý men ozyq ádistemeni zerdeleý maqsatynda kórsetilgen aspektiler taqylandy.
Konferensııaǵa AQSh elshiliginiń, Qazaqstandaǵy Eýropalyq odaq jobasynyń sarapshylary jáne Transparensy Kazakhstan sybaılas jemqorlyqqa qarsy halyqaralyq úkimettik emes uıymnyń ókilderi qatysty. Sonymen qatar agenttiktiń, onyń aýmaqtyq departamentteriniń, Prezıdent janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasynyń jáne memlekettik qyzmet salasyndaǵy óńirlik habtyń basshylyq quramynyń ókilderi qatysty.
Konferensııa moderatory, agenttik tóraǵasynyń orynbasary Saıan Ahmetjanov kirispe sózinde konferensııaǵa qatysyp otyrǵan jáne shaqyrtýdy qabyl alǵan sheteldik qonaqtarǵa rahmetin aıtty.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2014 jylǵy 26 jeltoqsanda qabyldaǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015-2025 jyldarǵa arnalǵan sybaılas jemqorlyqqa qarsy strategııasy qabyldandy. Halyqaralyq áriptestikti damytý jáne sheteldik tájirıbeni qoldanysqa engizý strategııanyń negizgi baǵyttary bolyp aıqyndalǵan.
Konferensııada Germanııadan kelgen IRZ sarapshy Iýrgen Maýrer «Korrýpsııa. Germanııadaǵy jaǵdaı» atty 40 mınýttyq baıandama jasady. Onda ol Germanııadaǵy sybaılas jemqorlyq týraly aıta kelip, óz elindegi kórsetkishterin de tilge tıek etti. Iýrgen Maýrer Germanııadaǵy sybaılas jemqorlyq kórsetkishterin qurylymyna qarap saralap aıtty. Olarda oryn alǵan sybaılas jemqorlyq oqıǵalarynyń 60 paıyzy memlekettik basqarmalarda, 30 paıyzy ekonomıkamen baılanysty oryn alady, 10 paıyzyn zańgerler jasasa, 1 paıyzy saıasatkerlerge tıesili bolady eken. Sybaılas jemqorlyqqa baratyndardyń 80 paıyzy jergilikti nemister, 14 paıyzy sheteldikter eken. 2013 jyly 12 depýtat pen 2 saılaýshyny paraǵa jyǵý oqıǵasy oryn alǵan. «Para alyp nemese laýazymyn asyra paıdalanǵandarǵa qandaı jaýapkershilikke tartylady?» degen suraqa Iýrgen Maýrer: «Iri kompanııalar repýtasııasyn tómendetip alýy qandaı jazadan da kúshti» dep jaýap berdi. Alaıda, Maýrerdiń pikirinshe, bul málimetter eldegi sybaılas jemqorlyq jaılady degen sóz emes, qandaı statıstıka da eldegi sybaılas jemqorlyqtyń tutas kórinisin, tutas aqparatty bere almaıtynyn aıtty.
Prezıdent janyndaǵy Astana memlekettik ýnıversıtetiniń rektory Bolatbek Ábdirasylov: «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy strategııany júzege asyrý úshin osy qoǵamdyq keselge shet elde qandaı kúres júrgizetinin, qandaı ozyq tájirıbeler jınaqtalǵanyn bilýimiz qajet. Osy turǵydan alǵanda ótip otyrǵan halyqaralyq konferensııanyń mańyzy óte úlken. Sybaılas jemqorlyq zardaptarymen kúresýmen qatar, eń aldymen osy qoǵamdyq keseldiń profılaktıkasyna basa nazar aýdarýymyz qajet», dedi. Transparensy Kazakhstan qamqorshylar keńesininń tóraıymy Natalıa Malıarchýk Qazaqstandaǵy sybaılas jemqorlyq kórinisterine, onyń sebebine tereń taldaý jasaı kele, oǵan qarsy kúreste qoǵamdaǵy barlyq kúshterdi jumyldyrý qajettigin tilge tıek etti.
Halyqaralyq konferensııa óz jumysyn jalǵastyrýda. Onda negizinen sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúrestegi eýropalyq tájirıbege kóbirek nazar aýdarylady. Sonymen qatar respýblıkalyq, jergilikti mamandar da sóz alady.
Názıra Járimbetova.
Derek, sýret: egemen.kz.