Gazetimizdiń ótken sanynda Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa bastap, Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qoldaýymen reprodýktıvti densaýlyq aptalyǵy ótip jatqanyn habarlaǵan edik. Endi, mine, ult saýlyǵyna, urpaq amandyǵyna úndegen aptalyqtyń qorytyndysy jarııalandy.
Aptalyq barysynda elimizdiń barlyq aımaǵyndaǵy turǵyndar reprodýktıvti densaýlyq, ınfeksııalyq aýrýlardyń profılaktıkasy, otbasyn josparlaý, ata-ana jaýapkershiligi jóninde bilimin arttyrdy. Salamatty ómirdi nasıhattaıtyn is-sharalarǵa jastar, reprodýktıvti jastaǵy áıelder men erler, ata-analar kóptep qatysty. Emhanalar men Jastar densaýlyǵy ortalyqtary Ashyq esik kúnderin ótkizdi. Turǵyndar, ásirese jastar dárigerlerden tegin keńes aldy. Jasóspirimder, jastar jáne ata-analar otbasyn josparlaý, jynystyq jolmen beriletin ınfeksııalardyń, adam papıllomasy vırýsynyń profılaktıkasy taqyrybynda ótken dáris, semınarlarǵa qatysty. Mektep, kolledj, joǵary oqý oryndarynda taqyryp tóńireginde arnaıy sabaqtar ótti.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń aqparatynsha, osy kúnderi respýblıka kóleminde 14 350 is-shara ótken. Oǵan 358 498 turǵyn qatysqan. Onyń ishinde 83 389 er adam bolsa, 157 476 áıel jáne 117 633 jasóspirim bar. Gınekolog, ýrolog, ınfeksıonıster jáne basqa da mamandardyń qatysýymen 3 636 aǵartýshylyq kezdesý men dáris ótken. Aqparat quraldarynda 238 saraptamalyq materıal, suhbat pen baıandama jarııalanǵan. Reprodýktıvti densaýlyq taqyrybyndaǵy is-sharalarǵa belsendi qatysqan aımaqtardyń aldynda Almaty, Astana qalalary, Aqtóbe, Túrkistan jáne Qaraǵandy oblystary tur.
Aptalyqta árbir kún naqty bir taqyrypqa arnalady. Mysaly bir kún otbasyn josparlaý taqyryby aıasynda is-sharalar ótse, ekinshi kún áıelder densaýlyǵy taqyrybyna arnaldy. Sonymen qatar erler densaýlyǵy, jastar densaýlyǵy, jynystyq jolmen beriletin ınfeksııaǵa qarsy is-qımyl, adam papıllomasy vırýsyna qarsy is-sharalar óz aldyna uıymdastyryldy. Aqparattandyrý jumystary barysynda densaýlyq salasyndaǵy mamandar jastar men jasóspirimderge ekpin qoıdy. Sanaýly kúnde 117 myńnan astam bala aýrýlardyń profılaktıkasy týraly senimdi aqparatqa qanyqty. Dárigerler mektep, kolledjderde ǵana emes, áleýmettik jeliler men telearnalar arqyly da aqparattandyrýǵa aralasty. Aptalyqtyń qorytyndysy taıaǵanda Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova dárigerlerge alǵys aıtty.
«Reprodýktıvti densaýlyq mádenıetin jáne profılaktıkalyq medısınany damytý – bolashaq urpaqtyń densaýlyǵyna qosqan eń mańyzdy úles. Barlyq óńirge, medısına qyzmetkerlerine, áriptester men BAQ-qa aptalyqqa belsendi qatysqany úshin alǵys bildiremiz. Reprodýktıvti densaýlyq aptalyǵy memleket, densaýlyq saqtaý júıesi men qoǵamnyń kúshin biriktiretin jyl saıynǵy bastamaǵa aınalady», dedi Aqmaral Álnazarova.
Qoryta kele, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi halyqtyń reprodýktıvti densaýlyǵyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan birneshe baǵdarlama men jobany úılestirip jatqanyn aıta ketkenimiz durys bolar. Búginde óńirlerde 103 Jastar densaýlyǵy ortalyǵy ashyldy. Balalar gınekologııasyn damytý jóninde 2026 jylǵa deıin jol kartasy bekitilgen. Balalar gınekologterin qaıta daıarlaý úshin biliktilikti arttyratyn kýrstar ótip jatyr. Aýyl-aımaqtarda gınekologııalyq aýrýlary bar jasóspirimderge tıisti medısınalyq kómek kórsetý baǵyty jolǵa qoıylǵan. Reprodýktıvti densaýlyq aptalyǵynda medısına mamandary aqparattandyrýmen ǵana shektelmedi, osy baǵyttaǵy jumystardy taǵy kún tártibine shyǵaryp, shıratyp aldy.