Meıramgúl IMAShEVA, Astana qalasy ákimdigi «Eńbek mobıldiligi ortalyǵy» jumys berýshilermen baılanys bóliminiń basshysy:
«Memleket jumyssyz azamattarǵa kóp qoldaý kórsetedi. Sony paıdalanyp, eńbek naryǵynda óz ornyn tabýdy oılaǵandar «jumyssyz» ekenin rastap, jumyspen qamtýdy qoldaýdyń memlekettik sharalaryna qol jetkizýge jumys izdep júrgen adam retinde tirkeýden ótýi qajet. Osydan keıin ǵana jumyssyz azamat jumysynan aıyrylǵanyna oraı áleýmettik tólem alýǵa, ózine laıyqty bos jumys oryndaryn izdep, jumysqa ornalasýǵa járdemdesýdiń múmkindigin tolyq paıdalana alady. Ol az deseńiz, memleket sýbsıdııalaıtyn ýaqytsha jumys oryndaryna barýǵa múmkindik týady. Osyndaı jobalardyń birnesheýine az-kem toqtala keteıik.
Jyl saıyn 18-35 jas aralyǵyndaǵy jastar men áleýmettik osal toptarǵa jańa bıznes ıdeıalardy iske asyrýǵa 400 AEK (1 476 800 teńge) kóleminde qaıtarymsyz grant beriledi. Ony alýǵa jumyssyz retinde tirkelmese bolmaıdy. Tirkelgen soń «Bastaý bıznes» kýrsynan ótip, óziniń bıznes-josparyn qorǵaýy qajet. О́tinishter business.enbek.kz portaly arqyly onlaın qabyldanady. Grant qaıtarymsyz negizde beriledi. Biraq azamattardan qarajatty tek bıznes-josparda kórsetilgen maqsattarǵa paıdalaný talap etiledi.
Jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda tólenetin áleýmettik tólemge mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qatysýshylary, memlekettik áleýmettik saqtandyrý qoryna áleýmettik aýdarymdary bar azamattar úmitker bola alady. Jumysynan aıyrylǵan azamattarǵa áleýmettik tólemniń uzaqtyǵy 6 aıǵa deıin jalǵasýy múmkin. Tólemniń mólsheri tabystyń ortasha aılyq kólemine, mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysý ótiline baılanysty.
Memleket sýbsıdııalaıtyn ýaqytsha jumys oryndaryna qatysty da birneshe joba bar. Aıtalyq, «Kúmis jas» jobasy. Oǵan zeınet jasqa tolmaǵan, 50 jastan asqan tulǵalar qatysa alady. Jumystyń uzaqtyǵy 36 aıdan aspaıdy. Taǵy bir úlken artyqshylyǵy, jobanyń merzimi ótken soń, oǵan qatysqan tulǵaǵa zeınetke shyqqansha turaqty jumys orny beriledi. Qoǵamdyq jumysty mansap ortalyqtary jumyssyzdardy ýaqytsha jumyspen qamtamasyz etý maqsatynda uıymdastyrady. Qoǵamdyq jumystar qyzmetkerdiń aldyn ala kásiptik daıarlaýdan ótýin talap etpeıdi ári áleýmettik paıdaly baǵytta bolady. Sol sekildi «Jastar praktıkasy» jobasymen tájirıbe shyńdap, keıin turaqty jumysqa ornyqqan azamattardyń shoǵyry qalyptasty. Baǵdarlamanyń ıgiligin kórgen tolqynnyń alǵashqy legi búginde eńbek naryǵynda óz ornyn taýyp, ornyǵyp úlgerdi. Osyǵan uqsas «Alǵashqy jumys orny» jobasyna da 35 jasqa deıingi tulǵalar qatysa alady. Osyndaı, memleket sýbsıdııalaıtyn bastamalardyń ishinde «Áleýmettik jumys oryndary», «Urpaqtar kelisimsharty» syndy tıimdiligin kórsetken jobalar bar.
Byltyr tek Astana qalasynda 10 myńnan astam azamat jumyssyz retinde tirkeldi. Onyń ishinde 8 myńnan astamy turaqty jáne ýaqytsha jumysqa ornalasty. Bul qatarda múgedektigi bar 720 adam jumyspen qamtyldy. Bir sózben aıtqanda, jobalar jemisin berip jatyr. Memleketten kórsetiletin qoldaýlardyń shapaǵatyn kórgisi keletin jumyssyz azamat Enbek.kz portaly arqyly jeke kabınet ashyp, «Jumys izdep júrgen adam retinde tirkelý» bóliminde onlaın ótinim berýi kerek. Jumyssyz retinde tirkeletin azamattardyń turaqty jumysy, tabysy bolmaýǵa tıis.