• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Basylym 16 Tamyz, 2025

Sport termınderiniń sózdigi

81 ret
kórsetildi

Astanada «Kommentator sózdigi» kópshilikke tanystyryldy. Bul kitap qazaq tilindegi sport termınderine arnalǵan. Jobany «Qazaqstan» teleradıokorporasııasy qolǵa alyp, jazýshy, baspager Arman Álmenbet tııanaqtap otyr.

Sózdikte sport reportajdarynda qoldanylatyn termınder men áli qalyptasa qoımaǵan sporttyq uǵymdar qazaqsha­lanǵan. Nemese qazaq tiliniń qoldanysyna beıim­del­gen. Osy tarapta tilshi-jýr­­na­lıster, lıngvıst ǵalymdar men teleradıokorporasııa mamandary bir jyl eńbek etken. Nátıjesinde, efırde jıi kórsetiletin bas­ketbol, bıatlon, boks, voleıbol, gandbol, gımnastıka, dzıýdo, mánerlep syrǵanaý, kúres, konkımen júgirý, tennıs, fýtbol, fýtzal, hokkeı jáne short-trek sııaqty 15 sport túrine qatysty 1200 termın toptastyrylypty. Sózdik Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń ǵylymı keńesinde qaralyp, maquldandy.

«Búginde efırde bir sport túrin birneshe kommentator júrgizetindikten jáne bekitilgen ortaq termınologııalyq baza bolmaǵandyqtan, bir uǵymdy ártúrli sózben jetkizý jaǵdaıy jıi kezdesedi. Bul bir jaǵynan kórermenniń aqparatty qabyldaýyna qıyndyq týdyrsa, ekinshi jaǵynan tildik tutastyqqa keri áserin tıgizedi. Joba osy baǵytta aıtylyp júrgen syn-eskertpelerdi eskere otyryp, qazaq tilindegi kommentatorlyqtyń sapasyn arttyrý maqsatynda qolǵa alyndy», dedi «Qazaqstan» RTRK» basqarma tóraıymy Lázzat Tanysbaı.

Sózdikti jasaqtaý barysynda kásibı mamandarmen qatar, qarapaıym oqyrmandar usynǵan termınder de eskerildi. Oqyrmandar «Qazaqstan» jáne «Qazsport» telearnalarynyń áleýmet­tik jelilerindegi resmı paraq­shalarynda jarııalanǵan sporttaǵy túrli jaǵdaılar men áreketterdi, ádis-tásilderdi kórsetetin foto, vıdeomaterıaldardyń utymdy sıpattamasyn dál tabýǵa atsalysty. Sondaı-aq «Qazaqstan» arnasynyń «Tańsholpan» jáne Qazaq radıosynyń «Qaıyrly tań, Qazaq eli!» baǵdar­lamasynan aýdıo jáne vıdeosaýalnama berilip otyrdy. Osyndaı túrli platformalar arqyly joldanǵan sózderdi, ıaǵnı, termınderdi sport jýrnalısteri, kommentatorlar jáne til ǵalymdarynan quralǵan redaksııa alqasy qarap, sáıkes dep tapqandaryn sózdikke engizgen.

Sózdik túsindirme formatynda jasalǵan. Birinshi baǵanda termın, ekinshi baǵanda onyń túsindirmesi jazylǵan. Kóp jaǵdaıda sózder tek qazaq tilinde berilse, keı jerlerde shet tilinen engen termınderdiń balamasy jaqsha ishinde kórsetilgen.

«Bul jınaqty ázirleý barysynda aýyz ádebıeti, kórkem proza, aýdarma ádebıetter, kónergen sózder sózdigi men ǵylymı eńbekter paıdalanylǵan. XX ǵasyrdan bergi sport taqyrybyndaǵy maqalalar, alǵashqy kommentatorlar men búgingi efırdegi tájirıbeli mamandardyń tildik qoldanysy da eskerildi. Máselen, Seıdahmet Berdiqulov, Sultanǵalı Qarataev, О́mirzaq Jolymbet, Rabat Jánibekov, Nesip Júnisbaı, Amangeldi Seıithanov jáne basqa da jýrnalıs­ter men jazýshylardyń eńbekteri zerdelendi», deıdi redaksııa músheleri.