Keshe Parlament Senatynyń kezekti jalpy otyrysy bolyp ótti. Onda palata Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev elimizdegi qýatty saıası uıym – «Nur Otan» partııasynyń sezinde el amanatyn júktegen myńnan astam delegattyń biraýyzdan qabyldaǵan sheshimine kelisim bergen Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń Ortalyq saılaý komıssııasynda birinshi bolyp prezıdenttikke kandıdat retinde tirkelgenin aıta kelip, quryltaıda qabyldanǵan sheshimniń mańyzyna keńinen toqtaldy.
– Elbasy partııanyń alqaly jıynynda búgingi kúrdeli álemdegi Qazaqstannyń ekonomıkalyq órleýin qamtamasyz etý men demokratııalyq qundylyqtardy odan ári ilgeriletýdi kózdeıtin shyn máninde strategııalyq mańyzǵa ıe bes halyqtyq reformany usyndy, – dedi Qasym-Jomart Kemeluly. Tóraǵa bul rette kezeń-kezeńimen júzege asyrylatyn keshendi sharalar zaman talabyna saı memlekettik apparatty qalyptastyrý, zań ústemdigi men sot ádildigin qamatamasyz etý, ındýstrııalandyrý men ekonomıkany ártaraptandyrý arqyly bolashaǵy birtutas ult pen ashyq qoǵam jáne esep berýshi memleket qurýdy kózdeıtin asa mańyzdy máselelerdi qamtyp otyrǵandyǵyn erekshe atady. Elbasynyń ýaqyt talabymen úndesip otyrǵan bastamalary elimizdiń búgingi qol jetkizgen jetistikteri men ishki saıası kelisimi negizinde Qazaqstan qoǵamyn odan ári ekonomıkalyq jáne saıası jańǵyrtýdyń belesterine jol bastap, memlekettiń turaqtylyǵy men baıandy bolashaǵyna degen senimdi nyǵaıta túsetini sózsiz ekendigin aıtqan Senat Tóraǵasy eldiń qoǵamdyq-saıası ómirinde tarıhı betburystar jasaýǵa baǵyttalǵan jaýapty iste nátıjelerge qol jetkizý barshaǵa óte joǵary jaýapkershilik júkteıtinin jetkizdi.
– Prezıdent atap ótkendeı, qoǵamdyq qatynastar júıesin túbegeıli ózgertetin reformalar bılik pen halyqtyń myqty erik-jigerimen ǵana qamtamasyz etiledi. Sondyqtan, qurmetti depýtattar, barshańyzdy Elbasynyń Máńgilik El ıdeıasy jolyndaǵy mańyzdy mindetterdi tııanaqty oryndaýda belsendilik tanytyp, birlese eńbek etýge shaqyramyn, dep aıaqtady sózin Q.Toqaev.
Budan keıin senatorlar kún tártibine shyǵarylǵan zań jobalaryn qaraýǵa kiristi. Aldymen depýtattar nazaryna «Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń ıntegrasııalanǵan valıýta naryǵyn uıymdastyrý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy usynyldy. Kelisim TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń ıntegrasııalanǵan valıýta naryǵynda shetel valıýtalarymen bankaralyq konversııalyq operasııalar jasaýǵa TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń rezıdent-bankteriniń teń quqyly jáne ózara tıimdi qatysýy úshin qolaıly jaǵdaılar týǵyzý maqsatynda jasalǵan. 2012 jylǵy 5 jeltoqsanda ázirlengen kelisimge Armenııa, Belarýs, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Reseı jáne Tájikstan basshylary qol qoıǵan. Bul rette, elimiz Kelisimge «rezıdent-bank» uǵymynyń anyqtamasy bóliginde eskertpemen qol qoıypty. Bul uǵym óz memleketiniń quziretti organynyń arnaıy ruqsatynyń negizinde bank operasııalaryn júzege asyrýǵa quqyǵy bar zańdy tulǵa nemese ózge de quqyqtyq qurylymdy qarastyrady. Kelisim qatysýshy memleketterdiń rezıdent-bankteriniń ulttyq valıýta naryǵyna tikeleı qoljetimdiligine múmkindik beredi. Zań jobasy qabyldandy.
Budan keıin senatorlar Májilis maquldaǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn birinshi oqylymda qarady. Ulttyq ekonomıka mınıstri Erbolat Dosaevtyń sózine qaraǵanda, zań jobasymen tabıǵı monopolııa sýbektileri qyzmetindegi ákimshilik kedergilerdi tómendetý; tabıǵı monopolııa sýbektileriniń ınvestısııalyq baǵdarlamalar men basqa da mindetterdi oryndaýyna baqylaýdy kúsheıtý jáne belgilenetin tarıf pen tabıǵı monopolııa sýbektileri qyzmetiniń ashyq bolýyn qamtamasyz etý kózdelip otyr. Zań jobasy birqatar suraq-jaýaptardan keıin birinshi oqylymda maquldandy.
Al ekinshi oqylymǵa usynylǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine saqtandyrý jáne ıslamdyq qarjylandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy Májiliske qaıta jol tartty.
Senatorlar zań jobasynyń saqtandyrý syıaqylaryn aıqyndaý boıynsha máselelerdi retteý bóliginde, sonymen birge, saqtandyrý syıaqysynyń eń tómengi mólsherin aıqyndaýǵa qatysty túzetýler usyndy. Budan bólek, densaýlyqqa zalal keltirý saldarynan bolatyn qosymsha shyǵystardy óteý boıynsha saqtandyrý tólemderin júzege asyrýǵa qatysty máseleler de týyndaǵan.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».