Anglııanyń Lıverpýl qalasynda áýesqoı bokstan álem chempıonaty aıaqtaldy. Erler men áıelder arasynda ótken dúbirli dodada boksshylarymyz 7 altyn, 1 kúmis, 2 qola medal enshilep, jalpykomandalyq esepte top jardy. Memleket basshysy álemdik alamanda el mereıin asyryp, dańqymyzdy aspandatqan sańlaqtar jeńisin aıryqsha atap ótti.
Eldiń úmiti men senimin arqalaǵan sańlaqtarymyz álem chempıonatynan tolaıym tabyspen oraldy. Kúlli halyqtyq qýanyshqa ulasqan bul jetistiktiń artynda tynymsyz tókken ter men eselep etken eńbek tur. 1999 jyly AQSh-tyń Hıýston qalasynda Bolat Jumadilov qazaq boksshylary arasynan tuńǵysh bolyp álem chempıonatynyń altynyn oljalady. Sodan beri oǵlan salǵan sara joldy sańlaqtarymyz sátimen jalǵap keledi. Jer júzine qazaq boks mektebiniń dańqy keńinen jaıyldy.
Álem chempıonattarynda ǵana emes, jazǵy Olımpııa oıyndarynda enshilegen altyn medaldardy da salmaqtaǵanda boksshylarymyzdyń jetistikteri aıtarlyqtaı. Munyń barlyǵy júıeli júrgizilgen jumystardyń jemisi.
Degenmen de keıingi jyldary qazaq boksy quldyraý kezeńin de bastan ótkerdi. Ásirese 2020 jylǵy Tokıo, byltyrǵy Parıj tórindegi Olımpııa oıyndaryndaǵy jigerimizdi qum etken sátsizdikten keıin qazaq boksynyń eńsesi túsip-aq qalǵan edi. Ulybrıtanııa elinde, Lıverpýl tórinde kerilgen rıngte namysyn rýhqa janyǵan jampozdar erekshe jiger tanytty. Bul jeńisti joryq 2028 jyly Los-Andjeleste ótetin jazǵy Olımpııa oıyndarynda jalaýyn túsirmeýge tıis.
Lıverpýldegi álem chempıonatynyń fınaldyq jekpe-jekterine kóshelik. Qyzdar komandasyndaǵy tájirıbeli kóshbasshy, úsh dúrkin álem chempıony, álem chempıonatynyń eki márte qola júldesin oljalaǵan Parıj Olımpıadasynyń qola júldegeri Nazym Qyzaıbaı (48 kg) fınaldyq jekpe-jekte úndistandyq Mınakshıge ese jiberdi. 1-raýndta bes tóreshiniń tórteýi 4:1 úndi boksshysy basym tústi dep baǵalaǵan, 2-raýndta 3:2 nátıjemen jeńisti Nazymnyń enshisine jazdy. 3-raýndta sharshy alańdy aınala jaıǵasqan qazylar qarsylasy jeńdi dep sheshti. Týǵan kúninde kúmis medaldy keýdesine taqqan altyn qyz osylaısha el boksynyń tarıhynda álem chempıonatynan 3 altyn, 1 kúmis, 2 qola medal oljalady. Tórt dúrkin álem chempıony atanýǵa synyq súıem qalǵanda tóreshilerdiń bura tartýy kóp jaıtqa kóldeneń boldy. 17 jasynan ulttyq qurama sapyna qosylyp, 15 jyl asa jeńil salmaqta kósh bastap, talaı dýdy kórgen talantty boksshynyń kúmisin qomsynǵan jón bolmas, tókken terdiń óteýine kelgen medaldyń quny qashanda qymbat.
51 kg salmaqta Alýa Balqybekova túrik qyzy Býsınaz Shákiroǵlydan basym tústi. Alýa bıyl naýryz aıynda Serbııada ótken álem chempıonatynda da top jarǵan bolatyn.
Aıda Ábikeevanyń fınaldyq jekpe-jekte (65 kg) ózbekstandyq Navbahor Hamıdovany túre qýyp, tóreshilerdiń bura tartqanyna qaramastan, jeńisti julyp alýy kóńilimizge qýanysh syılady.
Natalıa Bogdanova (70 kg) aýstralııalyq Lekeısha Pergolıtıdi aıqyn jeńip, tuńǵysh ret álem chempıony atandy. Petropavlda ómirge kelgen qyz teriskeıdiń toqyrap turǵan sportyna qan júgirtti. Budan bylaı Bogdanovanyń shyqqan bıigin baǵdar tutyp, balǵyn boksshylar shoǵyry shyǵatyny sózsiz. Natalıa kóktemde Serbııada ótken álem chempıonatynda qola medal ıelengen bolatyn. Vıktorııa Grafeeva (60 kg) men Eldana Tálipovanyń (+80 kg) jartylaı fınalda súrinip, qola medal enshileýi qyzdar quramasynyń qarymyn ańǵarta tústi. Qyzdar quramasynyń bas bapkeri Eldos Saıdalın bastaǵan ujymnyń tyńǵylyqty ázirlik júrgizgeni anyqtanyldy.
Qaırat Sátjanov baptaıtyn erler quramasyndaǵy 10 boksshynyń altaýy shırek fınalda súrindi. Tórt sportshy ǵana fınalǵa jetip, esesine barlyq jekpe-jegin jeńispen túıindedi. 22 jastaǵy Sanjar Táshkenbaı da (50 kg) eki dúrkin álem chempıony atandy. Ol fınaldyq jekpe-jekte mońǵol boksshysy Aldarhıshıg Battýlgany erkin eńserdi. Eki jyl buryn 20 jasynda álem chempıony atanyp, esim-soıyn jahanǵa tanytqan sańlaq babynda ekenin baıqatty. 55 kg salmaqta top jarǵan Mahmud Sabyrhannyń da enshisinde álem chempıonatynyń eki altyn medali bar. Mahmud fınalda ıspan boksshysy Rafael Serranony utty.
Bul álem chempıonatynda bir úıdiń eki boksshysy top jarýy da erekshe oqıǵa boldy. Mahmudtyń inisi Tórehan Sabyrhan (70 kg) eresekterdiń jahandyq dodasyna alǵash ret qatysqanyna qaramastan, Japonııa boksshysy Sevronretsa Okadzavýdy kúmánsiz jeńip, chempıon atandy. 19 jasynda altyn medal oljalap, boks álemine esim-soıyn áıgilegen jas daryn senimdi aqtaı bildi. Jalpy, qazaq boksynyń tarıhynda bir álem chempıonatynan bir úıdiń qos ulany qatar shaýyp, ozyq shyǵýy buǵan deıin bolǵan emes. «World Boxing» uıymy uıymdastyrǵan alǵashqy álem chempıonatynda aǵaıyndylar tuńǵyshtar kóshin bastap, altyn árippen ádipteldi.
Aýyr salmaqta buǵan deıin bizdiń boksshylarǵa álem chempıonatynyń altyny buıyrmaı kelgen edi. Aıbek Oralbaı (+90 kg) ózbekstandyq Jahongır Zokırovtan basym túsip, mereıimizdi asyrdy. Alyptar aıqasynda tóreshilerdiń alǵashqy raýndtan-aq ózbek boksshysyna búıregi buryp, jetekke alǵandaı kóringen edi. Biraq ulttyq quramanyń kapıtany úshinshi raýndta qarqynyn údetip, talassyz jeńdi.
Bizdiń jigitter 2028 jyly ótetin Los-Andjeles Olımpıadasynyń baǵdarlamasyndaǵy 7 salmaqtyń úsheýinde (55, 70, +90 kg) top jardy. Qyzdarymyzdyń úsheýi de olımpıadalyq salmaq dárejesinde úzdik shyqty.
2023 jyldyń sáýir aıynda qurylǵan «World Boxing» uıymynyń bul alǵashqy álem chempıonaty. Búginde 118 federasııa múshe. Ulttyq olımpıadalyq komıtet prezıdenti Gennadıı Golovkın týra bir jyl buryn osy uıymnyń Olımpıadalyq komıssııasynyń tóraǵasy bolyp taǵaıyndaldy. Onyń álemdik sport qaýymdastyqtarynda bedeliniń joǵary ekeni Ulybrıtanııadaǵy jahan dodasynda da aıqyn sezildi.
Marqum Beket Mahmudov erterekte halyqaralyq boks uıymynda laýazymdy qyzmet atqarǵanda bizdiń sportshylardy qııanatqa qıǵyzbaıtyn edi. 1996 jylǵy Atlanta, 2000 jylǵy Sıdneı, 2004 jyly ótken Afına jazǵy Olımpııa oıyndaryndaǵy boksshylarymyzdyń bıikke shyǵýyna B.Mahmudovtyń sińirgen eńbegi eren. Sol turǵyda G.Golovkınniń álem sportyndaǵy abyroıy da bizdiń sańlaqtarǵa árdaıym qorǵan bolýǵa tıis dep bilemiz.
Úsh jyldan keıin jalaýy jelbireıtin Los-Andjeles Olımpıadasyna ázirlik Lıverpýl rınginen bastalýy kerek. Sportshylarymyzdy as pen toıdyń arasynan emes, jattyǵý alańynan jıi kórgende ǵana nátıje oljaǵa aınalady.