Oral qalasynda Batys Qazaqstan oblystyq ekologııalyq-bıologııalyq ortalyǵy dep atalatyn ǵajap mekeme bar. Búginde ortalyq janyndaǵy úıirmelerde 400-ge jýyq bala tabıǵatty zertteý men qorǵaýǵa baǵyttalǵan túrli is-sharaǵa turaqty qatysyp keledi.
Mektep oqýshylaryna ekologııalyq-bıologııalyq baǵyttaǵy qosymsha bilim berýge arnalǵan uıymda tárbıelenýshiler ekologııalyq mádenıetti meńgerip, tabıǵatqa uqyptylyqpen qaraýdy daǵdyǵa aınaldyryp alǵan.
– Buǵan múmkindigimiz de jetkilikti, – deıdi ortalyq dırektory Gúljaına Nuralıeva. – Ortalyqtyń jylyjaıy men botanıkalyq baqtarynda 200-den astam gúldi-dekoratıvti ósimdik pen aǵash-buta ósip tur. Zooburyshta 90-ǵa jýyq janýar túri tirshilik etedi. Bul baza oqýshylardyń tájirıbelik daǵdysyn damytyp, tabıǵatty tanyp-bilýge mol múmkindik beredi.
Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 2024 jylǵy 31 qazanda Úkimet «Ekologııalyq mádenıetti damytýdyń 2024–2029 jyldarǵa arnalǵan «Taza Qazaqstan» tujyrymdamasyn bekitti. Qujat qoǵamda ekologııalyq mádenıetti arttyrýǵa, tabıǵatty utymdy paıdalanýǵa, ekologııalyq jaýapkershilikti kúsheıtýge baǵyttalǵan. Biz áńgime etip otyrǵan ortalyq dál osy baǵytta bekitilgen josparǵa saı júıeli jumys atqaryp keledi.
2024–2025 oqý jyly ortalyq ujymy men úıirme tárbıelenýshileri «Taza Qazaqstan» ulttyq baǵdarlamasy sheńberinde birneshe ekologııalyq joba men aksııany sátti júzege asyrdy. Bıyl 21 sáýirde Astana qalasynda «Taza Qazaqstan» ekofestıvali ótti. Is-sharaǵa Memleket basshysy da qatysty. Jıynda qaldyqtardy qaıta óńdeý, «jasyl» tehnologııany engizý, turaqty damý, ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý taqyryptary sóz boldy. Festıvalǵa Batys Qazaqstan oblysynyń atynan ekologııalyq-bıologııalyq ortalyqtyń «Ekosana» úıirmesiniń oqýshysy Dana Isenǵalı jetekshisi, qosymsha bilim berý pedagogi Aısha Muratqyzymen birge qatysyp, «AIR-POT júıesimen tuqymbaq qurý» atty jobasyn tanystyrdy. Aıta ketelik, joba ortalyq bazasynda kúni búginge deıin tabysty júzege asyrylyp jatyr. Negizgi maqsaty – ekojúıeni qalpyna keltirý, ósimdikterdi tıimdi ósirýdiń ınnovasııalyq ádisterin qoldaný, tabıǵı resýrstardy únemdeý men kógaldandyrý sapasyn arttyrý.
Ortalyqta sátti qolǵa alynǵan taǵy bir bastama – «Meniń ekoizim» aksııasy. Ol – qorshaǵan ortany kógaldandyrýǵa baǵyttalǵan ıgi qadam. Aksııaǵa ortalyq ujymy, «Jas entomolog» úıirmesiniń «Jas óskin» eriktiler toby, Oral qalasyndaǵy №6 jalpy orta bilim beretin mekteptiń eriktileri qatysty. Sóıtip, ortalyq aınalasyna 300 túp raýshangúl, eki qap gollandyq qyzǵaldaq pııazshyǵy egildi. Munyń nátıjesi aldaǵy kóktemde kórinedi.
– Ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý – ujymdyq jaýapkershilikten bastaý alady, – deıdi Gúljaına Maqtaýǵalıqyzy. – Qazan aıynda ortalyq qyzmetkerleri men pedagogter dástúrli senbilikke qatysyp, ortalyq aýmaǵyn, ǵımarat aınalasyn, syrtqy qorshaý mańyn tazartty. Osylaısha, jasyl jelek qys aldynda retke keltirilip, tazalyq pen tártiptiń úlgisin kórsetti.
Respýblıkalyq onlaın-ekochellendj aıasynda ortalyqtyń «Jer-Ana qorǵaýshylary» komandasy erekshe joba – «AIR-POT júıesi arqyly tuqymbaq qurý» bastamasyn sátti júzege asyrdy. Joba 2024 jylǵy alapat sý tasqynynan keıin búlingen ekojúıeni qalpyna keltirýdi maqsat etken edi. Innovasııalyq ádis ósimdikterdi tıimdi ósirýge múmkindik berip, tabıǵı resýrstardy únemdeýge, kógaldandyrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttaldy.
Búginde ekologııalyq-bıologııalyq ortalyq ujymy ózderi ósirgen jas kóshetterdi oblystaǵy birneshe áleýmettik, bilim berý uıymdaryna tartý etýdi dástúrge aınaldyrǵan. Máselen, oblystyq estý, sóıleý qabileti buzylǵan balalarǵa arnalǵan mektep-ınternat kesheninde, oblystyq kórý qabileti buzylǵan balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatynda, zerde buzylystary bar balalarǵa arnalǵan «Mektep – ınternat – kolledj» arnaıy kesheninde, oblystyq «Otbasy úlgisindegi balalar aýylynda» ortalyq syılaǵan kóshetter tamyr tartyp, ósip jatyr. Bul ıgi is-shara atalǵan mekemelerde tárbıelenip jatqan balalardyń tabıǵatqa qamqorlyq sezimin oıatyp, ekologııalyq tárbıe berýdiń mańyzdy tetigine aınalǵan.
Jaqynda Oral qalasynda pedagogterdiń týrıstik-ólketaný, ekologııalyq-bıologııalyq baǵyttardaǵy kásibı quzyrettiligin arttyrý, tájirıbe almasý, jańa bilim berý tásilderin engizý maqsatynda respýblıkalyq «Workshop»-semınary ótti. Jıynda oblystyq ekologııalyq-bıologııalyq ortalyǵynyń ujymy «Ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrýdaǵy qosymsha bilim berý uıymdarynyń róli jáne sıfrlyq bilim berý resýrstary» taqyrybynda mazmundy baıandama usynyp, ortalyq tájirıbesin ortaǵa saldy. Elimizdiń ár aımaǵynan kelgen mekeme-ujym ókilderine bul óte paıdaly bastama boldy.
Batys Qazaqstan oblysy