Ulttyq Medıa Qaýymdastyǵynyń 2025 jylǵy zertteý nátıjeleri Qazaqstanda teledıdar aýdıtorııasynyń aıtarlyqtaı óskenin kórsetti, Ásirese shaǵyn qalalar men aýyldyq eldi mekender negizgi ósim núktesine aınalyp otyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Búgin Almaty tórinde Ulttyq Medıa Qaýymdastyǵy (UMQ) quryltaıshylary konferensııasynyń bıylǵy qorytyndy otyrysy ótti. Jıyn barysynda 2025 jylǵa arnalǵan bazalyq zertteý nátıjeleri tanystyrylyp, «TV-ındeks: shaǵyn qalalar men aýyldar» paneli boıynsha testilik rejımniń túıindi esepteri saraptaldy
NMA derekterine sáıkes, Qazaqstanda teledıdar kórý deńgeıi aıtarlyqtaı artqan. Keńeıtilgen televızııalyq ólsheýlerdiń qorytyndysy boıynsha eldegi jıyntyq teledıdar aýdıtorııasy 21%-ǵa ósti. Bul ósimniń negizgi úlesin shaǵyn qalalar men aýyldyq eldi mekender qamtamasyz etken.
2025 jyldyń qazan aıynda NMA K Research Central Asia kompanııasymen birlesip, teledıdarlyq ólsheýdiń keńeıtilgen formatyn iske qosty. Alǵash ret zertteýge eldegi shaǵyn qalalar men aýyldar engizildi. Buǵan deıin televızııalyq ólsheýler tek halqy 100 myńnan asatyn 21 iri qalada ǵana júrgizilip kelgen.
Zertteý nátıjeleri teledıdardyń áli de keń kúndelikti aýdıtorııamen baılanys ornatýdaǵy basty kommýnıkasııalyq arnalardyń biri bolyp otyrǵanyn dáleldedi. О́ńirlerde teledıdar kórýge jumsalatyn ortasha ýaqyt joǵary: shaǵyn qalalar men aýyldarda turǵyndar teledıdar aldynda kúnine orta eseppen 198 mınýt ótkizedi. Bul iri qalalardaǵy kórsetkishten 21 mınýtqa nemese 12%-ǵa artyq. Iri qalalarda ortasha kórsetkish – 177 mınýt.
Sonymen qatar shaǵyn qalalar men aýyldyq jerlerde otandyq telekanaldardyń ortasha táýliktik reıtıngi iri qalalarmen salystyrǵanda 40%-ǵa joǵary. Bul faktor el boıynsha teledıdar aýdıtorııasynyń jalpy ósimine tikeleı áser etken. Aıta ketý kerek, telekanal reıtıngi – belgili bir ýaqyt aralyǵynda arnany kórgen kórermender úlesin kórsetetin statıstıkalyq kórsetkish.
Osyndaı úrdis ortasha táýliktik qamtý kórsetkishinde de baıqalady. Shaǵyn qalalar men aýyldarda turǵyndardyń 44%-y teledıdardy kún saıyn kóredi, al iri qalalarda bul kórsetkish 35%-dy quraıdy. Jalpy el boıynsha ortasha táýliktik qamtý 40%-ǵa jetip, tek iri qalalar derekterimen eseptelgen kórsetkishten 13%-ǵa joǵary bolyp otyr.
Zertteý óńirlerdiń jas aýdıtorııany qalyptastyrýdaǵy rólin de aıqyndady. Shaǵyn qalalar men aýyldarda 18-24 jas aralyǵyndaǵy jastar teledıdardy anaǵurlym belsendi qaraıdy: olardyń úlesi 27%, al iri qalalarda bul kórsetkish 19%. Kerisinshe, iri qalalarda teledıdar aýdıtorııasynyń eń belsendi bóligi 45 jastan asqan kórermender. Budan bólek, óńirlerde telesmotrenıeniń negizgi bóligin qazaq tilin tańdaǵan kórermender qamtamasyz etip otyr – 82%, al iri qalalarda bul kórsetkish 59%.
«Alynǵan derekter óńirlerdiń búginde medıatutynýda jańa trendter qalyptastyryp, telenaryqtyń ósý draıverine aınalyp otyrǵanyn kórsetedi. Bul jas, turaqty ári teledıdar kontentine belsendi aýdıtorııa. Búginde telekanaldar arasyndaǵy báseke dál osy jańa aýdıtorııanyń qalyptasyp jatqan aımaqtaryna qaraı oıysyp jatyr», dep pikir bildirdi NMA baıqaý keńesiniń tóraǵasy Kemelbek Oıshybaev.
Zertteý geografııasynyń keńeıýi búkil medıaındýstrııa úshin mańyzdy qadam boldy. Bul teleradıoarnalardyń tıimdiligin ulttyq deńgeıde obektıvti baǵalaýǵa, eldiń barlyq óńirlerindegi turǵyndardyń naqty medıaqalyptaryn eskerýge jáne ártúrli aýdıtorııa toptarynyń qyzyǵýshylyqtaryna saı, neǵurlym jekelendirilgen kontent qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.