• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Prezıdent 05 Qańtar, 2026

Qatań bıýdjettik tártip kerek: Prezıdent ınflıasııany quryqtaý sharalary týraly aıtty

40 ret
kórsetildi

Búgin Memleket basshysynyń «Túrkistan» gazetine bergen keń kólemdi suhbaty jarııalandy. Suhbat barysynda Prezıdentke «Ekonomıkalyq reformalar taýarlardyń baǵasy men qyzmet­ter­diń tarıfine salmaq salady. Jurt buǵan alańdap otyr. Siz Úki­met­ke osy máseleni sheshýge arnal­ǵan naqty sharalar josparyn ázir­leýdi tapsyrdyńyz. Bul jumys re­for­manyń sapasy men qarqynyna áser etpeı me? Azamattarymyz ál-aý­qatymyzdy jaqsartady dep kútip júr­gen reformanyń nátıjesin joq­qa shyǵarmaı ma?» degen suraq qoıylǵan edi, dep jazady Egemen.kz.

Saýalǵa jaýap bergen Memleket basshysy qalaıda reformalardy júzege asyrý qajettigin aıtty.

«Álemdik tájirıbege qarasaq, re­for­malar qolǵa alynǵan kezde jurt­shy­lyq ony kóp jaǵdaıda túsinbeı, qa­byldamaı jatady. Ondaı kezde bar­lyq jaýapkershilikti arqalaı alatyn kóshbasshynyń róli aıryqsha. Men Mem­leket basshysy retinde osyndaı jaýap­ker­shilikti óz moınyma alamyn. Bola­shaq­ta da buǵan daıynmyn. Menimen bir­ge jumys istep jatqan azamattar mu­ny jaqsy biledi. Árıne, bul kedergisi kóp, qıyn jol ekenin túsinemin. Tarıhta re­formatorlardan góri basqynshylar men popýlısterdiń aty kóbirek qalyp ja­tady. Biraq, Qazaqstan úshin basqa jol joq. Biz bir jerde toqtap qalmaı, alǵa qaraı nyq qadam basý úshin re­for­ma­­lardy qalaıda júzege asyrýymyz kerek», dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, qarjy re­sýrstary memleketke qajetti joba­lar­ǵa ǵana jumsalýǵa tıis.

«Azamattarymyzǵa zııany tımeýi úshin qys mezgilinde tarıfterdi ósirý ákim­shilik tásilder arqyly ýaqytsha toq­tatyldy. Sonymen birge, Úkimetke bıýd­jet qarjysyn barynsha tıimdi paı­dalaný mindeti júkteldi. Ekonomıkaǵa aqshany orynsyz quıa berýge bolmaıdy, bul ınflıasııany kúsheıtip jiberedi. Qa­tań bıýdjettik tártip kerek. Qarjy re­sýrstary memleketke qajetti joba­lar­ǵa ǵana jumsalýǵa tıis. Byltyr qara­sha aıynda Úkimet, Ulttyq bank, Qar­jy naryǵyn retteý jáne damytý agent­tigi birlesip, úsh jyldyq baǵdar­la­ma qabyldady. Qujat azamattardyń ál-aýqatyn jaqsartý úshin ınflıasııany tó­mendetýge arnalǵan», dedi Memleket basshysy. 

Prezıdent ekonomıkalyq teńsizdikter áli de saqtalyp otyrǵanyn aıtty.

«Halyqaralyq sarapshylar Qazaq­stan­nyń «ortasha tabystar qaqpanyna» tú­sip qalǵanyn durys baıqap otyr. Ashy­ǵyn aıtaıyn, bul – ekonomıka týra­ly oqýlyqtan alynǵan jalpylama uǵym emes, kún saıyn kóptegen azama­ty­myzdyń basynan ótip jatqan ómir shyndyǵy. Jurt tabys taýyp jatyr, tipti, jaqsy tabys tabatyndar da bar. Biraq, onyń bárin ınflıasııa jep qoıady ne­mese ıpoteka tóleý, balalardy oqytý, ata-anaǵa kómektesý sııaqty kúndelikti tir­likke jumsalyp, joq bolyp ketedi. Aýy­ryp qalý nemese jumystan aıyrylý se­kildi kez kelgen kóldeneń kedergi tur­mystaǵy turaqtylyqty buzyp jiberýi múm­kin.  Men kezinde baspana alý, balalardyń oqý aqysyn tóleý, emdelý úshin zeıne­t­aqy jınaǵyn paıdalanýǵa ruqsat berý  týraly sheshim qabyldadym. Kóbisi solaı jasady, bul sheshimge rızashylyqtaryn da bildirip jatty. Biraq, ádettegideı, sto­matologııa qyzmetin kórsetemiz de­gen jeleýmen zeınetaqy qorynan 200 mı­l­lıard teńgeden astam qarjy jym­qyr­ǵan alaıaqtar da tabyldy. Quqyq qor­ǵaý organdary qazir bul máselemen aınalysyp jatyr. Osy medısınalyq qyz­met túrine zeınetaqy jınaǵyn paı­da­lanýǵa tyıym salýǵa týra keldi. Biraq, bas­qa da qıturqy tásilder paıda boldy, tip­ti, plastıkalyq otaǵa tólem jasaı­tyn­dar bar.   Al, bıznes ókilderine keler bolsaq, olar jumys oryndaryn ashyp, salyq­ta­ryn adal tóleıdi. Alaıda, nesıe ósimi­niń joǵary bolýy, aınalymdaǵy qara­jattyń azdyǵy olardyń keń aýqymda damýyna, jańa naryqtarǵa shyǵýyna, za­manaýı tehnologııalardy engizýine múmkindik bermeı tur.  Ekonomıkanyń qurylymy ózgerip ja­tyr. Degenmen, menińshe, ózgeris qar­qy­ny baıaý. Halyqaralyq qarjy ıns­tı­týt­tary men reıtıng agenttikteriniń ba­ǵalaýynsha, elimizdi baqýatty, tipti, baı memleket dep ataýǵa bolady. Bul sóz­diń jany bar. Soǵan qaramastan, eko­nomıkamyzda teńsizdikter áli de saq­ta­lyp otyr. Onyń bárin shuǵyl rettep, túzý jolǵa salýymyz kerek. Biz bul jaǵ­daıdy bilemiz, ony jurttan ja­syra­tyn oıymyz joq. Mundaı qıyndyqty kóp­tegen memleket basynan ótkerip ja­tyr. Biz «ósim aýrýy» máselesin min­det­ti túrde sheshemiz. Naqty josparymyz bar», dedi Memleket basshysy.