Qor naryǵynda eshkim óz betimen saýda jasaı almaıdy. Saýda jasaý úshin sizge qor naryǵynda saýda jasaýǵa lısenzııasy men ruqsaty bar deldal, kásibı naryq qatysýshysy qajet. Osy broker sizge shot ashyp beredi. Keıingi bes jylda elimizde brokerlik shottar bes ese kóbeıip, 2026 jyldyń basynda onyń sany 5 mln-nan asyp túsken.
Freedom Finance Global arqyly elimizdegi brokerlik bıznesti usynatyn Freedom Brokerdiń habarlaýynsha, menshikke alynǵan aksııalardy tirkegen kezde brokerlik shot qajet bolady. Baǵaly qaǵazdardy satyp alý men satýǵa tapsyrystardy oryndaǵan jaǵdaıda, aksııalar boıynsha dıvıdendter alǵan kezde osyndaı shot kerek. «Bırja naryǵyndaǵy kez kelgen áreket tek brokerlik shot arqyly júzege asyrylady. Kelip túsken paıdalar men dıvıdendterdiń esebi túgel shottarda júrgiziledi», deıdi sarapshylar.
Qazirgi kezde otandyq baǵaly qaǵazdar naryǵy áldeqaıda qoljetimdi. Jastardyń ınvestısııaǵa degen qyzyǵýshylyǵy da artyp keledi. Elimizde brokerlik shottyń kóbeıýi – sonyń aıqyn kórinisi. Olardyń sany 2023 jyldyń basynda mıllıonnan az bolsa, bıylǵy kórsetkishte bes eselep artqan. Ortalyq depozıtarııdiń (KCSD) nomınaldy ustaý júıesindegi brokerlik shottardyń jalpy sany 2026 jyldyń 1 qańtaryndaǵy kórsetkish boıynsha 5,06 mln-ǵa jetti, onyń 13,8 %-y «qojaıyndardyń» qosalqy shottaryna tıesili bolsa, 86,2%-y omnıbýs-shottar arqyly esepke alynǵan. Ortalyq depozıtarııdiń deregine súıensek, keıingi bes jylda elimizdiń qor naryǵy kásibı ınvestorlardyń shekteýli tobyna arnalǵan quraldan jeke tulǵalardyń jıi paıdalanatyn qarjy tetigine aınalǵan. Sonyń ishinde ásirese, omnıbýs shottary belsendi kóbeıgen. Omnıbýs-shot degenimiz – klıenttik aktıvterdiń jıyntyq esebin júrgizetin shottyń arnaıy túri. «Bul model klıentterge qyzmet kórsetýdi keńeıtýge jol ashyp, jeke ınvestorlardyń qor naryǵyna tezirek beıimdelýine múmkindik berdi», deıdi mamandar.
Brokerlik shottar sany jedel ósýiniń eń serpindi kezeńi 2023 jyl bolǵan. Al 2024–2025 jyldary ósim turaqty sıpatqa ıe bolyp, jyl saıyn nomınaldy ustaý júıesine mıllıonnan astam jańa shot qosylyp otyrǵan. О́tken jyldyń qorytyndysy ósim 40%-dan asyp túsken.
«Bes mıllıon brokerlik shotqa qol jetkizý – bul keıingi jyldary naryqtyń barlyq qatysýshysy júrgizgen úlken júıeli jumystyń nátıjesi. Bul ósimge birqatar faktorlar áser etkenin atap ótken jón. Retteýshi bazany jetildirý, baǵaly qaǵazdar naryǵynyń sıfrlyq ınfraqurylymyn júıeleý, brokerler men bankterdiń mobıldi qosymshalaryn damytý, sondaı-aq pandemııa kezeńinde bastalǵan halyqtyń qarjylyq baǵytyndaǵy ózgerister osy salanyń belsendiligin damytýǵa yqpal etti», deıdi Ortalyq depozıtarııdiń basqarma tóraǵasy Edil Medeý.
Onyń aıtýynsha, ınvestısııalyq saýattylyqtyń artýy da brokerlik shottyń kóbeıýine ákelgen. Qor naryǵy jınaqtaýdyń basqa dástúrli túrlerimen salystyrǵanda anaǵurlym táýekeli joǵary. Soǵan qaramastan halyqtyń basym kópshiligi qor naryǵyn ınvestısııalaý men jınaqtaýdyń quraly retinde sanaly túrde qarastyrady», dedi basqarma tóraǵasy.