Astanada «SARAP» eksperttik klýbynyń «Keńesýshi ınstıtýttar: konstıtýsııalyq reforma aıasyndaǵy perspektıvalar» taqyrybyndaǵy otyrysy ótti. Is-sharany Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty uıymdastyrdy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Jıynda Memleket basshysynyń V Ulttyq quryltaı otyrysynda usynǵan bastamalary talqylandy. Sarapshylar keńesýshi demokratııanyń qazaqstandyq modelin qalyptastyrý úderisi men erekshelikterin taldap, Halyq keńesin qurý perspektıvalary týraly pikir almasty. Is-sharaǵa Konstıtýsııalyq reforma jónindegi komıssııa músheleri, akademııalyq qaýymdastyq ókilderi, ÚEU músheleri men sarapshylar qatysty.
«Qazirgi ýaqytta Konstıtýsııalyq komıssııanyń jumysy júıeli ári dáıekti túrde jalǵasyp keledi. Kún tártibindegi negizgi máselelerdiń biri – konsýltatıvtik ınstıtýttardyń bolashaǵy jáne olardyń jańa konstıtýsııalyq arhıtektýradaǵy orny. Bul ınstıtýttardyń damýy azamattyq qoǵamdy odan ári nyǵaıtýǵa jáne qoǵamdyq dıalogtiń sapasyn arttyrýǵa tikeleı yqpal etedi. Búginde konsýltatıvtik-keńesýshi ınstıtýttar sheshim qabyldaý úderisine qoǵamnyń qatysýyn qamtamasyz etetin mańyzdy tetik retinde qarastyrylyp otyr», dedi Moderator – Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń basqarma tóraǵasy Juldyzaı Ysqaqova.
Parlament Senatynyń depýtaty Janna Asanova jasandy ıntellekt arqyly derekter massıvin tirkeýge jáne óńdeýge múmkindik beretin sıfrlyq modelge kóshý qajettigin atap ótti. Spıkerdiń aıtýynsha, jasandy ıntellekt áleýetin bolashaq konsýltatıvtik organnyń jumysynda tıimdi paıdalaný mańyzdy.
«Árbir azamattyń aıtqan usynysy sıfrlyq iz qaldyrady, bul olardyń ne usynǵanyn jáne qandaı máseleler qozǵalǵanyn anyq kórýge múmkindik beredi. Demek, mańyzdysy – ıdeıany aıtyp qana qoımaı, ol úshin jaýapkershilikti de seziný. Mundaı tásil ashyq, tıimdi jáne nátıjege baǵyttalǵan qoǵamdyq dıalog qurýǵa jol ashady», dedi Janna Asanova.
Sondaı-aq jıynda L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń prorektory Indıra Rystına keńesýshi organdardyń saıası yqpaly týraly oıyn ortaǵa saldy.
«Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi men Ulttyq quryltaıdyń jumysy aýqymdy saıası reformalarǵa negiz qalady. Úshinshi kezeń – Halyq keńesin qurý. Qoǵamdyq senim keńesimen salystyrǵanda, Ulttyq quryltaıdyń ınstıtýsıonaldanýy anaǵurlym kúrdeli boldy, onyń quramyna aımaqtar men túrli sala ókilderi tartyldy. Halyq keńesiniń de quramy naqty aıqyndalǵan, sondaı-aq azamattardyń qandaı baǵyttar boıynsha qatysatyny aldyn ala belgilengen. Osylaısha, atalǵan úsh organdy da qoǵam men memleket arasyndaǵy tikeleı dıalogtiń ınstıtýsıonaldanýy retinde qarastyrýǵa bolady», dedi spıker.
Saıası sholýshy, Konstıtýsııalyq komıssııanyń múshesi Ǵazız Ábishev delıberatıvtik demokratııa jóninde pikir bildirdi.
«Delıberatıvtik demokratııa turǵysynan alǵanda Ulttyq quryltaı saraptamalyq keńes berý men qoǵamdyq talqylaýdyń arasyndaǵy aralyq oryndy ıelenip, óńirlerdiń, áleýmettik toptardyń jáne túrli salalardyń ókilderin biriktirdi. Osy turǵyda bolashaq Halyq keńesi jumysy keń ókildikke, rásimderdiń ashyqtyǵyna jáne qoǵamdyq usynystardyń sheshim qabyldaý úderisinde naqty eskerilýine negizdelse, tolyqqandy delıberatıvtik organǵa aınalý áleýetine ıe», dedi Ǵazız Ábishev.
Odan bólek, talqyda L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ Qazaqstan halqy Assambleıasy kafedrasynyń meńgerýshisi Natalıa Kalashnıkova, QSZI Saıası zertteýler bóliminiń basshysy Janar Sanhaeva, Eýrazııalyq ıntegrasııa ınstıtýtynyń departament basshysy Arman Eshmuratov sóz sóılep, ulttyq dıalogti nyǵaıtýdaǵy etnomádenı birlestikterdiń róline, keńesýshi demokratııa salasyndaǵy halyqaralyq tájirıbelerge toqtaldy.
Is-shara sońynda qatysýshylar suraq-jaýap almasyp, óz usynystaryn ortaǵa saldy. Keńesýshi ınstıtýttardyń reformalar jaǵdaıyndaǵy damýy, olardyń qoǵamdyq dıalogti nyǵaıtýdaǵy róli jáne azamattardyń sheshim qabyldaý úderisterine qatysý tetikteri týraly mańyzdy oılar aıtyldy.